Jak działa upadłość konsumencka?

W upadłości konsumenckiej chodzi o to, żeby wierzyciele nie musieli indywidualnie starać się o odzyskanie zobowiązania, ale by w jednym postępowaniu zaspokojono wiele roszczeń.

Osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej i wpadła w pętlę zadłużenia, z której nie ma możliwości wyjść, może skorzystać z upadłości konsumenckiej. Efektem jest umorzenie długów konsumenta. Długi mogą być "skasowane" w całości lub tylko w części. Dotyczy do zadłużenia, którego konsument nie będzie w stanie spłacić. Ważne jest, że umorzeniem można objąć tylko te długi, które powstały, zanim rozpoczęto ogłaszanie upadłości.

Podstawowym celem upadłości konsumenckiej jest przeprowadzenie jednego postępowania, które ma od razu zaspokoić roszczenia kilku wierzycieli. Nie będą musieli przeprowadzać indywidualnych postępowań. Upadłość konsumencka prowadzi do tego, że cały majątek konsumenta lub jego znaczna część jest likwidowana. Gdy zostanie sprzedany, zaspokaja się wierzycieli.

Żeby można było ogłosić upadłość, konsument musi być niewypłacalny. Do niewypłacalności dochodzi w sytuacji, gdy nie ma on możliwości spłaty zadłużenia. Zgodnie z prawem, osoba, która stara się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, nie może zaciągać kolejnych zobowiązań kredytowych. Nie może też sama sprzedać majątku. Powinna też przyjmować to, co jej się należy, np. spadek. Co oczywiste, nie powinna zwalniać się z pracy.

Sąd, badając wniosek o ogłoszenie upadłości, będzie chciał dokładnie zbadać przyczyny niewypłacalności. Dobrze więc jak najdokładniej je opisać. Warto zrobić to tak, by przekonać sąd, że niewypłacalność nie jest winą dłużnika. Dobrze też pokazać swoją wolę do spłaty zobowiązań. Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej powinien zawierać:

• dane wszystkich wierzycieli z wypisaną wysokością długu, a także datą, kiedy stały się wymagalne;
• aktualny wykaz majątku konsumenta. Co istotne trzeba też dołączyć listę zabezpieczeń, które zostały ustanowione np. na nieruchomości, która jest częścią majątku.

Jeśli sąd uzna, że dłużnik może upaść, następuje sprzedaż majątku. Kolejnym elementem jest ustalenie planu, który pomoże spłacić zobowiązania. Plan spłat może zakładać, że przez określony czas odda znaczną część wynagrodzenia na spłaty zobowiązań i jednocześnie powstrzyma się przed zaciąganiem kolejnych długów. Jeśli współpraca będzie przebiegała dobrze, spora część długu może być umorzona. W wyjątkowych przypadkach zdarza się, że sąd może umorzyć wszystkie długi konsumenta.

Wniosek o upadłość nie będzie skuteczny i sąd go oddali, jeśli okaże się:

• że niewypłacalność konsumenta ma swoją przyczynę w rażącym niedbalstwie i gdy konsument doprowadził do niej umyślnie;
• że konsument nie przestrzegał planu spłaty we wcześniej przeprowadzanym postępowaniu, co doprowadziło do uchylenie planu spłaty;
• że konsument podał we wniosku fałszywe dane;
• że konsument celowo doprowadził do swojej sytuacji, by wierzyciele ponieśli wyjątkowo dużą szkodę.