Ustawa o spadkach i darowiznach. O jakich kwestiach należy pamiętać?

Ustawa o spadkach i darowiznach reguluje kwestie spadków, a także darowizn. W sporej części zajmuje się opodatkowaniem spadków i darowizn.

Ustawa o spadkach i darowiznach reguluje m.in. kwestie związane z opodatkowaniem spadków oraz darowizn
Źródło zdjęć: © iStock.com | AndreyPopov
Marlena Kostyńska

W przypadku spadków i darowizn sporo osób zainteresowanych jest kwestiami podatku od spadków i darowizn. Podatek musi być zapłacony, jeśli wartość majątku otrzymanego w ten sposób będzie wyższa niż kwota stanowiąca wartość wolną od podatku.

Kto należy do poszczególnych grup podatkowych?

Potoczne przekonanie mówi, że uniknięcie zapłaty podatku od spadku i darowizn jest łatwe. Oczywiście zależy to od konkretnej sytuacji. Żeby jednak dowiedzieć się, czy podatek będzie wymagany, dobrze jest zorientować się, czy możemy zaliczyć się do konkretnej grupy podatkowej:

  • 1 grupę stanowią małżonek, dzieci, wnuki i prawnuki, a także rodzice.
  • 2 grupa podatkowa to zstępni rodzeństwa. Chodzi tu o bratanka, siostrzeńca, a także wuja, czy ciotkę.
  • 3 grupa podatkowa to wszyscy inni.

Przyjęcie lub odrzucenie spadku

Ustawa o spadkach i darowiznach określa też co dzieje się, gdy spadek jest zadłużony. Zgodnie z prawem można go odrzucić albo też spłacić samodzielnie wszystkie długi. Jeśli formalności nie będą przez nas spełnione to wtedy mamy do czynienia z tzw. spadkiem z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeśli przyjmiemy spadek wprost, to przyjmujemy wtedy odpowiedzialność za długi spadkowe. Wtedy w spadku możemy dostać np. mieszkanie i samochód, ale i długi. Długami mogą być niespłacone kredyty i rachunki. W takiej sytuacji, zgodnie z prawem, osoba, która otrzymała spadek, odpowiada za wszystkie zobowiązania całym majątkiem. Gdy długi przewyższają wartość spadku, to trzeba je będzie spłacić własnymi pieniędzmi. Jeśli decydujemy się przyjąć spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Wtedy spadkobierca odpowiada za długi zmarłego do wysokości aktywów.

Opodatkowanie darowizny – kwota wolna od podatku

Jednak najważniejszym elementem ustawy o spadkach i darowiznach jest określenie grup podatkowych.

W takiej sytuacji musimy pamiętać, że kwota wolna od podatku dla 1 grupy wynosi 9 637 zł,, dla 2.grupy 7 276 zł, a dla 3. tylko 4 902 zł. Oznacza to, że jeśli wysokość darowizny nie przekroczy wymienionej kwoty, to nie będziemy musieli płacić podatku. Warto pamiętać, że pierwszą grupę podatkową nazywa się też grupą zero. Chodzi o to, że każda darowizna, którą przyznano w ramach tej grupy podatkowej, będzie zwolniona z płacenia podatku. Jeżeli kwota ta jest wyższa niż kwota wolna, to musimy o tym powiadomić naczelnika urzędu skarbowego. Mamy na to 6 miesięcy od momentu otrzymania darowizny. Zgłoszenia dokonujemy na druku SD-Z2.

W sytuacji, gdy darowizna przekracza 9637 zł,* musimy taką darowiznę udokumentować*. Wystarczy przekazać np. dowód wpłaty. Jeśli nie zgłosimy darowizny (a taki obowiązek nakłada ustawa o spadkach i darowiznach), to trzeba będzie zapłacić podatek na zasadach ogólnych.

Można jednak znaleźć interpretacje, które zezwalają na to, by nie zapłacić podatku nawet w sytuacji, gdy darowizna nie jest zgłoszona. Będzie tak w sytuacji, gdy obdarowany przeznaczy pieniądze z darowizny np. na kupno mieszkania. Jeśli podatnik w ten sposób wyda pieniądze, przekaże urzędowi dowód zakupu mieszkania, to nie będzie musiał płacić podatku.

W sytuacji, gdy urząd uzna, że podatek taki trzeba będzie jednak zapłacić, to podatnik będzie musiał uiścić karne 30 proc. podatku.

Wybrane dla Ciebie
Największy przewoźnik kolejowy w Polsce ma nowego szefa. Wskazał cele
Największy przewoźnik kolejowy w Polsce ma nowego szefa. Wskazał cele
"Nasze cele są jasne". Donald Trump o ataku na Iran
"Nasze cele są jasne". Donald Trump o ataku na Iran
Nawrocki wzywa rząd. Chodzi o polskich turystów
Nawrocki wzywa rząd. Chodzi o polskich turystów
Tusk i Macron potwierdzają: Polska w grze o program nuklearnego odstraszania
Tusk i Macron potwierdzają: Polska w grze o program nuklearnego odstraszania
Komitet wyborczy Karola Nawrockiego ukarany. Jest decyzja
Komitet wyborczy Karola Nawrockiego ukarany. Jest decyzja
"To wzmacnia Europę".-Polska z misją na MWC 2026
"To wzmacnia Europę".-Polska z misją na MWC 2026
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Ekspert z branży TSL widzi szansę dla Polski
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Ekspert z branży TSL widzi szansę dla Polski
"Krwawy" poniedziałek dla polskiej giełdy. Z jednym wyjątkiem
"Krwawy" poniedziałek dla polskiej giełdy. Z jednym wyjątkiem
Ropa po 120 dol. za baryłkę? Spodziewają się dalszego wzrostu cen po blokadzie cieśniny Ormuz
Ropa po 120 dol. za baryłkę? Spodziewają się dalszego wzrostu cen po blokadzie cieśniny Ormuz
Zaatakowali Iran tą technologią mimo decyzji Trumpa. Spór o AI w Pentagonie
Zaatakowali Iran tą technologią mimo decyzji Trumpa. Spór o AI w Pentagonie
Czy eskalacja na Bliskim Wschodzie powstrzyma RPP? Ekonomistów podzielił dylemat wojenny
Czy eskalacja na Bliskim Wschodzie powstrzyma RPP? Ekonomistów podzielił dylemat wojenny
Dostawy energii dla UE. Bruksela zabrała głos. Będą specjalne posiedzenia
Dostawy energii dla UE. Bruksela zabrała głos. Będą specjalne posiedzenia