To poważny problem UE. 134 mld euro przeszły państwom koło nosa

Premier Mateusz Morawiecki wielokrotnie chwalił się, że za rządów PiS udało się mocno uszczelnić przepisy dotyczące podatku VAT. Niedawno wyliczał, że po 5-6 latach od podjęcia konkretnych działań ograniczających działalność przestępców VAT-owskich, obecne wpływy do budżetu są o około 100 mld zł większe niż w 2015 roku i sięgają kwoty ponad 210 mld zł.

Także na poziomie całej Unii Europejskiej jest obserwowane takie zjawisko. Choć skala problemu pozostaje bardzo duża. Według danych opublikowanych w czwartek, w 2019 roku wartość ogólnej luki podatku w VAT w UE zmniejszyła się o prawie 6,6 mld euro. Urzędnicy podkreślają, że z tym pozytywnym trendem mamy do czynienia od 2015 roku.

W tych danych Polska wcale nie wypada nadzwyczajnie dobrze. Zarówno pod względem wartości luki VAT, jak i jej procentowego udziału we wpływach z podatku, jesteśmy bliżej początku niechlubnego zestawienia, niż końca.

Choć państwa UE uszczelniają lukę VAT, ciągle jest ona bardzo duża. Szacuje się, że w 2019 roku państwa członkowskie straciły łącznie około 134 mld euro. Tyle wynosi kwota dochodów utraconych w wyniku oszustw związanych z VAT czy uchylania się od płacenia i unikania opodatkowania.

Czytaj więcej: To był jeden z największych sukcesów PiS. Może się kończyć, a to oznaczałoby problem dla premiera

Do tego dochodzą praktyki w zakresie optymalizacji podatkowej, a także efekty upadłości i niewypłacalności finansowej oraz błędów obliczeniowych i administracyjnych.

Utracone dochody z podatku VAT bardzo negatywnie wpływają na wydatki na dobra i usługi publiczne, takie jak szkoły, szpitale i transport, z których wszyscy korzystamy.

- Pomimo pozytywnej tendencji odnotowanej w ostatnich latach, luka w podatku VAT pozostaje poważnym problemem. Zwłaszcza w obliczu ogromnych potrzeb inwestycyjnych, którym państwa członkowskie będą musiały sprostać w nadchodzących latach - podkreśla Paolo Gentiloni, unijny komisarz do spraw gospodarki.

- Tegoroczne dane liczbowe odpowiadają stracie ponad 4 000 euro na sekundę. Takie straty są dla budżetów krajowych nie do przyjęcia i oznaczają, że pokrycie tego niedoboru z innych podatków w celu opłacenia niezbędnych usług użyteczności publicznej spocznie na barkach zwykłych obywateli i przedsiębiorstw - ostrzega.

Czytaj więcej: Kościński: podatki nas zaskoczyły

Gentiloni nawołuje rządy państw członkowskich, by podjęły wspólne wysiłki w celu zwalczania oszustw związanych z VAT, gdyż te poważne przestępstwa oznaczają ubytki w portfelach konsumentów, osłabiają nasze systemy opieki społecznej i zubażają budżety krajowe.

UE podejmuje różne działania w celu usprawnienia poboru VAT. Komisja Europejska wspiera państwa członkowskie w lepszym współdziałaniu w sieci "Eurofisc", składającej się z urzędników krajowych z 27 państw członkowskich oraz Norwegii.

Od 2019 roku członkowie sieci aktywnie korzystają z finansowanego przez UE narzędzia do analizy sieci transakcji (TNA), aby szybko wymieniać się danymi dotyczącymi VAT i wspólnie je przetwarzać.

Umożliwia im to automatyczne wykrywanie transgranicznych oszustw związanych z VAT na o wiele wcześniejszym etapie. W 2022 roku KE przedstawi również wnioski ustawodawcze mające na celu dalszą modernizację systemu VAT, w tym wzmocnienie sieci "Eurofisc".