Pustostany a podatki. Kto będzie musiał płacić?

Opodatkowanie pustostanów może wkrótce zostać wprowadzone w Polsce. Warto jednak poznać przede wszystkim definicję tego pojęcia. Co to jest? To puste, niewykorzystywane, czyli niezamieszkałe mieszkanie czy pomieszczenie. Można też powiedzieć, że jest to niezasiedlony lokal, z reguły zniszczony, który wymaga gruntownego remontu. 

Główny Urząd Statystyczny szacuje, że pustostany w Polsce to aż 11 proc. wszystkich mieszkań na rynku. Do tej puli wlicza się między innymi lokale, które nabywcy kupują z myślą nie o spełnieniu własnych potrzeb mieszkaniowych, ale po to, by je odsprzedać z zyskiem w momencie, gdy nabiorą większej wartości. Mogą to być również lokale pod wynajem, które ostatecznie z różnych powodów nie trafiły na rynek.

Tak duża liczba pustostanów w Polsce jest negatywnym zjawiskiem. Dlatego prędzej czy później niewykluczone jest, że władze zdecydują się coś z nimi zrobić. Wprowadzenie podatku od pustostanów to właśnie jeden z takich pomysłów. 

Od pewnego czasu pojawiają się informacje, że polski rząd chce wprowadzić podatek od pustostanów. Ogłosiła to nawet "Rzeczpospolita", powołując się na nieoficjalne doniesienia z resortu rozwoju i resortu finansów. Jednak zaprzecza temu premier Mateusz Morawiecki, który powiedział podczas konferencji prasowej, że rząd nie pracuje nad podatkiem od pustostanów, ale zastanawia się nad tym, co zrobić z firmami, funduszami, które kupują nawet po kilkaset mieszkań. 

W teorii podatek od pustostanów miałby pomóc z problemem zbyt małej podaży lokali w Polsce, która przy znacznym popycie niestety powoduje zjawisko windowania cen nieruchomości. Miałby on zniechęcić zamożniejszych nabywców do skupowania pustostanów po atrakcyjnej cenie, która jednak pozostaje poza zasięgiem mniej zamożnych obywateli. 

Obecnie nie ma podatku od pustostanów i wiele wskazuje na to, że przynajmniej w najbliższym czasie nie zostanie on wprowadzony. Zanim by do tego doszło, należałoby dokonać inwentaryzacji takich mieszkań, czego musiałyby się podjąć samorządy. 

Natomiast w innych krajach europejskich podatek od pustostanów jest planowany. Na przykład w:

• Niemczech – podatek od pustych, nieużywanych mieszkań ma zostać wprowadzony od 2025 roku, a gminy będą nakładać podatek od nieruchomości na niezabudowane tereny gotowe do zabudowy.
• Wielkiej Brytanii – Brytyjczycy będący właścicielami nieruchomości na Wyspach muszą płacić lokalny podatek za każdą nieruchomość, jaka nie jest ich głównym miejscem zamieszkania.
• Irlandia – do 2030 roku rząd Irlandii chce opodatkować puste i nieużywane domy, ale nie wprowadził dotychczas daniny od pustostanów. 

Z doniesień rynkowych wynikało, kto musiałby płacić podatek od pustostanów. Taka danina miałaby być nałożona od niewykorzystanych lokali mieszkalnych, od trzeciego i kolejnego z posiadanych mieszkań.