Zaskakujący spadek sprzedaży. Zakaz handlu i Wielkanoc odbiły się na wynikach marketów

Kwiecień był poważnym testem. Cztery niedziele bez handlu w miesiącu w tym roku już się nie powtórzą. Na szczęście dla marketów. W porównaniu z ubiegłym rokiem nastąpiło wyraźne wyhamowanie sprzedaży, co bardzo mocno zaskoczyło ekonomistów. Wpływ na to, oprócz zakazu handlu, miały przesunięte święta.

Sprzedaż detaliczna w kwietniu była o 5,3 proc. niższa niż w marcu. Lepiej wygląda porównanie z kwietniem ubiegłego roku, bo w tym czasie zwiększyła się o 4,6 proc. Jest to jednak i tak najgorszy wynik od października 2016 roku - wynika z opublikowanych w środę danych GUS.

Najnowsze statystyki okazały się sporym, negatywnym zaskoczeniem. Średnia prognoz ekonomistów zakładała wzrost sprzedaży w skali roku o 8,1 proc., czyli prawie dwukrotnie większy. Spadek dynamiki jest tym bardziej zauważalny, że jeszcze w marcu była ona na poziomie 9,2 proc.

- To duże zaskoczenie. Wynik jest ponad 3 pkt proc. gorszy niż prognozowaliśmy - przyznaje Piotr Bartkiewicz, ekonomista mBanku. Wskazuje, że w pełni wyjaśniają to zmiany w dwóch kategoriach: żywności i sprzedaży w niewyspecjalizowanych sklepach, czyli marketach i dyskontach.

W cenach stałych (bez uwzględniania inflacji, a więc skupiając się na samej wielkości sprzedaży) sprzedaż żywności zmalała w ciągu miesiąca o 17,6 proc., a w ciągu roku o 10,4 proc. W marketach i dyskontach obroty zmalały odpowiednio o 13,9 i 1,9 proc.

Na sprzedaży marketów ciążył w dużej mierze zakaz handlu w niedzielę.

- O ile w marcu, po wejściu w życie zakazu handlu w niektóre niedziele, tylko dwie z czterech niedziel były niehandlowe, o tyle w kwietniu niedziel z zakazem handlu było aż cztery - wskazuje Monika Kurtek, główna ekonomistka Banku Pocztowego.

Kwiecień był pod tym względem wyjątkowym miesiącem. Tylko w ostatni weekend można było swobodnie zrobić zakupy. Taka sytuacja już w tym roku nie będzie mieć miejsca.

Niedziele wolne od handlu w kwietniu

źródło: kalendarz WP

Najnowsze dane pokazują, że presja na sprzedaż marketów może być spora od przyszłego roku. Ustawa o ograniczeniu handlu zaproponowana przez "Solidarność", a przyjęta przez większość parlamentarną Prawa i Sprawiedliwości, wprowadza trzy niehandlowe niedziele w miesiącu. Z kolei w 2020 roku zakupów w żadną niedzielę już nie zrobimy.

- Sprzedaż w sieciach handlowych mogła być jeszcze niższa, gdyby nie zmasowane akcje promocyjne sklepów zachęcające klientów do robienia zakupów w piątek i sobotę oraz wydłużenie godzin pracy, szczególnie w dni poprzedzające wolne niedziele - mówi Zbigniew Maciąg, ekspert Konfederacji Lewiatan. - Co ciekawe, na kiepski kwiecień narzekają także właściciele małych sklepów, które miały być beneficjentami niedzielnego ograniczenia handlu.

- Na razie na zakazie handlu w niedziele tracą wszyscy. Duże sieci handlowe, mali przedsiębiorcy i sklepy internetowe. Za wcześnie jednak wyciągać daleko idące wnioski tylko na podstawie dwóch nietypowych miesięcy. Coś więcej o skutkach dla gospodarki zakazu handlu w niedziele będziemy mogli powiedzieć dopiero za kilka miesięcy - podkreśla.

Na negatywny wpływ zakazu handlu zwraca uwagę Przemysław Kwiecień. Ekonomista XTB podkreśla jednak, że efekt ten będzie widoczny tylko na początku okresu obowiązywania restrykcji, bo konsumenci dostosują się do nowej rzeczywistości. W długim okresie nie będzie to miało większego znaczenia dla sprzedaży detalicznej ogółem.

Większy od prognoz spadek sprzedaży w kwietniu ekspert tłumaczy też bardzo wysoko zawieszoną poprzeczką przed rokiem.

- W zasadzie od początku ubiegłego roku popyt wśród polskich konsumentów jest bardzo duży. Nie do utrzymania w dłuższym czasie. Nie będzie rósł w nieskończoność, gdy gospodarka rozwija się w okolicach 5 proc. - komentuje ekonomista XTB.

Podkreśla, że oczywiście nie ma obaw, że czeka nas załamanie. Sytuacja finansowa gospodarstw domowych jest bardzo dobra. W związku z tym prognozuje odbicie dynamiki sprzedaży detalicznej w kolejnych miesiącach w okolice 7-8 proc.

Analityk XTB obrazuje skalę wpływu zakazu handlu przeliczając dane o sprzedaży łącznie za marzec i kwiecień, co pozwala wyłączyć bezpośredni wpływ świąt Wielkanocnych, które były w tym roku przesunięte. Okazuje się, że sprzedaż detaliczna w takiej konfiguracji w skali roku wzrosła o 6,4 proc. wobec 7,3 proc. przed rokiem. Widać więc, że nie jest to już tak wyraźna różnica.

- Marcowy wynik podbudowany został dokonywanymi przez gospodarstwa domowe zakupami przed przypadającą w tym roku na 1-2 kwietnia Wielkanocą, natomiast w samym kwietniu tego czynnika już zabrakło - zauważa Monika Kurtek.

Według Piotra Bartkiewicza z mBanku Wielkanoc jest wręcz głównym winowajcą spadku sprzedaży. Choć kalendarz był wcześniej wszystkim znany, zaskoczyła skala, w jakiej świąteczne zakupy przesunęły się na marzec.

- Spadek w miażdżącym stopniu jest efektem wczesnej Wielkanocy w tym roku i później obchodzonych świąt przed rokiem. Zmienność sprzedaży w marketach, szczególnie żywności, jest zawsze bardzo duża w okolicach świąt - podkreśla ekspert mBanku.

Potwierdzeniem tej tezy mają być wyniki za maj, które powinny pokazać wyraźnie większą sprzedaż. Bartkiewicz oczekuje, że w skali roku przyspieszy z 4,6 do 7-8 proc. Tak jak było to w poprzednich miesiącach, także tych sprzed wprowadzenia zakazu handlu.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl