Jak korygować należny podatek VAT

W przypadku niezapłaconych w terminie wierzytelności podatnik może skorygować należny podatek VAT.

Obraz
Źródło zdjęć: © Tiago Estima/Dreamstime.com

*W przypadku niezapłaconych w terminie wierzytelności podatnik może skorygować należny podatek VAT. Rok temu uchwalono nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, która umożliwia łatwiejsze korzystanie z tak zwanej _ ulgi na złe długi _. *

Do końca listopada 2008 roku możliwość korekty podatku należnego, w przypadku niezapłaconych wierzytelności, była ściśle powiązana z odpisami wierzytelności nieściągalnych, zaliczanymi do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, chcąc dokonać korekty podatku VAT należnego z tytułu niezapłaconych transakcji, musiał uprawdopodobnić nieściągalność wierzytelności zgodnie z właściwą ustawą - albo o podatku dochodowym od osób fizycznych albo o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ustawy o podatkach dochodowych zawierają zamknięty katalog zdarzeń, które pozwalają na uznanie, że nieściągalność wierzytelności jest uprawdopodobniona. Zdarzenia te, to przede wszystkim uzyskanie określonych orzeczeń właściwych organów, wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym, z których wynika, że dłużnik nie posiada majątku.

Jak uprawdopodobnić problemy z wierzytelnością

Z kolei jedynym dopuszczalnym przypadkiem uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności przez samego wierzyciela jest protokolarne stwierdzenie, że przewidywane koszty dochodzenia wierzytelności przed sądem i w postępowaniu egzekucyjnym byłyby co najmniej równe kwocie tej wierzytelności. Jednak w praktyce ostatnia z przedstawionych przesłanek uprawdopodobnienia nieściągalności dotyczy tylko niewielkich wierzytelności.

Od 1 grudnia 2008 roku korekta podatku VAT należnego z tytułu transakcji, za które podatnik nie otrzymał zapłaty jest znacznie łatwiejsza. Ustawą z dnia 7 listopada 2008 roku znowelizowano art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług, uniezależniając prawo podatnika do skorygowania VAT należnego wyłącznie od odpisów wierzytelności nieściągalnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym.

Obecnie podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług także w przypadku wierzytelności, które nie zostały uregulowane w ciągu *180 dni *od upływu terminu ich płatności określonego w umowie lub na fakturze. Oprócz opóźnienia w płatności, przekraczającego 180 dni ustawa przewiduje jednak dodatkowe warunki.

I tak *korekta podatku *jest możliwa jeżeli dostawa towaru lub świadczenie usług została dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

Możliwość korekty podatku należnego nie obejmuje więc dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz konsumentów. Nie ma też możliwości dokonania korekty, w przypadku czynności dokonywanych z podmiotami, których dotyczy zwolnienie podmiotowe, lub które dokonują wyłącznie czynności zwolnionych od podatku. Wreszcie, pomimo braku zapłaty, nie będzie można dokonać korekty, jeżeli dostawę lub świadczenie usług wykonano na rzecz podmiotu w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji.

Wydaje się, że ostatnie wyłączenie należy oceniać według chwili transakcji, a nie dokonania korekty. Przemawia za tym przede wszystkim systematyka art. 89a ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług i umieszczenie zapisu dotyczącego likwidacji i upadłości w punkcie traktującym o statusie stron w chwili dostawy towaru lub świadczenia usługi. Zatem późniejsza likwidacja lub upadłość nie wyłączają możliwości dokonania korekty.

Wcześniejsze wykazanie wierzytelności

Kolejnym warunkiem dopuszczalności korekty jest wcześniejsze wykazanie wierzytelności w deklaracji, jako obrotu opodatkowanego. Ponadto, na dzień dokonania korekty, zarówno wierzyciel jak i dłużnik powinni być zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Wreszcie nie można skorygować podatku należnego, jeżeli wierzytelności zostały zbyte, co np. uniemożliwia korektę podatnikom korzystającym z usług faktoringu.

