Odwrotne obciążenie. Na czym polega?

Z zasady za rozliczenie VAT odpowiada sprzedawca. Trochę inaczej jest, jeśli mamy do czynienia z odwrotnym obciążeniem. W takiej sytuacji VAT rozlicza i płaci kupujący.

Odwrotne obciążenie oznacza przeniesienie obowiązku rozliczenia podatku na kupującego
Źródło zdjęć: © pixabay.com / CC0
Marlena Kostyńska

Podatek VAT jest podatkiem od wartości dodanej. VAT jest podatkiem od towarów i usług. Jego specyfika polega na tym, że ostatecznie płacony jest zawsze przez konsumenta. W trakcie całego procesu handlowego podatek rozliczany jest pomiędzy kontrahentami.

Każda cena na fakturze opisywana jest jako netto, czyli bez podatku VAT i cena brutto, czyli ta z doliczonym podatkiem VAT. Wszystko dlatego, że podatnicy mają prawo do odliczenia podatku VAT, który został przez nich zapłacony, gdy kupowali produkty związane z działalnością gospodarczą.

Jakie są stawki VAT w Polsce?

Obecnie w Polsce funkcjonuje podstawowa stawka VAT w wysokości 23%, dwie stawki obniżone 8% i 5%, a także stawka 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W określonych sytuacjach niektórzy podatnicy mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT. Wtedy na fakturze stosują oznaczenie zw.

Podatek rozliczany jest przez sprzedawcę. To on wykazuje na deklaracji podatek do odliczenia i ten naliczony. I rozlicza go w urzędzie. Jednak czasem trzeba zastosować coś takiego jak odwrotne obciążenie.

Na czym polega odwrotne obciążenie?

Odwrotne obciążenie polega w największym uproszczeniu na tym, że obowiązek rozliczenia podatku przeniesiony jest ze sprzedawcy na kupującego. Ustawa o VAT zawiera listę konkretnych towarów, przy obrocie którymi trzeba zastosować odwrotne obciążenie. Chodzi tu m.in. o handel:

  • tabletami, czy laptopami,
  • telefonami komórkowymi i smartfonami,
  • konsolami do gier,
  • biżuterią ze złota i srebra.

Odwrotnym obciążeniem objęte są też niektóre usługi. Chodzi tu np. o:

  • roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych,
  • roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych,
  • roboty tynkarskie,
  • roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian,
  • roboty malarskie.

Żeby zastosować mechanizm odwrotnego obciążenia, trzeba spełnić kilka warunków. Przede wszystkim sprzedawca i nabywca muszą być czynnym podatnikiem VAT, a dostawa nie może być objęta zwolnieniem.

Trzeba pamiętać, że nie każdy transakcja będzie wymagała rozliczenia się z podatku przez nabywcę. Odwrotne obciążenie stosujemy w przypadku gdy kwota jednorazowej transakcji jest wyższa niż 20 tysięcy złotych. W takiej sytuacji bierzemy pod uwagę wartość netto transakcji, czyli bez uwzględniania podatku od towarów i usług. Jeśli więc jeden podatnik VAT kupi od drugiego sporo laptopów, by później je dalej sprzedać, będzie musiał również samodzielnie rozliczyć VAT, a kwotę podatku uregulować na konto urzędu skarbowego, a nie za pośrednictwem sprzedawcy, jak to ma miejsce normalnie. Celem takiego procesu jest ograniczenie możliwości wyłudzenia podatku. Obowiązkiem sprzedawcy jest więc zamieścić na fakturze kwotę netto. Reszta należy do nabywcy.

Jak rozliczyć odwrotne obciążenie VAT?

W przypadku, gdy dokonaliśmy zakupu, a faktura ma adnotację "odwrotne obciążenie", trzeba taką transakcję wykazać w deklaracji VAT-7, a następnie złożyć w urzędzie skarbowym.

Wybrane dla Ciebie
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 03.03.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 03.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 03.03.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 03.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 03.03.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 03.03.2026