Mieszkanie Plus - jak program wygląda po 4 latach funkcjonowania?

Jak dotąd Program Mieszkanie Plus bardziej niż z budową mieszkań na masową skalę przede wszystkim kojarzy się z bardzo licznymi zmianami i przeobrażeniami w zaledwie czteroletnim okresie swego funkcjonowania. Niczym w kalejdoskopie ewoluowały założenia, terminologia, prognozy, obietnice, instytucje, ministerstwa jak i osoby zań odpowiedzialne. Z kolei na względnie stałym, niestety raczej mało imponującym poziomie wciąż utrzymuje się dynamika programu mierzona wolumenem uruchamianych inwestycji i budowanych mieszkań.

Program Mieszkanie plus na dziś dzień dzieli się na dwie części. Pierwsza - komercyjna, realizowana jest przez spółkę Polski Fundusz Rozwoju Nieruchomości (PFRN), i jakiś czas temu przybrała nazwę Mieszkania dla Rozwoju. Druga część to segment społeczny realizowany przez Ministerstwo Rozwoju. Pytanie, jakimi sukcesami mogą po czterech latach intensywnych działań pochwalić się oba filary rządowego programu mieszkaniowego.

Według najbardziej precyzyjnych i aktualnych, bo uzyskanych dzięki uprzejmości Biura Prasowego PFRN danych, w ramach części rynkowej rządowego programu do dziś wybudowanych zostało 1017 mieszkań w następujących lokalizacjach: Jarocinie (4 lokalizacje w gminie – 366 lokali), Białej Podlaskiej (186), Kępicach (42), Kępnie (36), Wałbrzychu (215) oraz Gdyni (172).

Z kolei w trakcie budowy pozostaje 1661 mieszkań w 7 lokalizacjach: Świdnik (108), Dębica (201), Mińsk Mazowiecki (138), Kraków (481), Katowice (513), Łowicz (96) oraz Radom (124).

Wyłonieni zostali już generalni wykonawcy dla inwestycji w Zamościu (96) oraz Toruniu (320) – łącznie 416 mieszkań. Trwają postępowania przetargowe na wybór wykonawcy robót budowalnych w Sianowie oraz w Oławie (312 mieszkań). Do końca roku planowane jest ogłoszenie kolejnych przetargów na wybór wykonawców dla inwestycji w Nowym Targu (130) oraz Zgorzelcu (221).

Jak podsumowali eksperci portalu RynekPierwotny.pl, po czterech latach misji programu Mieszkanie Plus dorobek jego segmentu komercyjnego to 3757 lokali na różnych etapach realizacji, od oddanych do użytkowania począwszy, a na planowaniu przetargów na wybór wykonawców skończywszy.

Do powyższych statystyk doliczyć należy osiągnięcia części społecznej Mieszkania Plus. Być może nie każdy jednak ma świadomość genezy oraz przedmiotu działalności tego segmentu rządowego programu. Należy więc wyraźnie podkreślić, że nie jest to element Narodowego Programu Mieszkaniowego powołany równolegle z nim 4 lata temu. Na czym zatem polega jego aktywność gospodarcza?

Jak to ujmuje serwis Mieszkanieplus.gov.pl: „Filar społeczny pakietu Mieszkanie Plus jest segmentem budownictwa mieszkaniowego zaspokajającym potrzeby mieszkaniowe osób średnio i najniżej zarabiających. Mieszkania powstają z udziałem środków budżetu państwa, użytkowane są w formule najmu, a czynsz w nich jest limitowany ustawowo (mieszkania w TBS), albo ustalany przez władze samorządowe (budownictwo gminne)”. Chodzi więc przede wszystkim o budownictwo czynszowe, czyli mieszkania komunalne i społeczne czynszowe, do których państwo dopłaca ze środków publicznych praktycznie „od zawsze”. Faktem jest jednak, że w ostatnich latach coraz więcej.

Od czasu powołania do życia Mieszkania Plus w 2016 roku, dopłaty te uległy znacznemu wzrostowi. W ubiegłym roku było to rekordowe 500 mln zł, a wolumen wybudowanych mieszkań komunalnych oraz społecznych czynszowych wyniósł odpowiednio 1841 i 2472, co oznacza, że był największy od 2011 roku.

Jednak pomimo widocznej poprawy, takie liczby przy wciąż ogromnych rozmiarów luce mieszkaniowej w Polsce nie są w stanie zrobić piorunującego wrażenia. Tym bardziej, że Narodowy Program Mieszkaniowy zakłada do roku 2030 osiągnięcie w kraju unijnej średniej ilości mieszkań na tysiąc mieszkańców na poziomie 435 lokali. Na koniec 2019 roku wg danych GUS w Polsce ten parametr wynosił 380,5. Jeżeli przyjąć, że liczba ludności kraju utrzyma się na obecnym poziomie około 38,5 mln, to łatwo policzyć, że obecną średnią unijną liczby mieszkań na tysiąc osób Polska osiągnie przy wolumenie zasobu mieszkaniowego na poziomie 16,8 mln jednostek. Oznacza to różnicę w stosunku do stanu obecnego (14,8 mln) rzędu 2 mln. I tyle właśnie wynosi absolutne minimum deficytu mieszkaniowego w Polsce, nie uwzględniające zasobów zdegradowanych, przewidzianych w najbliższych latach do rozbiórki.

Nietrudno więc policzyć, że dla osiągnięcia przedmiotowego celu każdego roku w trakcie nadchodzącej dekady (2021-2030) w kraju musiałoby być oddawanych do użytkowania co najmniej 200 tys. nowych mieszkań i domów. Niestety zanosi się na to, że udział Mieszkania Plus w dochodzeniu do unijnych standardów mieszkalnictwa będzie zaledwie symboliczny.

RynekPierwotny.pl – największy ogólnopolski portal zawierający oferty mieszkań i domów od deweloperów. Od ponad 11 lat pomaga osobom szukającym w wyborze i zakupie własnego „M”. Serwis zawiera ponad 65 000 ofert: domów, mieszkań, lokali użytkowych oraz lokali inwestycyjnych. Swoich klientów wspiera również poradami ekspertów oraz bazą wiedzy zawierającą najważniejsze kwestie związane z zakupem mieszkania na rynku pierwotnym.