Wielka fuzja PZU i Pekao upadła. Minister ujawnia nowy plan

Plan stworzenia jednego z największych podmiotów finansowych w Europie Środkowej trafia do szuflady. Jak wynika z rozmowy Wojciecha Balczuna z Business Insider Polska, rząd nie zamierza realizować pierwotnej koncepcji reorganizacji PZU i Banku Pekao.

Zakładała ona odwrócenie obecnej struktury właścicielskiej. Dziś to PZU jest jednym z głównych akcjonariuszy Banku Pekao. Po zmianach bank miał stanąć na czele całej grupy, przejmując ubezpieczyciela.

– Scenariuszem bazowym, ogłoszonym przez PZU i Bank Pekao, była transakcja przejęcia ubezpieczyciela przez bank. Realizacja takiego rozwiązania wymagała zmiany czterech ustaw. Niestety struktura transakcji nie dawała możliwości zabezpieczenia pozycji i uprawnień Skarbu Państwa na takim poziomie, jak to ma miejsce dzisiaj – powiedział Balczun.

Według ustaleń portalu kluczową przeszkodą okazała się kwestia kontroli państwa nad połączoną grupą. Obecnie Skarb Państwa posiada 34,2 proc. akcji PZU. Z kolei ubezpieczyciel ma 20 proc. akcji Banku Pekao, a Polski Fundusz Rozwoju kolejne 12,8 proc.

Po reorganizacji bezpośredni udział państwa w akcjonariacie banku byłby mniejszy. Choć nie musiałoby to oznaczać utraty kontroli nad grupą, taki scenariusz budzi obawy polityczne.

Rozmówcy Business Insider Polska wskazują, że przeprowadzenie operacji przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. mogłoby narazić rząd na zarzuty dotyczące osłabienia pozycji Skarbu Państwa. Dodatkowym problemem jest konieczność uzyskania podpisu prezydenta Karola Nawrockiego pod zmianami ustawowymi.

Jeszcze we wrześniu Balczun sygnalizował, że realizacja pierwotnego pomysłu staje się mało prawdopodobna. Teraz minister jednoznacznie wskazuje na problemy z zabezpieczeniem interesów właścicielskich państwa.

Rezygnacja z fuzji ma również wymiar finansowy. Zmiany były odpowiedzią na unijne regulacje Solvency II, które od 2027 r. zaostrzą wymogi kapitałowe wobec ubezpieczycieli posiadających udziały w bankach.

Według szacunków przywoływanych przez Business Insider Polska bez reorganizacji nadwyżka kapitałowa PZU może spaść z około 6 mld zł do zaledwie 600 mln zł.

Przejęcie ubezpieczyciela przez Bank Pekao i zastosowanie tzw. kompromisu duńskiego miało nie tylko ograniczyć negatywne skutki nowych przepisów, ale również pozwolić na uwolnienie od 15 do 20 mld zł kapitału. Potencjalnie mogłoby to umożliwić zwiększenie akcji kredytowej nawet o 200 mld zł.

Oznacza to, że rezygnacja z pierwotnego planu może mieć konsekwencje wykraczające poza samą grupę PZU. Większy potencjał kredytowy mógłby bowiem wspierać finansowanie inwestycji w polskiej gospodarce.

Rząd rozważa obecnie alternatywne rozwiązanie: utworzenie struktury holdingowej w ramach PZU. W tym modelu działalność bankowa i ubezpieczeniowa zostałaby odpowiednio uporządkowana bez konieczności przejmowania całej grupy przez Bank Pekao.

– Nie ma jeszcze jednak ostatecznej decyzji, a wprowadzenie takiego rozwiązania wymaga również nowelizacji pięciu ustaw – zaznaczył Balczun w rozmowie z BI.

To istotna zmiana w stosunku do wcześniejszych zapowiedzi. Jeszcze we wrześniu minister wskazywał, że powołanie holdingu może wymagać korekt jedynie w jednej lub dwóch ustawach. Obecne analizy prawne PZU wskazują jednak na znacznie szerszy zakres koniecznych zmian.

Korzyści finansowe z nowego rozwiązania byłyby również mniejsze. Według ustaleń portalu holding pozwoliłby ochronić około 3–4 mld zł nadwyżki kapitałowej, a więc znacznie mniej niż pierwotnie planowana reorganizacja.

W rządzie istnieje jednak przekonanie, że taki scenariusz może być łatwiejszy do zaakceptowania przez prezydenta.

Tymczasem prezes Banku Pekao Cezary Stypułkowski, który był jednym z głównych zwolenników pierwotnego rozwiązania, nie porzuca całkowicie tej koncepcji. Jak informuje Business Insider Polska, szef banku zakłada, że do pomysłu reorganizacji grupy można będzie wrócić po wyborach parlamentarnych w 2027 r., niezależnie od ich wyniku.

Formalnie PZU i Bank Pekao nie wycofały jeszcze uzgodnionego planu potencjalnej transakcji, której termin przesunięto wcześniej na koniec 2027 r. W praktyce jednak wypowiedzi ministra wskazują, że rząd szuka już innej drogi.