Podatnik-wierzyciel zobowiązany jest do zawiadomienia swojego dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie potwierdzenia odbioru tego zawiadomienia przez dłużnika. Zgodnie z art. 89b ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach. Wydaje się więc, że warunek uzyskania potwierdzenia odbioru zostaje spełniony nie tylko w przypadku faktycznego odbioru zawiadomienia przez dłużnika, ale również we wszystkich przypadkach, w których przepisy

Ordynacji podatkowej przewidują fikcję prawną doręczenia pism (np. w przypadku nieodebrania zawiadomienia pomimo prawidłowego awizowania lub w przypadku niezgodności adresu z odpowiednim rejestrem) Korekta podatku należnego może nastąpić, jeżeli dłużnik nie dokonał zapłaty w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia o zamiarze dokonania korekty. Korekta dokonywana jest w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 14-dniowy termin, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru zawiadomienia przez dłużnika.

Podatku należnego nie może jednak skorygować po upływie dwóch lat od końca roku, w którym została wystawiona niezapłacona faktura. Wierzyciel w terminie 7 dni od dokonania korekty powinien o tym fakcie zawiadomić dłużnika i przesłać kopię zawiadomienia do _ swojego _ urzędu skarbowego. Z kolei dłużnik jest zobowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia.

Jeżeli zaległa należność, po dokonaniu korekty zostanie zapłacona, wierzyciel będzie zobowiązany do zwiększenia podatku należnego, a dłużnik odpowiednio ma prawo do zwiększenia podatku naliczonego, za okres rozliczeniowy, w którym należność została uregulowana. W przypadku, gdy taka zapłata zostanie dokonana częściowo podatek należny u wierzyciela i odpowiednio podatek naliczony u dłużnika zwiększają się w odniesieniu do zapłaconej części.

Autor jest pracownikiem Kancelarii Prawnej Atys i Wspólnicy sp.k.

Wybrane dla Ciebie
Nowy obowiązek dla wszystkich firm. Już od lutego
Nowy obowiązek dla wszystkich firm. Już od lutego
Kanada i Chiny resetują relacje. Cła na elektryki i rzepak w dół
Kanada i Chiny resetują relacje. Cła na elektryki i rzepak w dół
Musk żąda miliardów od OpenAI i Microsoftu. Sprawa trafi przed ławę przysięgłych
Musk żąda miliardów od OpenAI i Microsoftu. Sprawa trafi przed ławę przysięgłych
Musk kupi Ryanaira? Kłótnia z prezesem krąży po sieci
Musk kupi Ryanaira? Kłótnia z prezesem krąży po sieci
Prawie 4 mld zł do spłaty. Pekao wzywa spółkę od Polimerów Police
Prawie 4 mld zł do spłaty. Pekao wzywa spółkę od Polimerów Police
"Nie straszmy rolników". Ważny apel ws. Mercosur
"Nie straszmy rolników". Ważny apel ws. Mercosur
Brzoska zamieścił triumfalny wpis. Wskazał kraj. "Podwajamy liczbę"
Brzoska zamieścił triumfalny wpis. Wskazał kraj. "Podwajamy liczbę"
Zakaz wjazdu do jednostek wojskowych. Tesla i samochód chińskiej marki zawrócone spod bramy
Zakaz wjazdu do jednostek wojskowych. Tesla i samochód chińskiej marki zawrócone spod bramy
"Zupełnie inna sprawa". Mogą otworzyć lotnisko bez szyldu Port Polska
"Zupełnie inna sprawa". Mogą otworzyć lotnisko bez szyldu Port Polska
Fico podpisał deal z Amerykanami ws. atomu. Spotka się z Trumpem
Fico podpisał deal z Amerykanami ws. atomu. Spotka się z Trumpem
Nie żyje Wojciech Hann. Były prezes BOŚ zginął w wypadku narciarskim w Gruzji
Nie żyje Wojciech Hann. Były prezes BOŚ zginął w wypadku narciarskim w Gruzji
Cyfrowe państwo w cieniu wojny hybrydowej. Asseco wskazuje kluczowe wyzwania
Cyfrowe państwo w cieniu wojny hybrydowej. Asseco wskazuje kluczowe wyzwania