70 proc. części z Polski. VW tnie produkcję. "To jeszcze nie kryzys, ale wyraźny sygnał"

Robert Kędzierski
VW ograniczy część produkcji w PolsceVW ograniczy część produkcji w Polsce
Źródło zdjęć: © East News | East News, Łukasz Gdak

VW w 2027 r. zmniejszy liczbę zmian w polskiej fabryce Caddy. 100 pracowników dostało propozycję przeniesienia. VW zapewnia, że dziś nie ma mowy o zwolnieniach grupowych. Według Volkswagena ok. 70 proc. części do Caddy pochodzi od polskich firm. – Koncern ma znacznie więcej mocy produkcyjnych, niż jest w stanie sprzedać aut – komentuje Bartosz Mielecki z Polskiej Grupy Motoryzacyjnej.

Volkswagen poinformował kilka dni temu, że ograniczy produkcję w Poznaniu. W 2027 r. spółka zmniejszy liczbę zmian produkcyjnych w fabryce w Antoninku. Co roku powstaje w niej ok. 100 tys. samochodów dostawczych Caddy w wersjach spalinowych i hybrydowych. Jak tłumaczy spółka w komunikacie przesłanym money.pl, decyzję podjęto po przeanalizowaniu zamówień na ten model na przyszły rok.

Co z pracownikami? Zmiany dotkną niewielką ich część. Propozycję przejścia do odlewni koncernu na poznańskiej Wildzie lub do fabryki we Wrześni dostało 100 pracowników produkcji z Antoninka, gdzie w zakładzie i biurach pracuje ok. 4 tys. osób. W obu tych miejscach Volkswagen szuka rąk do pracy.

Nie ma dzisiaj mowy o zwolnieniach grupowych czy zamykaniu zakładów w Polsce. Mówimy w tym komunikacie jedynie o 100 osobach, które zmienią miejsce pracy w ramach jednej spółki Volkswagen Poznań. Cała spółka liczy ponad 9000 pracowników – zapewnia w odpowiedzi przesłanej money.pl Patrycja Kasprzyk, rzeczniczka prasowa Volkswagen Poznań.

DLA CIEBIE
Masz firmę. Jak ochronić to, co najważniejsze?


Pracownicy, którzy zgłoszą gotowość do zmiany miejsca pracy, otrzymają świadczenie pieniężne w wysokości 9500 zł brutto. Jak informuje rzeczniczka, wynika to z uzgodnień z Organizacją Międzyzakładową NSZZ Solidarność. Do odpowiedzi spółka dołączyła oficjalne stanowisko, w którym tłumaczy decyzję sytuacją rynkową.

"Sytuacja na europejskim rynku samochodów dostawczych pozostaje wymagająca. W związku ze zmieniającym się popytem i sytuacją rynkową Volkswagen Poznań na bieżąco dostosowuje wielkość produkcji oraz organizację pracy w swoich zakładach. Działania te obejmują m.in. planowane ograniczenie liczby zmian produkcyjnych w zakładzie w Poznaniu-Antoninku w 2027 r". – czytamy w stanowisku.

Najszybciej odczują to poddostawcy

Dla polskiej branży motoryzacyjnej decyzja VW to jak na razie jedynie "lampka ostrzegawcza" – Decyzja z Antoninka to jeszcze nie kryzys, ale wyraźny sygnał – ocenia w rozmowie z money.pl Bartosz Mielecki, dyrektor zarządzający Stowarzyszenia Polska Grupa Motoryzacyjna.

To pokazuje, że problemem nie są wyłącznie wysokie koszty w Niemczech, ale też to, że koncern ma w Europie znacznie więcej mocy produkcyjnych, niż jest w stanie sprzedać aut. Wrześniowe doniesienia, że Poznań skorzysta na planach ograniczania produkcji w Niemczech, nie były wyssane z palca. Według nich nowy elektryczny van ma trafić do Poznania około 2028 r. Tylko że Polska może dostać większy kawałek tortu, który jednocześnie się kurczy – zauważa Mielecki.

