Renta socjalna. Komu przysługuje i ile może wynosić?

Z renty socjalnej może skorzystać osoba pełnoletnia, która nie jest zdolna do pracy z powodu niesprawności. Chodzi o niesprawność, która powstała, zanim osoba skończyła 18 lat lub 25 lat i niesprawność nastąpiła w trakcie nauki lub podczas studiów doktoranckich.

Renta socjalna przysługuje obywatelom polskim, którzy mieszkają i przebywają stale na terytorium kraju, a także cudzoziemcy posiadający zezwolenie na to, by osiedlić się w Polsce, żeby tu pracować, prowadzić firmę lub uczyć się albo odbyć szkolenie zawodowe. O rentę socjalną mogą też ubiegać się osoby, które czasowo przebywają za granicą (np. żeby się uczyć lub w odwiedzinach u rodziny).

Żeby otrzymać rentę socjalną nie wystarczy, że osoba, która się o nią stara ma orzeczenie o niepełnosprawności. Renta socjalna jest przyznawana i wypłacana przez ZUS. Podstawą do przyznania tego świadczenia jest orzeczenie o niezdolności do pracy. Wydaje je lekarz orzecznik ZUS. Żeby ubiegać się o rentę socjalną, trzeba złożyć wniosek o przyznanie świadczenia w ZUS. W takiej sytuacji lekarz orzecznik będzie musiał zbadać osobę, której ma być przyznana renta socjalna i będzie musiał wydać orzeczenie w tej sprawie.

Renta socjalna ma stałą wysokość. Jest to 84 proc. kwoty renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Od września 2018 r. wynosi ona 1029,80 zł. Jeśli osoba, która ubiega się o rentę socjalną, ma jednocześnie prawo do renty rodzinnej w całości lub części, to łączna wysokość takich świadczeń nie może przekroczyć 200 proc. najniższej renty socjalnej. Jest to obecnie 2059,60 zł. W sytuacji, gdy wysokość renty socjalnej i renty rodzinnej jest wyższa niż 200 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, to renta socjalna będzie obniżona.

Jeśli uprawniony do renty socjalnej straci do niej prawo, może starać się o to, by przyznano mu połowę takiej renty. Może się tak zdarzyć w sytuacji, gdy osoba taka została tymczasowo aresztowana albo została osadzona w zakładzie karnym. Jeśli nie ma przychodów, samodzielnie gospodaruje, a jest właścicielem lokalu mieszkalnego, to może też wnioskować o* połowę renty socjalnej*. W takiej sytuacji świadczenie musi być związane z opłatami za czynsz lub innymi wydatkami związanymi z utrzymaniem mieszkania.

W sytuacji, gdy pobierający rentę socjalną pracuje, renta socjalna może być zawieszona. Dzieje się tak, jeśli zarobki przekraczają 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Renta jest zawieszona od miesiąca, w którym przychód przekracza odpowiednią kwotę. O fakcie przekroczenia trzeba niezwłocznie na piśmie poinformować ZUS.

Od renty socjalnej trzeba odprowadzić podatek. Odprowadza się od niej zaliczkę na podatek dochodowy, a także składkę ubezpieczenia zdrowotnego.

Renta socjalna przyznawana jest w sytuacji, gdy niezdolność do pracy jest trwała. Świadczenie nie zostanie przyznane, jeśli wnioskodawcy przysługuje m.in.:

• emerytura, renta inwalidzka, świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny,
• renta z instytucji zagranicznych,
• tymczasowo aresztowana albo odbywa karę pozbawienia wolności,
• właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości rolnej, w której użytki rolne przekraczają 5 hektarów przeliczeniowych.

Renta socjalna wypłacana jest wyłącznie przez ZUS. Osoba, która pobiera rentę socjalną, nie może pobrać dodatku pielęgnacyjnego z ZUS. Może natomiast ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny z MOPS lub ośrodka pomocy społecznej.