Umowa o dzieło a podatek - kiedy i jak rozliczyć?

Obecnie istnieją przepisy mówiące, że od umowy o dzieło nie ma obowiązku odprowadzania składek ZUS (na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne)
poza określonymi przypadkami, takimi jak wykonywanie dzieła dla pracodawcy, z którym pozostaje się w stosunku pracy. Natomiast od umowy o dzieło odprowadza się podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

W umowie o dzieło podatek jest niezależny od tego, czy umowa zawarta jest między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, pomiędzy osobą fizyczną a przedsiębiorstwem, czy też między dwoma firmami.

W przypadku, jeżeli umowa o dzieło podpisywana jest pomiędzy dwoma osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, obowiązek rozliczenia podatku dochodowego spada na wykonawcę dzieła. W takiej sytuacji zamawiający dzieło wypłaca wynagrodzenie o wartości brutto. Od tej umowy nie odprowadza się zaliczki na podatek dochodowy. Przychód ten wykazuje się dopiero w rocznym zeznaniu podatkowym PIT. Określa się go jako przychód z innych źródeł albo przychód z praw majątkowych, jeżeli wykonanie dzieła łączy się z przeniesieniem autorskich praw majątkowych. Wówczas zastosować można 50% koszty uzyskania przychodu.

Odmiennie prezentuje się sytuacja, w której osoba zamawiająca dzieło jest przedsiębiorcą, a osoba wykonująca dzieło nie prowadzi działalności gospodarczej. W takiej sytuacji to przedsiębiorca jest zobowiązany do pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzenia przewidzianego umową pomiędzy stronami. Jeżeli kwota wynikająca z umowy o dzieło jest wyższa niż 200 złotych, zamawiający dzieło pobiera i wpłaca na konto urzędu skarbowego podatek w wysokości 18 procent dochodu.

Zaliczka na podatek dochodowy to odjęcie od wynagrodzenia kosztów uzyskania przychodu (zryczałtowane koszty uzyskania przychodu to 20%, natomiast w przypadku przekazania praw autorskich, a więc w branży kreatywnej, najczęściej jest to 50%). Otrzymaną w ten sposób kwotę trzeba pomnożyć przez 18%. Gdy wykonawca dzieła udowodni, że jego koszty wykonania były wyższe, możliwe jest zastosowanie kosztów rzeczywistych.

Jeżeli kwota podana na umowie o dzieło nie jest większa niż 200 złotych i umowa nie jest zawarta z pracownikiem, zamawiający zlecenie ma obowiązek pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 18%.

Wynagrodzenie za wykonanie umowy o dzieło jest płatne z chwilą jego przekazania, chyba że umowa zastrzega co innego. Jeżeli wykonanie dzieła jest podzielone na części, wynagrodzenie powinno być płatne po każdorazowym wykonaniu świadczenia częściowego.

Płatnik podatku nie dokonuje zgłoszenia faktu umowy o dzieło do urzędu skarbowego. Jedynie co miesiąc odprowadza zaliczki na podatek dochodowy. Jednocześnie do końca stycznia kolejnego roku należy do urzędu skarbowego przesłać PIT-4R, czyli informację o pobranych zaliczkach na podatek. Są to zaliczki należne, a nie zapłacone. Przedsiębiorca wystawia wykonawcy dzieła PIT-11 do końca lutego kolejnego roku po roku, w którym wykonano dzieło lub dzieła.