Inflacja nie odpuszcza. Oto dlaczego najnowsze dane niepokoją szczególnie

Po rekordowym lutym, gdy odnotowano 18,4 proc., w marcu inflacyjny odczyt rok do roku jest dużo niższy.

Miesiąc do miesiąca ceny wzrosły jednak 1,1 proc. Gdy ten wzrost dodamy do styczniowego, gdy ceny w porównaniu z grudniem wzrosły o 2,5 proc. i do lutowego, gdy w porównaniu ze styczniem wzrosły o 1,2 proc., kumuluje nam się już w samym 2023 r. wzrost cen rzędu 5 proc.

Dlaczego ceny rosną, a inflacyjne odczyty spadają? To tzw. efekt bazy. Dane o inflacji rok do roku za marzec 2023 r. powstają na podstawie porównania cen z marcem 2022 r., gdy mieliśmy już pierwsze drastyczne efekty skoku cen związanego z inwazją Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r., Ceny wzrosły wówczas miesiąc do miesiąca aż o rekordowe 3 proc.

Polska wchodzi w fazę dezinflacji. W przeważającej mierze jest to jednak rezultat efektów statystycznych. Zestawiając w poszczególnych okresach obecne ceny z ubiegłorocznymi, skok wynikający z wojennych szoków po prostu przestanie windować dynamikę cen – podkreśla w swoim komentarzu Bartosz Sawicki, analityk Cinkciarz.pl.

W jego ocenie miesięczny impet wzrostowy pozostanie bardzo mocny, jednak roczną dynamikę wskaźnika w nadchodzących miesiącach nadal obniżać będą efekty bazy statystycznej.

Pod ich wpływem możemy się spodziewać za parę miesięcy inflacji na poziomie 12 proc. r/r, a ten trend napędzać będą także obecne spadki na światowych rynkach cen energii, paliw czy żywności.

Sytuacja zacznie się komplikować, gdy zaczną słabnąć efekty statystyczne. Przyspieszenie zarówno polskiej, jak i europejskiej gospodarki oraz mocny rynek pracy w ocenie Sawickiego nie będą sprzyjać wygasaniu inflacji bazowej (z wyłączeniem cen energii i żywności), która dalej utrzymuje się w trendzie wzrostowym, przekracza 12 proc. i jeszcze nie minęła swojego szczytu.

Gdybyśmy chcieli porównać ścieżki wskaźników cen do pasm górskich, to dynamika inflacji konsumenckiej przypomina wysokie i strzeliste Tatry, a inflacja bazowa niższe i łagodniej opadające stoki Karkonoszy – zauważa Sawicki.

Podobnie sytuację oceniają eksperci z Polskiego Instytutu Ekonomicznego. W ich ocenie szczyt inflacji konsumenckiej jest już za nami, jednak inflacja bazowa w marcu jeszcze wzrosła (z 12 proc. do 12,2 proc.)

Ta część inflacji w ich ocenie "pozostaje uporczywie wysoka, a jej hamowanie będzie ograniczone". Wobec tego PIE spodziewa się, że inflacja bazowa zbliży się do jednocyfrowych poziomów dopiero w końcówce tego roku, co musi opóźnić hamowanie ogólnego wskaźnika inflacji.

Marcowa inflacja na poziomie nieco wyższym, niż szacowały prognozy, powoduje, że maleją równocześnie szanse na scenariusz o obniżce stóp procentowych jeszcze w 2023 r.

"Na ten moment wydaje się, że przynajmniej do sierpnia inflacja utrzyma dwucyfrowy poziom, potem natomiast ma szansę zejść do poziomu jednocyfrowego, ale nie niższego niż 9 proc. Ścieżka jest niepewna ze względu na mnóstwo czynników, które wpływają na kształtowanie się cen" – podkreśla Monika Kurtek, główna ekonomistka Banku Pocztowego.

"Marcowa projekcja NBP wskazuje, że w scenariuszu braku zmian stóp inflacja wraca do celu dopiero w 2025 r. W takim otoczeniu nie znajdujemy uzasadnienia dla oczekiwań rynkowych na obniżki stóp w 2023 r. W naszej ocenie do końca tego roku nie będzie warunków do poluzowania polityki pieniężnej NBP" – komentują analitycy ING.