Kryzys paliwowy w UE. Komisja przedstawia plan
Komisja Europejska przedstawiła pakiet działań w odpowiedzi na kryzys energetyczny wywołany konfliktem na Bliskim Wschodzie. Propozycje zakładają lepszą koordynację w UE, zwiększenie produkcji paliw i większą elastyczność w pomocy publicznej.
Komisja Europejska zaprezentowała propozycje działań mających ograniczyć skutki obecnego kryzysu energetycznego. W ocenie Brukseli kluczowa jest większa współpraca między państwami członkowskimi. Szczególne znaczenie ma dostępność paliwa lotniczego i oleju napędowego. Pakiet rozwiązań ma zostać omówiony przez przywódców UE podczas nieformalnego szczytu na Cyprze.
Jednym z głównych problemów jest uzależnienie od importu. Około 40 proc. paliwa lotniczego w UE pochodzi spoza Wspólnoty. Jedynie część dostaw przechodzi przez zablokowaną cieśninę Ormuz. Komisja wskazuje jednak, że Europa dysponuje niewykorzystanym potencjałem rafineryjnym.
Większa produkcja i monitoring
Zdaniem KE pełniejsze wykorzystanie istniejących instalacji mogłoby znacząco zwiększyć produkcję paliw. W takim scenariuszu Unia byłaby w stanie pokryć nawet 70 proc. zapotrzebowania na paliwo lotnicze. To miałoby ograniczyć zależność od importu. Kluczowa jest jednak lepsza koordynacja działań między krajami.
2 miliony kierowców bez wsparcia. "Gaz praktycznie nieopłacalny"
Komisja zapowiedziała także utworzenie specjalnego obserwatorium. Jego zadaniem będzie monitorowanie produkcji, importu i poziomu zapasów paliw transportowych. System ma pozwolić szybciej reagować na ewentualne niedobory. Dane mają też wspierać decyzje o ewentualnym uwalnianiu rezerw.
W pakiecie znalazły się również zmiany dotyczące pomocy publicznej. Państwa członkowskie mają zyskać większą swobodę w subsydiowaniu energii. Chodzi m.in. o wsparcie dla rolników czy rybaków w przypadku rosnących cen paliw. Komisja podkreśla jednak, że działania powinny być ograniczone w czasie.
Zdaniem Brukseli obecna sytuacja różni się od kryzysu z 2022 roku. Wówczas wzrost cen był bardziej gwałtowny, a możliwości budżetowe państw większe. Dlatego pomoc powinna być bardziej selektywna i skierowana do najbardziej potrzebujących. To ma ograniczyć obciążenie finansów publicznych.
Przyspieszenie transformacji
Komisja chce wykorzystać kryzys do przyspieszenia zmian w energetyce. Celem jest dalsze zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii i atomu. Ma to ograniczyć zależność od paliw kopalnych i zmniejszyć wpływ wahań cen na gospodarkę. To jeden z długoterminowych elementów strategii.
Bruksela rekomenduje także działania na poziomie krajowym. Wśród nich są m.in. obniżki podatków na pompy ciepła i instalacje fotowoltaiczne. KE zachęca również do wspierania transportu publicznego i elektromobilności. Samochody elektryczne mogłyby korzystać z dodatkowych ulg, np. zwolnień z opłat drogowych.
Źródło: PAP
