Obama nie chce się spotkać z Dudą. Czy amerykańskie firmy też odwrócą się od Polski?

- Samo nieprzyjęcie prezydenta Dudy przez Baracka Obamę nie ma żadnego znaczenia dla biznesu. Ale na świecie rośnie nieufność wobec Polski. Wielu inwestorów na świecie wstrzymuje się z inwestycjami w naszym kraju – mówi ekonomista Ignacy Morawski. – Inwestor to płochliwe zwierzę, może przestraszyć się tego, co o Polsce piszą amerykańskie media – dodaje Roman Rewald z Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce.

Barack Obama nie spotka się z Andrzejem Dudą podczas Szczytu Bezpieczeństwa Nuklearnego, który odbędzie się w czwartek i piątek w Waszyngtonie.

To afront wobec Polski, prezydent USA demonstruje swoją niechęć wobec PiS i kryzysu konstytucyjnego – krzyczy opozycja. Prezydent Obama nie może spotkać się z każdym – odpowiadają przedstawiciele PiS, tłumacząc, że to zupełnie normalne. Na szczycie obecni będą bowiem przedstawiciele około 50 państw świata.

Tymczasem Eugeniusz Smolar, były szef Centrum Stosunków Międzynarodowych, pisze na Twitterze: "Departament Stanu rozpatruje schłodzenie stosunków". Ma na myśli oczywiście stosunki USA – Polska. I nie jest jedynym, który zauważa obniżenie się temperatury w tych relacjach.

Rzecz w tym, że wyraźnie wyczuwalne ochłodzenie polityczne może przekładać się już na pieniądze. Czy polska gospodarka na tym straci?

- To jest element szerszego obrazka. Samo nieprzyjęcie prezydenta Dudy przez Baracka Obamę nie ma żadnego znaczenia dla biznesu. Ale w szerszym kontekście faktem jest, że na świecie rośnie nieufność wobec Polski. Oczywiście nie widać żadnego wycofywania się kapitału zagranicznego z Polski, ale wiem i z rozmów, i zasłyszanych historii, że wielu inwestorów, i to z różnych części świata, nie tylko z USA, wstrzymuje się z inwestycjami w naszym kraju – mówi w rozmowie z money.pl ekonomista Ignacy Morawski.

Potwierdza to również "Rzeczpospolita", która z kolei powołuje się na swoje źródła dyplomatyczne w Waszyngtonie. Jej informatorzy twierdzą, że czołowe amerykańskie firmy wstrzymują nowe inwestycje, bo przez napięcia polityczne powstał nastrój niepewności. Amerykański biznes nie wie, jak daleko może posunąć się PiS.

Roman Rewald z Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce podkreśla, że na razie nie ma żadnych oficjalnych sygnałów, żeby amerykańskie firmy omijały Polskę. Ochłodzenia nie czuje również w rozmowach z amerykańskim ambasadorem i jego zdaniem nie ma nic nadzwyczajnego w tym, że prezydent Obama nie spotka się z prezydentem Dudą. – Obama nie może się spotkać ze wszystkimi, takie jest przynajmniej oficjalne stanowisko w tej sprawie również strony amerykańskiej – mówi Rewald.

Przyznaje jednak, że wzajemne relacje gospodarcze między Polską i USA mogą się ochłodzić. – Inwestor to jest płochliwe zwierzę. Jeśli w tamtejszych mediach, i to w bardzo opiniotwórczych tytułach takich jak "The New York Times", "The Guardian" czy "The Economist", pojawiają się tak negatywne komentarze na temat sytuacji w Polsce, to z pewnością nie pozostanie to bez wpływu na stosunek inwestorów do naszego kraju – twierdzi Rewald.

"The New York Times" pisał niedawno, że polskie władze nie rozumieją podstaw demokracji. W lutym trzech amerykańskich senatorów wysłało list do premier Beaty Szydło: "Wzywamy Pani rząd, żeby potwierdził wierność podstawowym zasadom OBWE i UE, włączając w to poszanowanie dla demokracji, praw człowieka i rządów prawa" – pisali w liście senatorowie. Zdaniem Romana Rewalda tego listu również nie należy bagatelizować. – To wszystko wprowadza element niepewności i takie sygnały zawsze będą negatywnie odbierane w salach rad nadzorczych amerykańskich firm – twierdzi Rewald.

Wątpliwości co do ochłodzenia relacji miedzy Stanami Zjednoczonymi a Polską nie ma Longin Pastusiak, amerykanista i były marszałek Senatu. – Amerykanie nie ukrywają swojej dezaprobaty wobec tego, co dzieje się w Polsce - mówi wprost Pastusiak.

Podkreśla jednak, że nie powinno się to przełożyć na relacje gospodarcze. – Nie widzę tu bezpośredniego związku pomiędzy relacjami politycznymi a biznesem. Amerykańskie firmy kierują się własnym interesem i nie zwracają na razie uwagi na ochłodzenie polityczne czy negatywne artykuły w prasie – mówi Pastusiak.

Ekspert dodaje, że wielokrotnie obserwował ochłodzenie relacji USA z innymi państwami i nigdy nie przekładało się to na istotne pogorszenie relacji gospodarczych. – Musiałaby nastąpić dramatyczna, ustrojowa zmiana w Polsce, żeby odbiło się to na relacjach gospodarczych miedzy tymi krajami – podsumowuje amerykanista.

Wtóruje mu główny ekonomista Deutsche Bank Polska. - Jeśli nie będzie fundamentalnej zmiany polityki zagranicznej Polski, nie spodziewam się, żeby doszło do istotnych zmian w relacjach gospodarczych. Biznes nie jest aż tak wrażliwy – mówi Arkadiusz Krześniak. Dodaje jednak, że ochłodzenie naszych relacji z USA może mieć pewne znaczenie w długim terminie, przy podejmowaniu strategicznych decyzji inwestycyjnych.

A te były ostatnio przychylne Polsce. W ostatnich latach spośród wszystkich krajów Europy Środkowo-Wschodniej to właśnie w Polsce Stany Zjednoczone inwestowały najwięcej. Jak wynika z raportu przygotowanego przez firmę doradczą KPMG wspólnie z Amerykańską Izbą Handlową w Polsce, do 2014 roku Amerykanie zainwestowali w naszym kraju 91 mld zł. To amerykańskie firmy są w Polsce również jednym z największym zagranicznych pracodawców, zatrudniając około 200 tys. osób.

I kolejne projekty są w toku. Z najnowszych danych Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych wynika, że spośród 179 projektów inwestycyjnych, jakie obecnie prowadzi agencja, 46 to inwestycje amerykańskie. Ich wartość to 546,3 mln euro. Gdyby wszystkie z nich udało się wdrożyć, powstałoby ponad 10 tys. 200 miejsc pracy.

Roman Rewald podkreśla: broń Boże amerykańskie inwestycje nie wycofują się z Polski. Będą inwestować u nas dalej, ale być może mniej, niż by mogły. O ile? Tego się pewnie nie dowiemy, trudno szacować utracone korzyści – konkluduje ekspert.