Chiński smok uderza w przemysł UE. Nowy plan Pekinu zagraża Europie

Zgodnie z analizą opublikowaną przez agencję Bloomberg, ogłoszony w marcu chiński plan pięcioletni stanowi wyraźny sygnał ostrzegawczy dla europejskiego biznesu. Gospodarka Państwa Środka, na której rozwoju przez lata bogaciły się Niemcy i inne potęgi produkcyjne, staje się obecnie ogromnym wyzwaniem dla dobrobytu całego regionu. Dokument zakłada nie tylko kontynuację modernizacji tradycyjnych gałęzi przemysłu, takich jak chemia i budowa maszyn, ale przede wszystkim ekspansję w zupełnie nowych kierunkach.

Według doniesień Bloomberga, ambicje Pekinu obejmują rozwój technologii granicznych, w tym robotyki, biomedycyny oraz fuzji jądrowej. Dążenie do zrównania nakładów na badania i rozwój z poziomem zachodnim stwarza ogromne ryzyko dla tych obszarów, w których Europa wciąż posiada technologiczną przewagę. Choć chińskie władze oficjalnie przekonują, że ich celem jest wyłącznie budowa własnej odporności gospodarczej, europejscy urzędnicy coraz częściej kwestionują model wolnorynkowy, na którym dotychczas polegali. Obawy budzą przede wszystkim państwowe dotacje dla krajowych firm oraz zjawisko nadwyżki mocy produkcyjnych.

Szczególny niepokój, jak zauważa amerykańska agencja, panuje w największej europejskiej gospodarce. Niemiecka produkcja przemysłowa znajduje się w wyraźnym trendzie spadkowym od końca 2017 roku, a kraj ten odnotowuje znikomy wzrost gospodarczy od czasu wybuchu pandemii.

Claudia Barkowsky, reprezentująca w Pekinie stowarzyszenie niemieckich producentów maszyn VDMA, podkreśla w rozmowie z dziennikarzami, że chińska transformacja przesuwa środek ciężkości ze skali na jakość, wydajność i zrównoważony rozwój. Jej zdaniem bezpośrednio uderza to w tradycyjnie silne europejskie branże.

Wyjątkowo ostra konkurencja dotyka sektora motoryzacyjnego, w którym Chiny stały się już największym na świecie eksporterem. Oferując tańsze pojazdy elektryczne, azjatyccy producenci stanowią coraz poważniejszą alternatywę dla takich gigantów jak Volkswagen, BMW czy Mercedes. Frank Konrad, dyrektor generalny firmy Hahn Automation Group, zauważa w wypowiedzi dla Bloomberga, że tempo zmian w Chinach jest niezwykłe, a lokalni konsumenci wprost deklarują, że wolą kupić rodzimy samochód o parametrach porównywalnych z zachodnimi markami, płacąc za niego o połowę mniej.

Skutki tej gospodarczej rywalizacji mogą być bardzo dotkliwe dla całego kontynentu. Jak wynika z szacunków ekonomistów Goldman Sachs przytaczanych przez Bloomberga, odnowiony nacisk Chin na produkcję i handel może kosztować strefę euro 0,6 proc. PKB do końca 2029 roku. W przypadku samych Niemiec ten negatywny wpływ oszacowano na jeszcze wyższym poziomie, sięgającym 0,9 proc. PKB.

Alicia Garcia-Herrero, główna ekonomistka ds. Azji i Pacyfiku w Natixis, tłumaczy na łamach artykułu źródłowego, że chiński model ma ograniczone możliwości stymulowania konsumpcji krajowej. Wynika to z presji demograficznej starzejącego się społeczeństwa oraz tłumienia wzrostu płac. Z tego powodu rząd w Pekinie planuje utrzymać dynamikę gospodarki poprzez zwiększanie globalnego udziału w eksporcie, ze szczególnym uwzględnieniem towarów zaawansowanych technologicznie.

Zagrożenie deindustrializacją dotyczy nie tylko Niemiec, ale również Francji, gdzie presję odczuwają giganci z branży lotniczej i farmaceutycznej. Prezydent Emmanuel Macron określił chińską nadwyżkę handlową z Unią Europejską jako zjawisko nie do utrzymania i ostrzegł przed możliwością wprowadzenia zdecydowanych środków zaradczych. Wypracowanie wspólnego frontu na poziomie unijnym okazuje się jednak niezwykle trudnym zadaniem.

Komisja Europejska przygotowała propozycję aktu prawnego, który ma na celu znaczące zwiększenie udziału europejskiej produkcji w gospodarce do 2035 roku. Jak informuje Bloomberg, plan ten był jednak wielokrotnie przekładany z powodu podziałów wewnątrz bloku. Podczas gdy strona francuska mocno naciska na protekcjonistyczne podejście preferujące towary wyprodukowane w Europie, niemiecki kanclerz Friedrich Merz apeluje o skupienie się na redukcji biurokracji i wzmocnieniu jednolitego unijnego rynku.

Przedstawiciele biznesu ostrzegają, że brak decyzyjności może mieć fatalne skutki. Zdaniem Franka Konrada, bez podjęcia odpowiednich działań osłonowych, europejskie firmy technologiczne będą po prostu znikać z rynku. Reinhard Buetikofer, były eurodeputowany i ekspert Center for European Policy Analysis, podsumowuje sytuację dla Bloomberga stwierdzeniem, że Europa stoi w obliczu realnej groźby deindustrializacji. Jak zaznacza, narzędzia do przeciwdziałania temu zjawisku są powszechnie znane, a otwartym pozostaje jedynie pytanie o polityczną wolę do ich użycia.