"Klauzula ucieczki". Bruksela ma zgodzić się na propozycję Polski

W piątek von der Leyen zapowiedziała, że zaproponuje tzw. klauzulę ucieczki, która pozwala na poluzowanie zasad nakazujących państwom UE utrzymywać deficyt budżetowy na poziomie poniżej 3 proc. PKB.

Taka klauzula uruchomiona została m.in. w trakcie pandemii COVID-19. Odstępstwo pozwoli, by państwa wydawały na obronność bez konieczności cięć budżetowych w innych obszarach.

Karbownik powiedział PAP, że polska prezydencja w Radzie UE już wcześniej przedstawiła propozycję, która miałaby na celu wyłączenie wydatków wynikających z inwestycji w obronność z oceny deficytu i długu.

- Zarówno jeśli chodzi o sprzęt, ale też, jeśli chodzi o nowych żołnierzy na przykład, którzy mieliby obsługiwać ten sprzęt, czy budowę na przykład fabryk amunicji. To jest propozycja prezydencji polskiej, którą minister finansów Andrzej Domański złożył w styczniu, i o której rozmawialiśmy wiele miesięcy z Komisją Europejską i z państwami członkowskimi - zaznaczył Karbownik.

Dodał, że rozumie wypowiedzi von der Leyen jako poparcie dla polskiej propozycji.

Bardzo się cieszę, że właśnie pani przewodnicząca ją wsparła - podkreślił.

Zdaniem Karbownika grunt, który Polska "urabiała" przez wiele miesięcy, zaczyna przynosić skutki, bo w podobnym duchu wypowiadają się też prezydent Francji Emmanuel Macron i kanclerz Niemiec Olaf Scholz.

Podkreślił jednocześnie, że w kolejnym kroku trzeba odbyć dyskusję szefów resortów finansów państw UE o tym, jak wprowadzić te zmiany. Dodał przy tym, że koncepcja von der Leyen różni się od polskiego podejścia, co będzie wymagało jeszcze dyskusji w UE.

- Chcielibyśmy przeprowadzić to w sposób bardziej skodyfikowany, a Komisja Europejska raczej w sposób bardziej dyskrecjonalny, który dałby jej większy mandat. My wolimy mieć to zapisane, czyli stworzyć taki kodeks. On jest właśnie teraz tworzony - wyjaśnił Karbownik, dodając, że polska propozycja musiałaby zostać poparta przez państwa członkowskie w ramach Rady.

Pierwsze rozmowy na ten temat zaplanowane są w najbliższą środę. Wiceminister dodał, że Polska chciałaby w tej sprawie porozumienia w trakcie swej prezydencji, najpóźniej w czerwcu.

W ubiegłym tygodniu szef Pentagonu Pete Hegseth przypomniał w Brukseli pomysł prezydenta USA Donalda Trumpa, by zwiększyć próg wydatków na obronność w NATO do 5 proc. PKB.