Unia zarządziła rewolucję na drogach. Realizacja celów w Polsce - 0 proc.

Rozporządzenie AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation) zawiera regulacje, które mają na celu ujednolicenie i przyspieszenie rozwoju infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych w całej Unii Europejskiej.

Wprowadza konkretne wymogi dotyczące mocy i rozmieszczenia stacji ładowania, szczególnie wzdłuż sieci TEN-T, czyli Transeuropejskiej Sieci Transportowej. Przez Polskę przebiegają 2 z 9 korytarzy transportowych, łączące Bałtyk z Adriatykiem i Morzem Północnym.

"Przez pierwsze 6 miesięcy stopień wypełnienia celów dotyczących uruchamiania stref ładowania dla osobowych i dostawczych elektryków wzdłuż sieci TEN-T w Polsce wzrósł zaledwie o 3 punkty procentowe - z 11 do 14 proc. W pozostałych kategoriach obowiązków, odnoszących się w szczególności do sieci kompleksowej TEN-T i stref ładowania dla pojazdów ciężkich, Polska w praktyce nawet nie zaczęła realizować celów rozporządzenia - poziom ich wypełnienia nadal wynosi 0 proc." - wskazano w opracowaniu.

AFIR przewiduje m.in. konieczność rozmieszczenia maksymalnie, co 60 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T, stref ładowania przeznaczonych dla samochodów osobowych i dostawczych. Każda ma mieć łączną moc co najmniej 400 kW, a do 2027 r. - co najmniej 600 kW.

Największym wyzwaniem wciąż pozostaje zbyt niskie zagęszczenie infrastruktury. Liczba ogólnodostępnych punktów wzdłuż sieci TEN-T przez ostatnie pół roku wzrosła o ponad 12 proc., łącznie do niemal 1000 urządzeń.

- To teoretycznie wysokie tempo rozwoju i bardzo dobry wynik, ale większość stref ładowania w Polsce wciąż zbyt jest od siebie oddalona w świetle bardzo restrykcyjnych wymogów AFIR. Wynikające z rozporządzenia obowiązki przewidziane na lata 2025 i 2027 i odnoszące się do infrastruktury dla samochodów osobowych są obecnie zrealizowane odpowiednio w ok. 14 oraz 8 proc. Wiemy już niestety, że celów i na rok 2025, i na 2027 nie będziemy w stanie zrealizować terminowo - tłumaczy Aleksander Rajch z PSNM.

Jak wskazali autorzy raportu, w przypadku sieci kompleksowej (obejmującej również drogi dojazdowe prowadzące do głównych odcinków) poziom wypełnienia obowiązków jest jeszcze niższy - nadal wynosi w praktyce mniej niż 1 proc.

AFIR wyznacza również cele w obszarze infrastruktury dla elektrycznych pojazdów ciężkich (eHDV). Przykładowo, do końca roku 2027 wzdłuż połowy sieci bazowej TEN-T będą musiały funkcjonować przeznaczone dla eHDV strefy ładowania o mocy co najmniej 2800 kW każda. Do 2030 r. moc każdej takiej strefy powinna wzrosnąć aż do 3600 kW.

Aktualne cele spełnione są w Polsce w 0 proc. Ogólnodostępne punkty ładowania dla elektrycznych ciężarówek funkcjonują w 3 lokalizacjach, położonych między sobą w zbyt dużych odległościach z perspektywy wymogów AFIR.

- Na pewno cieszy duże zainteresowanie programem dofinansowania przyłączy. W połowie lipca cała pierwsza alokacja w ramach pierwszego naboru - prawie 1 mld zł - została zarezerwowana. To sygnał, że zarówno branża infrastruktury ładowania, jak i operatorzy sytemu dystrybucyjnego są zainteresowani rozbudową niezbędnej infrastruktury wzdłuż sieci TEN-T. NFOŚiGW i administracja centralna powinny iść za ciosem i jak najszybciej udostępnić kolejne środki, bez oczekiwania na rozstrzygnięcie zakończonego naboru" - ocenił Jan Wiśniewski z PSNM.