– Najmocniej i najszybciej kłopoty Niemców odczuwają nie same fabryki koncernów, tylko dostawcy. Duża część polskich producentów części pracuje dla niemieckich producentów aut i ich głównych dostawców. Według Volkswagena ok. 70 proc. części do Caddy pochodzi od polskich firm – wskazuje.

– W systemie just-in-time każda mniejsza zmiana w fabryce oznacza od razu mniejsze zamówienia u poddostawców. Pracownik VW dostaje ofertę przeniesienia z premią. Firma, która produkuje dla VW detale, nie dostaje niczego, tylko mniejszy harmonogram dostaw i presję na ceny.

Dalsze ryzyka widzę w trzech miejscach. Po pierwsze, koncern zapowiada zmniejszenie gamy modeli o połowę do 2035 r. i stawia na mniej modeli w większych seriach. To oznacza mniej platform, mniej dostawców i konsolidację, w której mniejsze polskie firmy mogą wypaść z łańcucha – ostrzega dyrektor stowarzyszenia.

– Po drugie, przewaga kosztowa Polski się kurczy, głównie przez ceny energii i płace. Kiedy koncern szuka taniej lokalizacji, patrzy dziś także na Meksyk, Hiszpanię czy Maroko, a nie tylko na Europę Środkową. Po trzecie, przewaga Chińczyków w samochodach elektrycznych uderza w europejskich producentów, a więc pośrednio w całe polskie zaplecze dostawców – wylicza.

I zapewnia, że polskie firmy dostosowują się do coraz trudniejszych warunków.

Polskie firmy motoryzacyjne nie czekają biernie. Wiele z nich dywersyfikuje się w stronę rynku części zamiennych, przemysłu obronnego i innych branż, gdzie ich kompetencje są równie potrzebne. Ale potrzebna jest też aktywna polityka państwa: konkurencyjne ceny energii, mniej biurokracji i obowiązków nakładanych na przedsiębiorców oraz realna walka o każdy nowy model i każdą nową linię, które koncern będzie relokował w ramach restrukturyzacji. Nowe modele będą trafiać do tych krajów, które o nie zawalczą – przekonuje Mielecki.

Szef Volkswagena mówi wprost o walce o przetrwanie

Zmiany w Poznaniu zachodzą w czasie, gdy cały koncern zmaga się z kryzysem. W trzecim kwartale 2026 r. grupa Volkswagen odnotowała ponad 5,8 mld euro straty netto. Wynik obciążył przede wszystkim odpis związany z Porsche, wart 6,4 mld euro.

"W gruncie rzeczy chodzi o przetrwanie tradycyjnego przemysłu motoryzacyjnego" – stwierdził prezes Volkswagena Oliver Blume w wywiadzie dla ZDFheute. Jak ocenił, koncern zrobił w ostatnich latach duże postępy i na tle konkurencji radzi sobie bardzo solidnie, ale jego przyszłość nie jest zabezpieczona.

"Nie mówimy tylko o kryzysie Volkswagena, ale o kryzysie całego przemysłu motoryzacyjnego, z którym trzeba się mierzyć w sposób dostosowany do poszczególnych regionów świata. Osobiście jestem mocno przekonany, że jeśli nam się to uda, koncern Volkswagen będzie miał przed sobą wielką przyszłość i także zachowa swoje miejsce wśród dominujących firm motoryzacyjnych na świecie" – mówił Blume.

Mówiąc o załamaniu sprzedaży w Chinach ocenił, że rynek, jaki znaliśmy przez ostatnie 20 lat, w takiej postaci już nie wróci.

Klienci przyzwyczaili się do bardzo niskich cen. Mamy ogromną konkurencję i bardzo szeroki wybór produktów. Dlatego osiąganie wysokich marż w Chinach będzie w przyszłości moim zdaniem wykluczone – ocenił.

Jak pisze NDR, w Niemczech za szczególnie zagrożone wciąż uchodzą zakłady Volkswagena w Hanowerze, Emden i Zwickau oraz fabryka Audi w Neckarsulm. Są zbyt słabo wykorzystane i zbyt drogie, a ich przyszłość jest niepewna.

