Kryzys paliwowy w UE. Komisja przedstawia plan

Komisja Europejska zaprezentowała propozycje działań mających ograniczyć skutki obecnego kryzysu energetycznego. W ocenie Brukseli kluczowa jest większa współpraca między państwami członkowskimi. Szczególne znaczenie ma dostępność paliwa lotniczego i oleju napędowego. Pakiet rozwiązań ma zostać omówiony przez przywódców UE podczas nieformalnego szczytu na Cyprze.

Jednym z głównych problemów jest uzależnienie od importu. Około 40 proc. paliwa lotniczego w UE pochodzi spoza Wspólnoty. Jedynie część dostaw przechodzi przez zablokowaną cieśninę Ormuz. Komisja wskazuje jednak, że Europa dysponuje niewykorzystanym potencjałem rafineryjnym.

Zdaniem KE pełniejsze wykorzystanie istniejących instalacji mogłoby znacząco zwiększyć produkcję paliw. W takim scenariuszu Unia byłaby w stanie pokryć nawet 70 proc. zapotrzebowania na paliwo lotnicze. To miałoby ograniczyć zależność od importu. Kluczowa jest jednak lepsza koordynacja działań między krajami.

Komisja zapowiedziała także utworzenie specjalnego obserwatorium. Jego zadaniem będzie monitorowanie produkcji, importu i poziomu zapasów paliw transportowych. System ma pozwolić szybciej reagować na ewentualne niedobory. Dane mają też wspierać decyzje o ewentualnym uwalnianiu rezerw.

W pakiecie znalazły się również zmiany dotyczące pomocy publicznej. Państwa członkowskie mają zyskać większą swobodę w subsydiowaniu energii. Chodzi m.in. o wsparcie dla rolników czy rybaków w przypadku rosnących cen paliw. Komisja podkreśla jednak, że działania powinny być ograniczone w czasie.

Zdaniem Brukseli obecna sytuacja różni się od kryzysu z 2022 roku. Wówczas wzrost cen był bardziej gwałtowny, a możliwości budżetowe państw większe. Dlatego pomoc powinna być bardziej selektywna i skierowana do najbardziej potrzebujących. To ma ograniczyć obciążenie finansów publicznych.

Komisja chce wykorzystać kryzys do przyspieszenia zmian w energetyce. Celem jest dalsze zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii i atomu. Ma to ograniczyć zależność od paliw kopalnych i zmniejszyć wpływ wahań cen na gospodarkę. To jeden z długoterminowych elementów strategii.

Bruksela rekomenduje także działania na poziomie krajowym. Wśród nich są m.in. obniżki podatków na pompy ciepła i instalacje fotowoltaiczne. KE zachęca również do wspierania transportu publicznego i elektromobilności. Samochody elektryczne mogłyby korzystać z dodatkowych ulg, np. zwolnień z opłat drogowych.

Źródło: PAP