Trwa sezon rozliczeń PIT. Jakie ulgi są najpopularniejsze i na co uważać?

Od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r. (czwartek) podatnicy mogą składać zeznania PIT za 2025 r. Jak pokazują dane za okresy poprzednie, zdecydowana większość rozliczeń odbywa się elektronicznie, przede wszystkim za pośrednictwem usługi Twój ePIT.

Coraz więcej podatników rozlicza swój PIT elektronicznie. Za rok 2024 r. złożono 23,6 mln e-deklaracji, w tym 14,3 mln to były zeznania złożone w rządowej usłudze Twój e-PIT.

Logując się do tej usługi, podatnicy mogą bezpłatnie:

• sprawdzić i zaakceptować wstępnie przygotowane przez Krajową Administrację Skarbową zeznanie (co oznacza jego złożenie),
• uzupełnić je o przysługujące ulgi i odliczenia,
• odrzucić formularz i wypełnić go samodzielnie,
• nie podejmować żadnych działań – wówczas 30 kwietnia 2025 r. zeznanie zostanie zaakceptowane automatycznie.

Z opcji automatycznej akceptacji w ubiegłym roku skorzystało ponad 6 mln podatników. Są to w dużym stopniu emeryci, ale nie tylko. A warto pamiętać, że automatycznej akceptacji podlegają wyłącznie formularze PIT-37 oraz PIT-38, przygotowane na podstawie danych pozyskanych przez administrację podatkową od płatników.

Jeśli więc podatnik do 30 kwietnia nie odrzuci tych deklaracji ani nie złoży ich samodzielnie, system uzna je za złożone. Przypomnijmy, że PIT-37 to najpopularniejszy PIT dla pracowników, zleceniobiorców i emerytów, a PIT-38 to zeznanie dla przychodów z kapitałów pieniężnych (np. giełda).

A co z innymi? Inne formularze, w tym PIT-28, PIT-36, PIT-36L (dla przedsiębiorców, dochodów z najmu i dochodów z zagranicy) nie zostaną automatycznie zaakceptowane! Wymagają one samodzielnego uzupełnienia i zatwierdzenia przez podatnika.

Brak samodzielnej akceptacji tych zeznań oznacza niezłożenie PIT w terminie, co może skutkować odpowiedzialnością karnoskarbową.

Jednym z najczęściej identyfikowanych problemów w poprzednich sezonach rozliczeniowych było pominięcie części dochodów, gdy podatnik miał kilku płatników. Choć Twój ePIT bazuje na informacjach przesłanych przez pracodawców i zleceniodawców, system nie daje gwarancji kompletności danych.

Dlatego przy rozliczeniu za 2024 r. warto:

• sprawdzić zakładkę "Dane źródłowe" w Twój ePIT,
• upewnić się, że wszyscy płatnicy z 2024 r. przekazali informacje do urzędu skarbowego,
• porównać dane systemowe z posiadanymi formularzami PIT11,
• uzupełnić o dane zagraniczne, jeśli podatnik uzyskuje takie dochody, stosując jednocześnie odpowiednie zasady wynikające z konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. (np. uwzględnić trzeba dochody z najmu nieruchomości posiadanych poza Polską, np. w popularnej Hiszpanii.

Zaniżenie dochodu, nawet nieumyślne, jest jedną z najczęstszych przyczyn korekt i postępowań sprawdzających.

Ulga na dzieci – niezmiennie najczęściej stosowana.

Ulga prorodzinna pozostaje najczęściej wykorzystywaną preferencją podatkową. W ubiegłym roku skorzystało z niej ponad 4,4 mln podatników. To jedyna ulga odliczana bezpośrednio od podatku, a nie od dochodu.

Warto pamiętać, że dane dzieci małoletnich są uzupełniane automatycznie. W przypadku pełnoletnich dzieci uczących się podatnik musi samodzielnie potwierdzić spełnienie warunków. W przypadku osób, których należny za cały rok podatek jest niewystarczający, żeby wykorzystać ulgę w pełni, można dostać zwrot do wysokości zapłaconych składek ZUS i zdrowotnej, ale dodatkowy zwrot nie jest przyznawany automatycznie – trzeba go wyraźnie zaznaczyć w zeznaniu.

Ulga dla młodych – popularna, ale i tak trzeba uważać, bo nie zawsze można z niej skorzystać.

Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że za poprzedni rok z ulgi dla młodych korzystało ok. 1,3 mln podatników. Jest to jednak jedna z tych ulg, przy której bywa, że pojawiają się niedopłaty podatku.

Trzeba pamiętać, że ulga:

• dotyczy wyłącznie określonych źródeł przychodów, nie ma zastosowania do dochodów z działalności gospodarczej czy umów o dzieło;
• obowiązuje do limitu 85 528 zł. (115 528 zł po uwzględnieniu kwoty wolnej), ale w ciągu roku jest stosowana automatycznie przez każdego płatnika osobno, co przy kilku pracodawcach w ciągu jednego roku może prowadzić do dopłaty podatku w zeznaniu rocznym, jeśli łącznie ten limit zostanie przekroczony.

