Nadzwyczajne zyski z paliw. Nowy podatek właśnie wszedł w życie

Na początku października prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, która wprowadza podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, i skierował ją w trybie tzw. kontroli następczej do Trybunału Konstytucyjnego. Podobną ustawę prezydent skierował w lipcu do Trybunału Konstytucyjnego, wówczas w trybie tzw. kontroli prewencyjnej.

Ustawa przewiduje 60-proc. podatek od nadwyżkowych zysków osiągniętych ze sprzedaży paliw ciekłych. Danina obejmie nadzwyczajne zyski uzyskane w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. przez przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem paliw ciekłych oraz obrotem paliwami ciekłymi na podstawie koncesji na obrót paliwami z zagranicą.

Podstawę opodatkowania stanowić będzie nadwyżka przychodów ponad poziom wynikający z historycznej marży osiąganej w 2025 r., powiększonej o 20 proc. Ustawa przewiduje minimalną marżę referencyjną na poziomie 2 proc. oraz ograniczenie podatku do 50 proc. dochodu lub zysku netto dla podmiotów niewytwarzających paliw.

Według rządu regulacja ma być odpowiedzią na gwałtowny wzrost marż i zysków części firm paliwowych po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie i zakłóceniach dostaw ropy naftowej.

Ustawa otworzyła też drogę do czasowego obniżenia akcyzy i VAT na paliwa płynne w ramach trzeciej odsłony programu "Ceny Paliwa Niżej". Przepis, który to umożliwił, wszedł w życie dzień po opublikowaniu ustawy, w związku z czym program CPN obowiązuje ponownie od 3 października.

Pierwotnie podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych miał być naliczany za okres od marca 2026 r. do grudnia 2026 r. W ocenie skutków regulacji ustawy przychody z daniny szacowano na 4 mld zł. W trakcie prac nad ustawą okres obowiązywania daniny wydłużono do końca marca 2027 r. Zgodnie z informacją resortu finansów – podaje PAP – wpływy za I kwartał 2027 r. sięgną ok. 1,2 mld zł.

Wpływy z nowej daniny mają posłużyć do sfinansowania programu CPN. Całkowity koszt pierwszych dwóch edycji programu – jak informowało wcześniej Ministerstwo Finansów – wyniósł około 5,2 mld zł.

Pierwsza edycja programu CPN obowiązywała od 31 marca do 1 lipca i wówczas koszty wyniosły 4,7 mld zł. Następnie program przywrócono na okres od 17 do 31 sierpnia, by ograniczyć ceny paliw w ostatnie dni wakacji. Wówczas koszt sięgnął 495 mln zł.

Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański szacował, że miesięczny koszt obowiązywania CPN to ok. 1,6 mld zł. Tym samym w najnowszym okresie – od października do grudnia 2026 r. koszt programu może sięgnąć 4,8 mld zł.

Źródło: PAP