Wywłaszczenia pod CPK. Nowe przepisy już obowiązują

W sobotę weszły w życie przepisy nowelizacji ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym.

Ustawa zakłada m.in. możliwość składania wniosku o pozwolenie na budowę na bazie rygoru natychmiastowej wykonalności dla decyzji pierwszej instancji.

W styczniu 2025 r. w pierwszej instancji wojewoda mazowiecki wydał decyzję lokalizacyjną dla budowy lotniska. Prezes CPK Filip Czernicki w połowie października tłumaczył, że przepis ten pozwoli spółce wystąpić o pozwolenie jeszcze w tym roku. Wskazał, że w takim scenariuszu w 2026 r. - już po uzyskaniu decyzji - można będzie zacząć proces inwestycyjny.

Pierwsze prace zapewne w połowie roku (2026 - przyp. red.) ruszą w zakresie palowania; to będą wzmocnienia gruntu, na bazie których będziemy budować terminal - mówił wówczas PAP Czernicki.

Ustawa ma przede wszystkim ułatwić proces wywłaszczania i uzyskania odszkodowania przez wywłaszczanych, przewiduje też zaliczki do 85 proc. wysokości odszkodowania.

Ustawa wprowadza m.in. minimalny termin na wydanie nieruchomości, którego aktualnie nie ma. Brak takiego terminu mógł prowadzić do niekorzystnych sytuacji dla osób wywłaszczonych. Zgodnie z obowiązująca ustawą termin na wydanie nieruchomości nie może być krótszy niż: 120 dni od daty, gdy decyzja lokalizacyjna stanie się ostateczna, lub 120 dni od wydania decyzji odszkodowawczej w pierwszej instancji, jeśli decyzji lokalizacyjnej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Ustawa wyznacza również termin dla wojewody na ustalenie wysokości odszkodowania – 30 dni od dnia, gdy decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna, lub 60 dni od dnia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji lokalizacyjnej.

Nowela ma sprawić też, że więcej osób będzie uprawnionych do uzyskania zaliczki na poczet odszkodowania. Poza właścicielami nieruchomości z budynkami są to teraz także właściciele nieruchomości niezabudowanych. Osoba uprawniona do odszkodowania będzie mogła wystąpić z wnioskiem o zaliczkę w wysokości 85 proc. ustalonego odszkodowania przez organ pierwszej instancji. Zaliczka wypłacana będzie w ciągu 30 dni od złożenia wniosku.

W ramach Programu CPK ma powstać m.in. centralne lotnisko, zlokalizowane pomiędzy Warszawą i Łodzią, oraz system Kolei Dużych Prędkości. Nowy port lotniczy ma być przystosowany początkowo do obsługi 34 mln pasażerów rocznie i zaprojektowany w taki sposób, by w perspektywie długoterminowej mógł być elastycznie rozbudowywany, zgodnie z potrzebami i prognozami rozwoju rynku.

Zgodnie z przyjętym harmonogramem budowa lotniska CPK na terenie gmin Baranów, Wiskitki i Teresin ma rozpocząć się w 2026 r. W 2031 r. port lotniczy ma uzyskać niezbędne certyfikacje, a w 2032 r. ma zostać oddany do użytku wraz z pierwszym odcinkiem KDP w Polsce Warszawa – CPK – Łódź. Szacowany koszt inwestycji do 2032 r. wynosi 131,7 mld zł.