Niskocenne środki trwałe. Co to takiego?

Pod pojęciem środków trwałych należy rozumieć takie składniki majątku, które spełniają łącznie kilka warunków.

Źródło zdjęć: © nyul/iStockphoto

31 października 2013, 11:10

Pod pojęciem środków trwałych należy rozumieć takie składniki majątku, które spełniają łącznie następujące warunki: stanowią własność lub współwłasność podatnika, są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia ich do użytkowania, przewidywany okres ich używania jest dłuższy niż rok, wykorzystywane są przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Z pewnością, jeżeli spełniają wszystkie z powyższych warunków, można do nich zakwalifikować:

- nieruchomości - w tym grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego;

- maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy;

- ulepszenie w obcych środkach trwałych;

- inwentarz żywy.

Jak prawidłowo ustalić wartość początkową środka trwałego?

Sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego uzależniony jest od sposobu nabycia środka trwałego, co reguluje art. 22g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sposób nabycia	Sposób wyceny
odpłatne nabycie	cena ich nabycia - kwota należna zbywcy, powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania
częściowo odpłatne nabycie	cena ich nabycia powiększona o wartość przychodu, określonego w art. 11 ust. 2b (czyli o różnicę między ceną nabycia a ceną rynkową)
wytworzenie we własnym zakresie	koszt wytworzenia - wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych
nabycie w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób	wartość rynkowa z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości- wówczas wycena następuje wg cen rynkowych
nabycie w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) wniesionego do spółki niebędącej osobą prawną	a) wartość początkowa, od której dokonywane były odpisy amortyzacyjne - jeżeli przedmiot wkładu był amortyzowany, b) wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie - jeżeli przedmiot wkładu nie był amortyzowany, c) wartość określona zgodnie z art. 19 - jeżeli ustalenie wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu przez wspólnika wnoszącego wkład, będącego osobą fizyczną, jest niemożliwe i przedmiot wkładu nie był wykorzystywany przez wnoszącego wkład w prowadzonej działalności gospodarczej, z wyłączeniem wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie.
otrzymanie w związku z likwidacją osoby prawnej	ustalona przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższa jednak od ich wartości rynkowej.

Niskocenne środki trwałe ujęte bezpośrednio w kosztach

Z art. 22d ust. 1 u.p.d.o.f. jasno wynika, że podatnik może nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych których wartość początkowa, nie przekracza kwoty 3 500 zł. Wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania. W przypadku przedsiębiorców prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów odpowiednią kolumną do ujęcia wartości niskocennego środka trwałego, będzie kolumna 13 - pozostałe wydatki. Nie wymaga się wówczas wprowadzania niskocennych składników majątku do Ewidencji środków trwałych firmy (art. 22d ust 2).

Jednorazowa amortyzacja niskocennych środków trwałych

Podatnik zamiast bezpośredniego ujęcia w kosztach może niskocenny środek trwały poddać jednorazowej amortyzacji, co wynika z art. 22f ust. 3 ustawy o PIT: _ "(...)W przypadku gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 3 500 zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22d ust. 1, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych (...) jednorazowo - w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym”. _

Taki środek trwały należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych, jako metodę amortyzacji wskazując amortyzację jednorazową z zastosowaniem 100% stawki amortyzacyjnej.

A może amortyzacja na zasadach ogólnych?

Art. 22f ust. 3 ustawy mówi również o możliwości amortyzacji niskocennego środka trwałego według zasad ogólnych. Warto podkreślić, że nie nakazuje jednak zastosowania takiego rozwiązania. W związku z czym, podatnik może, ale nie musi skorzystać z amortyzacji przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych zawartych w wykazie.

Decyzja zatem o tym, którą z trzech możliwych metod ujęcia zakupu niskocennego majątku firmowego wybierze leży tylko i wyłącznie w gestii samego przedsiębiorcy.