UE szykuje kolejne miliardy na obronę. Pierwszy fundusz już się zatyka

Popyt na unijne pieniądze na zbrojenia przerósł oczekiwania Brukseli. Program SAFE, czyli pożyczkowy mechanizm wsparcia obronności o wartości 150 mld euro, został de facto "przekroczony" już na starcie. Państwa UE zgłosiły zapotrzebowanie na 190 mld euro, czyli o 40 mld więcej, niż przewidywał plan – pisze Bloomberg.

Choć Komisja Europejska wciąż rozdziela środki z obecnej puli, w kuluarach trwają już rozmowy o kolejnym etapie. Gdy pieniądze się skończą – co ma nastąpić wiosną – Bruksela oceni program i zdecyduje, czy uruchomić drugi fundusz pożyczkowy.

Komisja zatwierdziła dotąd plany wydatkowe 19 państw UE. Trzy kolejne są jeszcze analizowane. Co istotne, część krajów finalnie potrzebuje mniej pieniędzy, niż deklarowała na początku. To oznacza, że w kasie mogą zostać niewykorzystane miliardy, które Bruksela będzie mogła ponownie rozdysponować.

– Komisja ocenia obecnie krajowe plany SAFE pozostałych trzech państw członkowskich. Na tym etapie nie będziemy spekulować o drugim funduszu – przekazał rzecznik Komisji Thomas Regnier.

Urzędnicy przyznają nieoficjalnie, że równolegle trwają prace nad mechanizmem "dogrywania" środków – a jednym z realnych scenariuszy jest kolejna wspólna pożyczka UE.

Presja na zwiększenie wydatków ma twarde geopolityczne podłoże. UE chce szybko rozbudować lokalną produkcję zbrojeniową, by uniezależnić się od zewnętrznych dostaw i wzmocnić odporność wobec agresywnej polityki Rosji. Dodatkowym impulsem jest sygnał z Waszyngtonu – prezydent Donald Trump otwarcie zapowiada ograniczenie amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa dla Europy.

Program SAFE powstał właśnie w tym celu: Bruksela pożycza pieniądze na rynkach, a następnie przekazuje je państwom w formie długoterminowych, niskooprocentowanych kredytów na zakup kluczowego sprzętu – od rakiet, przez systemy obrony powietrznej, po ciężki sprzęt lądowy.

Źródło: Bloomberg