Jest wyrok TSUE. Banki nie mogą naliczać odsetek od kosztów kredytowych

W czwartkowym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ustalił, że banki nie mają prawa naliczać odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Sprawa dotyczyła umowy z 2022 roku zawartej pomiędzy kredytobiorcą a Bankiem Pekao S.A., obejmującej pożyczkę w wysokości 150 tys. zł. Klientowi wypłacono jedynie nieco ponad 133 tys. zł, a brakująca suma została potrącona na ubezpieczenie.

Klient argumentował, że nie został właściwie poinformowany o sposobie naliczania odsetek i domagał się prawa do spłaty jedynie kapitału, bez dodatkowych kosztów. Zgodnie z polskimi przepisami, taka opcja jest dostępna, jeśli bank nie przekazuje pełnej informacji o warunkach umowy. Bank Pekao jednak upierał się, że wszystko obliczono prawidłowo, a klient sam wyraził zgodę na kredytowane ubezpieczenie.

Polski sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy praktyka banku jest zgodna z definicją unijną dotyczącą "stopy oprocentowania kredytu". Pytał, czy prawo Unii pozwala na pobieranie odsetek również od kosztów pozaodsetkowych, a nie tylko od kwoty faktycznie przekazanej klientowi.

Wyrok Trybunału jednoznacznie wskazał, że unijne przepisy stoją w opozycji do praktyk włączania do umów kredytowych klauzul pozwalających na naliczanie odsetek od kosztów takich jak ubezpieczenia. Według TSUE, zakres "całkowitej kwoty kredytu" nie powinien obejmować kosztów nieprzekazanych bezpośrednio konsumentowi.

Wystąpienie takie może mieć duże znaczenie dla kredytobiorców rozważających wykorzystanie sankcji kredytu darmowego, gdyż dzięki orzeczeniu, konsumenci mogą być pewni, że nie zapłacą dodatkowych odsetek od kosztów kredytu, które w rzeczywistości nie zostały im wypłacone.

Związek Banków Polskich zauważył, że Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, iż nie można naliczać odsetek od kredytowanych kosztów, ale nie potwierdził, że pobieranie odsetek prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Jak podał Związek, to sądy krajowe, na podstawie wytycznych Trybunału Sprawiedliwości UE, będą decydować o rozstrzygnięciu sprawy pomiędzy konsumentem a bankiem. Wprawdzie Trybunał przyznał, że bank nie może naliczać odsetek bezpośrednio od kredytowanych kosztów, to jednak wprost przesądził prawo banku do rekompensaty tych kosztów poprzez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie wypłaconej kwoty kredytu.

Z kolei w przesłanym nam komentarzu Bank Pekao przekonuje, że orzeczenie nie otwiera drogi do automatycznego stosowania sankcji kredytu darmowego.

"Wyrok potwierdza, że to sądy krajowe, kierując się wytycznymi TSUE, będą indywidualnie rozstrzygać spory pomiędzy konsumentem a bankiem. Trybunał uznał, że bank może kredytować pozaodsetkowe koszty, jednak nie może naliczać od nich odsetek. Jednocześnie dopuścił możliwość zastosowania proporcjonalnie wyższej stopy oprocentowania do wypłaconej kwoty kredytu" - czytamy.

"TSUE nie stwierdził, że pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów automatycznie prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Oznacza to, że ewentualne zastosowanie sankcji będzie wymagało szczegółowej, indywidualnej oceny przez sąd, z uwzględnieniem wcześniejszych wskazówek i orzeczeń Trybunału" - wskazano.

Przedstawiciele banku twierdzą, że czwartkowy wyrok TSUE nie daje podstaw do masowego ani automatycznego podważania umów kredytowych. "Zgodnie z polskimi przepisami sankcja kredytu darmowego może zostać zastosowana wyłącznie w przypadku naruszenia ściśle określonych obowiązków informacyjnych" - podkreślili.