Dodatkowo przypominamy, że dochody dziecka objęte ulgą dla młodych wliczają się do limitów istotnych przy uldze prorodzinnej oraz preferencyjnym rozliczeniu samotnych rodziców.

Ulga rehabilitacyjna – popularna, ale obwarowana wieloma warunkami.

Ulga rehabilitacyjna od lat pozostaje jedną z najczęściej stosowanych preferencji podatkowych. Dane Ministerstwa Finansów z poprzednich lat pokazują, że korzysta z niej ponad milion podatników rocznie (1,2 mln w roku 2024, 1,08 mln w roku 2023), co plasuje ją w ścisłej czołówce ulg odliczanych od dochodu. Popularność ta nie jest przypadkowa – ulga obejmuje szeroki katalog wydatków związanych z rehabilitacją oraz ułatwieniem wykonywania codziennych czynności życiowych. Jednocześnie jest to ulga, przy której najłatwiej o błąd, ponieważ ustawodawca wprowadził bardzo szczegółowe warunki jej stosowania, ograniczony krąg osób uprawnionych, a katalog wydatków ma charakter zamknięty.

Równie popularne jest odliczenie składek zapłaconych na rzecz związków zawodowych. Tu liczba podatników za ubiegły rok również przekroczyła milion (1,24 mln w 2024 r. i 1,20 mln w 2023 r.)

Niezmiennie popularne jest odliczanie darowizn. Z odliczenia kwot przekazanych na cele pożytku publicznego skorzystało w ubiegłym roku prawie 540 tys osób, a na cele kultu religijnego – 190 tys. podatników.

Statystyki z ostatnich lat pokazują natomiast spadek liczby podatników korzystających z ulgi termomodernizacyjnej. Za rok 2024 rozliczyło ją niespełna 300 tys. podatników. Przyczyną są liczne warunki formalne i ryzyka, z których najważniejsze to te, że ulga przysługuje wyłącznie właścicielom lub współwłaścicielom domów jednorodzinnych, budynek musi być oddany do użytkowania, katalog wydatków jest zamknięty, brak faktury VAT eliminuje prawo do odliczenia a inwestycja musi zostać zakończona w ciągu 3 lat.

Dane z poprzednich rozliczeń pokazują rosnące zainteresowanie odliczeniami z tytułu wpłat na IKZE (ponad 300 tys. podatników za 2024 r., wobec 244 tys. - rok wcześniej). Ma to oczywiście związek z zamrożonym progiem podatkowym i tym, że wpłata na IKZE często jest po prostu rodzajem ucieczki przed II progiem podatkowym.

Nie maleje również popularność ulgi na Internet, mimo, iż można z niej skorzystać tylko w dwóch, kolejno po sobie następujących latach. Liczba podatników korzystających z tego rozwiązania w 2024 r. wyniosła ponad 450 tys. osób.

Liczba honorowych dawców krwi korzystających z odliczenia pozostaje od lat na zbliżonym poziomie. To ok. 200 tys. podatników, że liczba dawców krwi (a więc osób teoretycznie uprawnionych do ulgi) jest ponad 3 x wyższa.

Nieznacznie też zwiększyła się liczba podatników korzystających z ulgi dla pracujących seniorów, za ubiegły rok było ich 158 tys. osób.

W zeznaniach przygotowanych w Twój ePIT system co do zasady przypisuje tę samą organizację pożytku publicznego, którą podatnik wskazał rok wcześniej. Status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP) nie jest jednak nadawany bezterminowo i może zostać utracony, co uniemożliwi przekazanie 1,5 proc. podatku, nawet jeśli numer KRS w formularzu PIT jest poprawny. Warto więc przed zatwierdzeniem zeznania sprawdzić, czy organizacja nadal posiada status OPP.

Zwrot nadpłaty przy rozliczeniu elektronicznym następuje do 45 dni, przy czym z doświadczeń z poprzednich lat wynika, że często trwa to znacznie krócej. W rekordowych przypadkach nawet jeden dzień, jeśli kwota zwrotu nie jest wysoka, a samo rozliczenie nie budzi żadnych wątpliwości.

Niedopłatę podatku należy uregulować najpóźniej do 30 kwietnia 2025 r. – nawet jeśli kwota jest symboliczna. Wyjątkiem są tylko przypadki automatycznej akceptacji zeznania. Wówczas urząd do 31 maja wyśle do podatnika informację o niedopłacie i trzeba ją uregulować w ciągu 7 dni.

Sezon PIT 2025, choć technologicznie coraz prostszy, nadal wymaga od podatników uważności. Dane z poprzednich lat jasno pokazują, że większość problemów wynika nie z systemu, lecz z braku weryfikacji danych, ulg i limitów. Kilkanaście minut poświęconych na sprawdzenie zeznania może oszczędzić później nie tylko pieniędzy, ale i kontaktu z fiskusem.

Małgorzata Samborska, doradca podatkowy