Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. Tak zmieniają oblicze kluczowego regionu

Zasięg terytorialny programu obejmuje województwa lubelskie, podlaskie, podkarpackie, świętokrzyskie oraz warmińsko-mazurskie. Nowością jest włączenie części województwa mazowieckiego, z wyłączeniem Warszawy i dziewięciu otaczających ją powiatów. Ten obszar określany jest jako region statystyczny mazowiecki regionalny. Program przewiduje wsparcie zarówno poprzez dotacje, jak i instrumenty finansowe w formie pożyczek.

Beneficjenci i obszary wsparcia

Z programu mogą korzystać przede wszystkim mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność na terenie Polski Wschodniej. Wsparcie otrzymają również ośrodki innowacji, w tym parki naukowo-technologiczne oraz inkubatory technologiczne. Program kierowany jest także do dużych przedsiębiorstw będących operatorami sieci elektroenergetycznych, parków narodowych oraz jednostek samorządu terytorialnego. Polityka spójności zakłada, że z efektów programu skorzystają wszyscy mieszkańcy makroregionu, inwestorzy oraz turyści odwiedzający region.

Głównym celem programu jest utrwalenie warunków sprzyjających konkurencyjności makroregionu oraz podniesienie jakości życia mieszkańców. Wsparcie obejmuje pięć kluczowych obszarów: przedsiębiorczość, energię i klimat, zrównoważoną mobilność miejską, transport oraz zrównoważoną turystykę. W ramach przedsiębiorczości przewidziano pomoc dla start-upów, wsparcie innowacji poprzez zmiany wzornicze, automatyzację i robotyzację oraz transformację modeli biznesowych w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego.

Instrumenty finansowe i zakres inwestycji

Całkowita alokacja środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na instrumenty finansowe wynosi 100 mln euro. Budżet projektu zostanie uzupełniony o krajowe współfinansowanie w wysokości co najmniej 17,6 mln euro. W ramach programu utworzony zostanie fundusz pożyczkowy w strukturze funduszu powierniczego, którego menedżerem będzie Bank Gospodarstwa Krajowego.

Wsparcie może być udzielane między innymi na zakup gruntów i nieruchomości bezpośrednio związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Inwestycje obejmujące zakup gruntów niezabudowanych i zabudowanych nie mogą przekroczyć 10 proc. środków wypłaconych ostatecznemu odbiorcy. Program umożliwia również zakup pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego, pod warunkiem że są to pojazdy fabrycznie nowe lub używane nie więcej niż 5-letnie, spełniające wymogi dla ekologicznie czystego pojazdu.

Innowacje wspierane w ramach programu obejmują innowacje produktowe, procesowe, marketingowe oraz organizacyjne. Innowacja produktowa oznacza wprowadzenie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi. Fundusz Spójności podobnie jak FEPW koncentruje się na wyrównywaniu różnic rozwojowych między regionami. Innowacja procesowa dotyczy wdrożenia nowego lub znacząco ulepszonego procesu produkcyjnego lub metod dystrybucji, natomiast innowacja marketingowa wymaga nowej koncepcji lub strategii różniącej się istotnie od dotychczasowych metod stosowanych w przedsiębiorstwie.