Nie żyje Stanley Fischer. Kształtował politykę Fed i ratował kraje w kryzysie

Stanley Fischer, były wiceprzewodniczący amerykańskiej Rezerwy Federalnej (Fed), zmarł w sobotę w wieku 81 lat – poinformował Bank Izraela w komunikacie, cytowanym przez Bloomberga.

Fischer pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Fed w latach 2014–2017, z nominacji prezydenta Baracka Obamy. W tym czasie współpracował z przewodniczącą Janet Yellen, wspierając politykę niskich stóp procentowych i ostrożnego wychodzenia z programu luzowania ilościowego. Yellen jako jedyna osoba w historii USA kierowała trzema kluczowymi instytucjami gospodarczymi kraju: była przewodniczącą Rady Doradców Ekonomicznych, szefową Rezerwy Federalnej i sekretarz skarbu.

Wcześniej, od 2005 roku, przez osiem lat Fischer kierował Bankiem Izraela, który jako pierwszy obniżył stopy procentowe w 2008 roku, a następnie podniósł je w 2009 roku w odpowiedzi na oznaki ożywienia gospodarczego.

Podczas globalnego kryzysu finansowego w 2008 roku Fischer kierował izraelskim bankiem centralnym w momencie, gdy wiele gospodarek pogrążało się w recesji. Jego szybka reakcja – obniżenie stóp procentowych jeszcze przed innymi bankami centralnymi – była oceniana jako przykład sprawnego zarządzania w warunkach niestabilności. W kolejnych latach Bank Izraela pod jego kierownictwem kontynuował łagodzenie polityki pieniężnej, redukując stopy do rekordowo niskiego poziomu 0,1 proc. w 2015 roku.

W trakcie swojej kariery Fischer pracował m.in. w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (MFW), Banku Światowym, Citigroup oraz Massachusetts Institute of Technology (MIT), gdzie uczył i doradzał studentom, w tym wielu późniejszym liderom polityki gospodarczej, takim jak Ben S. Bernanke, Mario Draghi, Lawrence Summers, Kazuo Ueda czy Olivier Blanchard.

Jako pierwszy zastępca dyrektora zarządzającego MFW w latach 1994–2001 uczestniczył w działaniach ratunkowych dla gospodarek pogrążonych w kryzysach, m.in. w Meksyku, Rosji, Brazylii, Tajlandii i Korei Południowej. W tym czasie Fundusz udzielił ok. 250 miliardów dolarów pożyczek awaryjnych – krótkoterminowego wsparcia finansowego mającego na celu ustabilizowanie gospodarki w sytuacjach nagłego kryzysu.

Fischer urodził się 15 października 1943 roku w Mazabuce, na terenie obecnej Zambii. Studiował w London School of Economics oraz na MIT, gdzie uzyskał doktorat z ekonomii. W 2019 roku został doradcą firmy inwestycyjnej BlackRock.

O jego wpływie na politykę monetarną pisał w 2023 roku Olivier Blanchard, podkreślając, że Fischer oddziaływał na globalne decyzje gospodarcze poprzez badania naukowe, działalność dydaktyczną i praktykę w instytucjach międzynarodowych.