Reforma ubezpieczeń marynarzy. Ministerstwo mówi o korzyściach

Skierowany do konsultacji projekt reguluje kwestię ubezpieczeń społecznych marynarzy wykonujących pracę na morzu na statkach o przynależności innej niż polska, do których zastosowania nie mają przepisy unijne.

Podkreślono, że obecnie marynarze nieobjęci ubezpieczeniami w Polsce, ani w krajach UE/EFTA mogą zgłosić się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych pod warunkiem, że zamieszkują na terenie Polski.

Zgodnie z danymi ZUS - 4,35 tys. osób podlega dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (wg stanu na 31 marca 2024 r.). Są to osoby, które zamieszkują na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, ale nie posiadają tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń. Brak jest danych, ilu marynarzy podlega dobrowolnie ubezpieczeniom społecznym, z informacji przekazanych przez marynarską stronę branżową jest to ok. 10 proc. - napisano.

Wskazano, takie rozwiązania sprzyjają podejmowaniu przez polskich armatorów decyzji o uprawianiu żeglugi morskiej pod obcymi banderami, w tym w szczególności spoza UE i EFTA.

"W ten sposób są oni w stanie istotnie zmniejszyć ciążące na nich koszty związane z ochroną socjalną marynarzy. Po drugie, mający miejsce zamieszkania w Polsce marynarze zatrudnieni przez pracodawców armatorów mających siedzibę w UE, którzy pływają na statkach pod banderą państwa trzeciego, są postrzegani jako mniej konkurencyjni na marynarskim rynku pracy w stosunku do marynarzy mających miejsce zamieszkania poza UE/EFTA lub w krajach UE, w których obowiązują preferencyjne zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym dla marynarzy oraz opłacania za nich składek" - podkreślono.

W związku z tym resort pracy proponuje objęcie ochroną ubezpieczeniową na tych samych zasadach wszystkich marynarzy w Polsce i stworzenie jednolitej regulacji w podobnym mechanizmie jak twórcy i artyści, obejmującej preferencyjne zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i ustalania podstawy wymiaru ze względu na status zawodowy potwierdzony stosownym zaświadczeniem.

W efekcie, jak wskazuje MRPiPS w OSR do projektu, zwiększone zostaną wpływy ze składek na ubezpieczenia społeczne oraz zwiększone wydatki na świadczenie krótkoterminowe nowej grupy ubezpieczonych.

W ocenie wpływu na sektor finansów publicznych wskazano, że dodatnie saldo tych rozwiązań w ciągu 10 lat wyniesie ok. 3,29 mld zł, w tym dodatni wpływ na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych to ok. 2,72 mld zł.

Skutki finansowe zostały policzone przy założeniu, że projekt wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Resort pracy spodziewa się też, że ustawa może wpłynąć korzystnie na rynek pracy i może zwiększyć zatrudnienie na statkach pływających pod polską banderą.