Zaniedbania ministrów środowiska i energii? Raport NIK: 63% niezagospodarowanych złóż

Polska od lat nie ma jasno określonej polityki surowcowej państwa – komentuje Prezes NIK, Krzysztof Kwiatkowski – Obecny niski poziom zagospodarowania posiadanych złóż jest jedną z konsekwencji wieloletniego rozproszenia kompetencji i przepisów oraz braku wykazów i planu wykorzystania złóż kopalin o strategicznym znaczeniu dla gospodarki – dodaje.

Jak podaje NIK, dopiero w 2016 r. rozpoczęły się prace nad dokumentem „Polityka Surowcowa Państwa”. Wtedy też Główny Geolog Kraju przygotował projekt polityki surowcowej. Wcześniej ministrowie do spraw gospodarki oraz do spraw środowiska nie opracowali wykazu złóż kopalin o znaczeniu strategicznym dla gospodarki. Ponadto Minister Gospodarki (teraz: Minister Energii) nie przygotowywał planów eksploatacji złóż kopalin.

W efekcie nie powstała polityka surowcowa państwa czy choćby polityka koncesyjna, wytyczająca cele państwa w związku z eksploatacją złóż.

Kontrola wykazała również, że niektóre gminy nie wywiązywały się ze swoich ustawowych obowiązków i nie uwzględniały udokumentowanych złóż kopalin np. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Działania dotyczące zagospodarowania tych obszarów były podejmowane bez przejrzystych reguł, w warunkach nieuporządkowania i silnej biurokratyzacji.

Przedsiębiorcy zainteresowani tymi złożami podejmowali więc kosztowne inwestycje bez gwarancji, że uzyskają koncesję na poszukiwanie, rozpoznawania i wydobycie kopalin. Stąd tak znaczny odsetek złóż niezagospodarowanych.

Zobacz także: Polska będzie wydobywać surowce z dna Atlantyku warte fortunę

Uchybienia te były możliwe m.in. dlatego, że Minister Środowiska nie kontrolował wykonywania obowiązków przez samorządy i wojewodów – podaje Najwyższa Izba Kontroli.

Co proponuje NIK? Wśród wniosków są między innymi: stworzenie narzędzi do nadzoru wojewodów i organów samorządowych i monitorowania faktycznego sposobu zagospodarowania obszarów występowania nieeksploatowanych złóż kopalin. Postuluje też uczytelnienie i usprawnienie procesów koncesyjnych oraz regulowanie wymierzania kar pieniężnych wojewodom.