Urzędnicy zarabiają coraz mniej. Polska traci specjalistów

Przeciętne wynagrodzenie w służbie cywilnej w Polsce rosło w latach 2014–2024 dwa razy wolniej niż płaca minimalna – alarmuje "Rzeczpospolita", powołując się na analizę dr hab. Aleksandry Majchrowskiej, prof. Uniwersytetu Łódzkiego, oraz prof. dr. hab. Pawła Strawińskiego z Uniwersytetu Warszawskiego.

Z danych przytoczonych przez dziennik wynika, że w ciągu dekady przeciętna pensja netto w administracji centralnej – obejmującej m.in. ministerstwa i urzędy centralne – wzrosła o 82 proc. W tym samym czasie płaca minimalna netto zwiększyła się aż o 164 proc.

– Oznacza to, że wynagrodzenia osób o najniższych kwalifikacjach zawodowych rosły dwukrotnie szybciej niż urzędników odpowiedzialnych za funkcjonowanie państwa, od których oczekuje się wyższego wykształcenia, znajomości języków obcych i licznych dodatkowych kompetencji – komentują autorzy analizy.

Według danych z drugiej połowy 2024 r. przeciętne wynagrodzenie netto w służbie cywilnej wyniosło 6402 zł, podczas gdy płaca minimalna sięgnęła 3261,53 zł. Jeszcze dekadę temu relacja między tymi wartościami była znacznie korzystniejsza dla urzędników – w 2014 r. średnia pensja w administracji centralnej stanowiła 280 proc. płacy minimalnej, dziś spadła poniżej 200 proc.

Taki trend, zdaniem ekspertów, nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie instytucji publicznych. Malejąca atrakcyjność zatrudnienia w administracji centralnej sprawia, że coraz trudniej pozyskać i utrzymać doświadczonych specjalistów, od których zależy jakość decyzji państwowych.

Wojciech Kaczor, prezes Fundacji Sprawne Państwo, podkreśla, że polityka niskich płac w urzędach to droga donikąd. – Oferowanie niskich wynagrodzeń na specjalistycznych stanowiskach to podcinanie gałęzi, na której się siedzi – ocenia. Jak dodaje, "na sukcesy jednego dyrektora pracuje co najmniej kilku ekspertów, mozolnie wykuwających politykę państwa".

Ekonomiści zwracają uwagę, że rosnące różnice w tempie wzrostu płac w sektorze publicznym i prywatnym mogą pogłębić kryzys kadrowy w administracji. Dobrze wykształceni urzędnicy coraz częściej odchodzą do firm, które oferują wyższe zarobki, większą elastyczność i możliwości rozwoju. W dłuższej perspektywie może to skutkować spadkiem jakości zarządzania i wydłużeniem procesów decyzyjnych w administracji publicznej.

Jak zauważają autorzy raportu, służba cywilna przez lata była pomijana w systematycznych podwyżkach wynagrodzeń, które obejmowały inne grupy zawodowe. Tymczasem to właśnie od jej sprawności zależy skuteczność wdrażania rządowych programów i obsługa obywateli.

Źródło: Rzeczpospolita