Podwyższenie wynagrodzenia minimalnego – jak oddziałuje na przedsiębiorców?

Płaca minimalna, nazywana również najniższym wynagrodzeniem czy najniższą krajową, to najmniejsza z możliwych płac, jaka może być zaoferowana zatrudnionemu za wykonywanie obowiązków w pełnym wymiarze czasu pracy. W Polsce poziom minimalnego wynagrodzenia jest określany od 1956 roku, a zajmuje się tym komisja, w składzie której znajdują się: strona rządowa, przedstawiciele zatrudnionych i pracodawców. 

Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę nie może być wynagradzane poniżej granicy ustalonej przez kwotę najniższej krajowej. Niemniej w przypadku umów cywilnoprawnych należy zapewnić pracownikom stawki godzinowe nie mniejsze niż ustalone odgórnie przez odpowiednie rozporządzenie. Jaka co najmniej musi być pensja w 2022 roku?

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 roku (Dz.U. z 2021 r., poz. 1690) ustalono, że najniższa kwota za pracę pełnoetatową w Polsce będzie wynosiła 3010 zł brutto. 

Od dnia 1 stycznia 2022 roku obowiązuje także minimalna stawka godzinowa w wysokości 19,70 zł brutto. 

Wiemy już, ile wynosi płaca minimalna, a jak często jest ona podnoszona? Rośnie co rok, co obrazują poniższe informacje o najniższym wynagrodzeniu:

• 2012 rok – 1500 zł,
• 2013 rok – 1600 zł,
• 2014 rok – 1680 zł,
• 2015 rok – 1750 zł,
• 2016 rok – 1850 zł,
• 2017 rok – 2000 zł,
• 2018 rok – 2100 zł,
• 2019 rok – 2250 zł,
• 2020 rok – 2600 zł,
• 2021 rok – 2800 zł,
• 2022 rok – 3010 zł. 

Wszystkie podane kwoty są kwotami brutto. Raz do roku ustalane jest wynagrodzenie minimalne na kolejny rok – od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. 

Do 15 czerwca każdego roku Rada Ministrów zobowiązana jest przedstawić Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych propozycję wysokości takiego wynagrodzenia w roku następnym. 

Poziom inflacji średniorocznej, czyli wzrostu poziomu cen dóbr i usług konsumpcyjnych może mieć wpływ na wysokość wynagrodzenia minimalnego na kolejny rok, ale sama płaca nie rzutuje w sposób bezpośredni na inflację. Wzrost minimalnego wynagrodzenia nie powoduje automatycznego zwiększenia się wskaźnika wzrostu cen. 

Bezpośrednim skutkiem podniesienia płacy minimalnej jest to, że pracodawcy muszą płacić więcej swoim zatrudnianym na podstawie umowy o pracę pracownikom, bez względu na to, czy obowiązuje ich wynagrodzenie miesięczne, czy są rozliczani godzinowo, z zastosowaniem minimalnej stawki za godzinę. Jednak wzrost minimalnej pensji powoduje też wzrost podatku i składek ZUS opłacanych za każdego zatrudnianego. 

Jeśli przedsiębiorca wypłaca zatrudnionemu minimalne wynagrodzenie za pracę, to powinien przekazywać mu kwotę 3010 zł brutto. Jest to suma, którą należy powiększyć o składki opłacane ze środków pracodawcy:

• składkę emerytalną – 9,76 proc. podstawy wymiaru, czyli 293,78 zł,
• składkę rentową – 6,5 proc. podstawy wymiaru, czyli 195,65 zł,
• składkę wypadkową – 1,67 proc. podstawy wymiaru, czyli 50,27 zł,
• składkę na Fundusz Pracy – 2,45 proc. podstawy wymiaru – 73,75 zł,
• składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 0,10 proc. podstawy wymiaru, czyli 3,01 zł. 

Koszt zatrudnienia wraz z wymaganymi składkami pracownika zarabiającego tyle, co pensja minimalna wyniesie pracodawcę w 2022 roku 3 626,46 zł. To o 253,02 zł więcej niż w 2021 roku. 

Podwyżka płacy minimalnej ma jeszcze jeden ważny skutek, ujemnie wpływający na finanse przedsiębiorców. Powoduje ona bowiem wzrost wysokości składek odprowadzanych do ZUS za samych właścicieli firm. Wszystko dlatego, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców opłacających preferencyjny ZUS stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. W 2022 roku są to 903 zł, czyli 30 proc. od kwoty 3010 zł brutto. 

To, ile wynosi minimalne wynagrodzenie, wpływa na zarobki pracowników, ale i na koszty ich zatrudniania ponoszone przez pracodawców, którzy sami mogą przez to płacić za siebie wyższe składki do ZUS. 

Wyższa płaca minimalna wywołuje ponadto skutek w postaci wzrostu dodatku za pracę w godzinach nocnych, pensji za czas gotowości do pracy i przestoju, odprawy z tytułu zwolnień grupowych czy odszkodowania w związku z naruszeniem zasad równego traktowania w zatrudnianiu, mobbingiem lub dyskryminacją. Zmienia ona świadczenie pieniężne dla praktykanta czy wysokość wynagrodzenia gwarancyjnego za niewykonywanie obowiązków z powodu rozkładu czasu pracy.