Reforma PIP przyjęta w Senacie. Idzie do prezydenta. Inspekcja zyska nowe narzędzia
Senat przyjął w czwartek bez poprawek nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która daje PIP możliwość przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Teraz dokument trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego.
W czwartek Senat zaakceptował nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy bez wprowadzania poprawek. Za głosowało 57 senatorów, jeden był przeciw, a 31 wstrzymało się od głosu. Teraz ustawa trafi do prezydenta.
Nowe przepisy mają dać PIP narzędzia do reagowania na sytuacje, w których umowa cywilnoprawna lub kontrakt B2B są w praktyce realizowane jak etat. W tekście wskazano też, że przyznanie inspekcji takich kompetencji to jeden z tzw. kamieni milowych powiązanych z wypłatą środków z Krajowego Planu Odbudowy.
Nowe uprawnienia PIP
Zgodnie z regulacją inspektor pracy, gdy stwierdzi nieprawidłowości, ma najpierw otrzymać możliwość wydania polecenia dotyczącego funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub niezawarcia umowy o pracę, jeśli w relacji stron dominują cechy stosunku pracy. Przed wydaniem polecenia inspektor będzie musiał wysłuchać stron.
"Dajemy się nabrać jak pelikany". Tak nas wabią sklepy
Gdy polecenie nie zostanie wykonane, inspektor będzie mógł zwrócić się do okręgowego inspektora pracy o wszczęcie postępowania administracyjnego. Takie postępowanie może zakończyć się decyzją o przekształceniu umowy. Alternatywnie inspektor będzie mógł skierować powództwo do sądu zamiast wydania decyzji.
Po decyzji inspektora strony (pracodawca i pracownik) mają też dostać możliwość zawarcia umowy o pracę. Jeśli taka umowa zostanie podpisana i uzyska akceptację inspektora pracy, postępowanie ma zakończyć się bez dalszych czynności administracyjnych.
Przepisy przewidują również inne rozwiązanie: strony mogą zmienić treść lub sposób realizacji stosunku cywilnoprawnego tak, aby usunąć elementy typowe dla stosunku pracy i wyeliminować zarzuty naruszeń prawa pracy. Inspektor ma ocenić prawidłowość wykonania polecenia; przy ocenie pozytywnej postępowanie zostanie zakończone.
Negatywna ocena ma otwierać drogę do postępowania administracyjnego prowadzonego przez okręgowego inspektora pracy. W efekcie może zapaść decyzja ustalająca istnienie stosunku pracy albo dojdzie do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy. W trakcie postępowania uwzględniana ma być wola stron, o ile nie jest sprzeczna z prawem.
Nowelizacja opisuje też ścieżkę odwoławczą. Odwołanie od decyzji okręgowego inspektora pracy do sądu ma przysługiwać w terminie 30 dni, a sąd ma rozpatrzyć je w ciągu miesiąca. Do czasu prawomocnego orzeczenia decyzja inspektora ma być wstrzymana, a projekt nie wprowadza rygoru natychmiastowej wykonalności w standardowych przypadkach.
Rygor natychmiastowej wykonalności w postępowaniu administracyjnym ma być możliwy jedynie wobec osób objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, wskazano m.in. na kobiety w ciąży.
Wśród innych rozwiązań zapisano, że podmiot, który przed wejściem w życie ustawy zawarł umowę cywilnoprawną mimo spełniania cech stosunku pracy i w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie dobrowolnie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem (zawrze umowę o pracę), nie będzie podlegał odpowiedzialności wynikającej z Kodeksu pracy.
Zgodnie z regulacją po upływie 12 miesięcy od wejścia w życie przepisów minister właściwy do spraw pracy ma przygotować ocenę działania zmian i przekazać ją Marszałkowi Sejmu, Radzie Dialogu Społecznego oraz Radzie Ochrony Pracy.
Nowelizacja ma wejść w życie, poza wyjątkami, po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Źródło: PAP
