Samozatrudnienie. Zalety i wady

Samozatrudnienie to podjęcie działalności gospodarczej na własny rachunek i na własną odpowiedzialność. Ten sposób pracy może opłacać się zarówno zatrudnionemu, jak i jego zleceniodawcy.

Samozatrudnienie wiąże się z pewnym ryzykiem, jednak przynosi również korzyści
Źródło zdjęć: © Unsplash, Pixabay (CC0)
Marlena Kostyńska

Samozatrudnienie jest najlepszym rozwiązaniem dla bardzo dobrze zarabiających pracowników. W takiej sytuacji wysokie składki na ubezpieczenie społeczne, a także podatki bardzo mocno podnoszą koszty związane z utrzymaniem stanowiska pracy. Po drugiej strony tej barykady są ci, dla których samozatrudnienie wynika z sytuacji zawodowej i jest wybierane z konieczności.

Co to jest samozatrudnienie?

Z samozatrudnieniem mamy do czynienia, gdy osoba fizyczna uruchamia działalność gospodarczą po to, by podjąć współpracę z przedsiębiorcą, z którym wcześniej wiązała ją np. umową o pracę. Samozatrudnienie nie wyklucza możliwości wykonywania dodatkowych prac dla innych podmiotów.

Gdy samozatrudniony radzi sobie z biznesem dobrze, z czasem przekształca się w firmę, która nawet może zatrudniać innych ludzi.

Samozatrudnieniem nie jest działalność, w której nie ponosi się ryzyka gospodarczego związanego ze zleceniem. Samozatrudnieniem nie jest też wykonywanie zadań na zlecenie podmiotu, który samodzielnie ponosi odpowiedzialność za końcowy efekt i wreszcie nie możemy mówić o samozatrudnieniu, gdy osoba pracuje pod kierownictwem i w miejscu określonym przez zlecającego. Żeby konkretną działalność nazwać samozatrudnieniem, trzeba być dla siebie sterem, okrętem i żeglarzem i samodzielnie ponosić pełne ryzyko powodzenia zlecenia.

Wbrew powszechnemu poglądowi, przechodzenie z pracy etatowej na tzw. samozatrudnienie nie pojawia się tylko z inicjatywy pracodawcy. Często to sami pracownicy proponują taką formę zatrudnienia. Samozatrudnienie daje bowiem większą elastyczność czasu i miejsca pracy, możliwość wykonywania zadań dla wielu zleceniodawców.

Samozatrudnienie daje przede wszystkim spore korzyści podatkowe. Pozwala obniżyć podstawę opodatkowania, bo można wliczać w koszty niektóre wydatki związane z działalnością, np. użytkowania samochodu czy te związane z zakupem materiałów biurowych. Jeśli siedzibą firmy jest prywatne mieszkanie, można także odliczyć część czynszu. Nie jest to możliwe w przypadku umowy o pracę.

Możliwość odliczenia podatku VAT od zakupu towarów i usług

Nie bez znaczenia jest możliwość odliczenia podatku VAT od zakupu towarów i usług. Samozatrudnieni mogą rozliczać się podatkiem ryczałtowym lub według 19 proc. stawki podatku liniowego. To znacznie korzystniejsze, ponieważ osoby, które są związane stosunkiem pracy, muszą rozliczać się według stawek progresywnych i progów 18 proc. i 32 proc.

Samozatrudnienie pozwala lepiej zarabiać. Dla pracodawcy jest to obniżenie kosztów. Samozatrudnienie to również możliwość skorzystania z kredytów oraz dotacji przeznaczonych dla małych przedsiębiorstw.

Samozatrudnienie może być nawiązane na podstawie różnych form współpracy. Samozatrudniony może być związane ze zleceniodawcą:

  • umową o świadczenie usług, często przypomina ona umowę zlecenie; zakłada ona wykonanie określonych usług na rzecz zleceniodawcy;
  • umową zlecenie, w której jedna ze stron zobowiązuje się wykonać konkretną usługę na rzecz zleceniodawcy;
  • umową o dzieło, gdzie wykonawca ma za zadanie wykonać jakieś dzieło, a zamawiający obiecuje, że za to dzieło zapłaci; trzeba też wiedzieć, że dziełem musi być konkretna rzecz lub rezultat.

Samozatrudnienie może być wspaniałym pierwszym krokiem, by spróbować swoich sił w prowadzeniu firmy i przekonać się, czy jest to nasz sposób na życie.

Wybrane dla Ciebie
"Teatr bez realnych skutków". Minister finansów reaguje na decyzję Nawrockiego
"Teatr bez realnych skutków". Minister finansów reaguje na decyzję Nawrockiego
Pilny tryb w Parlamencie Europejskim. Chodzi o miliardy dla Ukrainy
Pilny tryb w Parlamencie Europejskim. Chodzi o miliardy dla Ukrainy
Teraz budżet ugrzęźnie w TK. Świat finansów wzruszy ramionami [OPINIA]
Teraz budżet ugrzęźnie w TK. Świat finansów wzruszy ramionami [OPINIA]
Agora przeprowadzi zwolnienia grupowe. Oto na jakie pieniądze mogą liczyć pracownicy
Agora przeprowadzi zwolnienia grupowe. Oto na jakie pieniądze mogą liczyć pracownicy
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
Błyska się nad gigainwestycją PKP PLK. Najgorszy scenariusz wisi w powietrzu
Błyska się nad gigainwestycją PKP PLK. Najgorszy scenariusz wisi w powietrzu
"Szok" na rynku gazu. Ceny wzrosły 30 procent w tydzień
"Szok" na rynku gazu. Ceny wzrosły 30 procent w tydzień
KSeF bez opóźnień. Minister finansów stawia sprawę jasno
KSeF bez opóźnień. Minister finansów stawia sprawę jasno
"Może sparaliżować rynek". Firmy ostrzegają przed rządowym planem
"Może sparaliżować rynek". Firmy ostrzegają przed rządowym planem