Blume uważa, że dla tych fabryk nie ma obecnie zapewnionej opłacalnej produkcji na lata 30. XXI wieku.

Jeśli nie znajdzie się inne rozwiązanie, opcją pozostaje przemysł zbrojeniowy. W stosunkowo niewielkim zakładzie w Osnabrück produkcja może się zacząć już wkrótce. Prezes zastrzega jednak, że ze względu na swoje wartości koncern nie produkuje systemów uzbrojenia, a w grę wchodzą transport wojskowy i systemy obronne.

W najbliższych latach Volkswagen chce zainwestować na świecie 135 mld euro. Wielu pracowników w Niemczech obawia się, że pieniądze trafią głównie za granicę, m.in. do Hiszpanii i Portugalii, gdzie koncern modernizuje fabryki pod produkcję małych samochodów elektrycznych, oraz do Stanów Zjednoczonych, gdzie Audi planuje zakład za ok. 4 mld euro.

Blume zapewnia, że Niemcy pozostają jednym z największych kierunków inwestycji koncernu, ale na razie każde euro jest oglądane dwa razy. Ostatnio odczuła to siedziba koncernu w Wolfsburgu, gdzie skreślono planowaną miliardową inwestycję związaną z przejściem na elektromobilność.

Tymczasem 24 listopada w Emden rozpoczną się negocjacje zbiorowe Volkswagena z IG Metall. Według NDR mogą to być najtrudniejsze rozmowy w historii koncernu. Jeszcze przed ich startem Volkswagen ma oficjalnie przekazać przedstawicielom pracowników swoje żądania, o których w załodze mówi się już jako o "liście trucizn".

"Musimy zawsze mieć przed oczami to, że jesteśmy w bardzo napiętej sytuacji ekonomicznej. Im więcej uda nam się w negocjacjach zbiorowych, tym więcej miejsc pracy zdołamy utrzymać także w Niemczech" – mówił Blume w rozmowie z NDR.

Według prezesa koszty pracy w niemieckich zakładach są ponad dwukrotnie wyższe niż w innych europejskich lokalizacjach, dlatego trzeba działać. Przedstawiciele pracowników również widzą potrzebę zmian, ale przypominają, że załoga dołożyła się już do oszczędności porozumieniem zbiorowym z 2024 r.

Podkreślają też, że płace stanowią zaledwie od 10 do 15 proc. wszystkich kosztów, więc oszczędności można szukać gdzie indziej.

VW w Polsce ma szansę na rozwój?

VW w Polsce zapewnia, że nasz kraj pozostaje dla spółki ważnym ośrodkiem.

"Nasze zakłady pozostają ważną częścią sieci produkcyjnej koncernu i marki Volkswagen Samochody Dostawcze. Konsekwentnie tworzymy warunki dla ich dalszego rozwoju, zarówno poprzez inwestycje przygotowujące zakład we Wrześni do produkcji nowej generacji elektrycznego Craftera, jak i działania zmierzające do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu sąsiadującego z zakładem w Poznaniu-Antoninku. Naszym priorytetem jest utrzymanie konkurencyjności zakładów, odpowiedzialna polityka zatrudnienia oraz tworzenie stabilnych podstaw dla dalszego rozwoju Volkswagen Poznań" – podkreśla firma w komunikacie przesłanym money.pl.

We Wrześni produkowane są większe samochody dostawcze Crafter. Zdaniem rzeczniczki sytuacja tego zakładu jest stabilniejsza.

Powstają tam dwie nowe hale, w których będzie produkowana elektryczna wersja Craftera. Inwestycja ma być gotowa w drugiej połowie 2027 r.

Według rzeczniczki przyszłość Antoninka powinna zapewnić rozbudowa fabryki, o którą spółka zabiega od dłuższego czasu. W powiększonym zakładzie miałby powstawać m.in. elektryczny Caddy, a jeśli będzie to możliwe, także drugi model.

Wybrane dla Ciebie