Raport: pensje nauczycieli w Polsce poniżej PKB per capita

Maksymalne ustawowe płace polskich nauczycieli na niektórych szczeblach nauczania są niższe niż produkt krajowy brutto w przeliczeniu na jednego mieszkańca Polski - wynika z raportu dotyczącego krajów europejskich, opublikowanego w środę przez KE.

"W prawie wszystkich (analizowanych) krajach maksymalna ustawowa płaca, jaką nauczyciel może otrzymywać po przepracowaniu określonej liczby lat albo w momencie przejścia na emeryturę, jest wyższa niż produkt krajowy brutto per capita. Wyjątkiem są Czechy, Litwa i Słowacja na wszystkich szczeblach nauczania oraz Polska i Szwecja na niektórych szczeblach" - stwierdzono w raporcie na temat pensji i świadczeń dla nauczycieli w roku szkolnym 2015/2016.

Według raportu w Polsce najwyższe roczne zasadnicze ustawowe wynagrodzenie netto nauczyciela na poziomie podstawowym (ISCED 1, według międzynarodowej standardowej klasyfikacji kształcenia) stanowiło w 2015/2016 roku szkolnym 81,9 proc. PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca, a najniższe zasadnicze wynagrodzenie na tym szczeblu - 49,1 proc.

Dla poziomu średniego niższego (ISCED 2) maksymalne wynagrodzenie wynosiło 93,4 proc. PKB per capita, a minimalne - 55,3 proc. Z kolei dla poziomu średniego wyższego (ISCED 3) najwyższa zasadnicza pensja nauczyciela wynosiła 106,9 proc., a najniższa - 62,5 proc. PKB per capita.

Przykładowo w Niemczech zasadnicze maksymalne wynagrodzenie nauczycieli na poziomie średnim wyższym to 199 proc. PKB na jednego mieszkańca, w Portugalii - 245 proc., na Cyprze - 282 proc., w Bośni i Hercegowinie - 327 proc.

Autorzy raportu zastrzegają, że wykorzystano dane dotyczące wynagrodzeń na poziomie nauczania podstawowym i średnim niższym w Polsce dotyczą nauczycieli o minimalnych wymaganych kwalifikacjach. "Jednak około 90 proc. nauczycieli ma wyższe kwalifikacje i otrzymuje wyższe wynagrodzenie" - zastrzeżono w raporcie.

Spośród analizowanych europejskich krajów tylko w Polsce i w Czechach maksymalne ustawowe zasadnicze wynagrodzenie dyrektora szkoły na poziomie przedszkolnym, podstawowym i gimnazjalnym jest niższe niż poziom PKB na jednego mieszkańca - wynika z raportu.

W roku szkolnym 2015/2016 odnotowano wzrost zasadniczej pensji nauczycieli w większości krajów europejskich. Było to wynikiem zarówno podwyżek dla wszystkich pracowników sektora publicznego, a także reform zasad wynagradzania nauczycieli. Polska jest wśród państw, w których nie odnotowano znaczącej podwyżki (wyższej niż o 1 proc.). W żadnym z analizowanych państw nie obniżono wynagrodzeń nauczycieli.

Raport wskazuje na poważne różnice między państwami europejskimi, jeśli chodzi o wynagrodzenia nauczycieli.

Komentując raport, unijny komisarz ds. edukacji Tibor Navracsisc zaapelował o zapewnienie, by zawód nauczyciela był atrakcyjny i cieszył się należnym szacunkiem. "Warunki pracy i wynagradzania są kluczowe, by pozyskiwać najlepszych kandydatów do tej pracy oraz utrzymać dobrych nauczycieli w tym zawodzie" - dodał Navracsics.

Raport dotyczy wszystkich krajów UE, a także Bośni i Hercegowiny, Islandii, Liechtensteinu, Czarnogóry, Macedonii, Norwegii, Serbii i Turcji.