Zaległy urlop. Do kiedy można go wykorzystać?

Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu, który mu przysługuje, może w określonych przypadkach skorzystać z ekwiwalentu za to, że go nie wykorzystał. Czy zaległy urlop przepada?

Za niewykorzystany urlop może pracownikowi przysługiwać ekwiwalent pieniężny
Źródło zdjęć: © Nimpu/ Pixbay
Marlena Kostyńska

Urlop to prawo, które należy się każdemu pracownikowi, który świadczy pracę, ma stosunek pracy. Długość takiego urlopu, inaczej mówiąc, wymiar urlopu zależny jest od tego, jakim stażem pracy może się pochwalić pracownik.

Specyfika urlopu

Każdego roku pracownik może skorzystać z urlopu bezpłatnego. Każdy, kto pracuje krócej niż 10 lat ma 20 dni urlopu. Dla tych, którzy mają ponad 10-letni staż, przewidziano 26-dniowy wymiar urlopu.

Specyfika urlopu polega na tym, że po prostu udzielane są mu dni wolne. Urlopu udziela się na dni, które normalnie stanowiłyby dni pracy w danym przedsiębiorstwie, czyli również na niedzielę i święta. W wyjątkowych sytuacjach (które wskażemy w dalszej części), należy mu się ekwiwalent pieniężny.

Przedawnienie urlopu

A co jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu w całości? Albo zwyczajnie nie jest zbyt skłonny do wypoczynku, a w firmie jest tyle zajęć, że nie wszyscy skorzystali z prawa do urlopu? W takiej sytuacji zaległy urlop powinien być wykorzystany najpóźniej do końca trzeciego kwartału przyszłego roku.

Jeśli pracownik z własnej woli nie chce iść na urlop i nie wykorzystał go, to pracodawca ma prawo go zmusić go do wzięcia takiego urlopu. Może tak zrobić nawet w sytuacji, gdy pracownik się na to nie zgadza.

Pracodawca samodzielnie może podjąć decyzję, kiedy wyśle pracownika na zaległy urlop. W przeciwnym bowiem razie, jeśli nie wyśle pracownika na urlop, to jest narażony na grzywnę w wysokości maksymalnie do 30 tys. złotych. Jest to traktowane jako wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym.

Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu, to ten przedawnia się po 3 latach.

Wniosek urlopowy

Żeby otrzymać urlop wypoczynkowy, pracownik musi złożyć wniosek urlopowy. Jednak nie oznacza to, że pracownik od razu może skorzystać z urlopu. Jest to pewnego rodzaju zgoda pracodawcy na to, że pracownik może rozpocząć urlop wypoczynkowy.

Wniosek urlopowy jest propozycją składaną pracodawcy odnośnie terminu, w którym chciałby wykorzystania swoje wolne. W sytuacji, gdy pracownik złożył wniosek urlopowy, ale nie otrzymał wybranej zgody, że może rozpocząć urlop, a mimo to wziął wolne, jest to poważne naruszenie obowiązków pracowniczych. Może się ono skończyć nawet wypowiedzeniem umowy o pracę. Zdarzają się przypadki, że skutkuje to zwolnieniem dyscyplinarnym.

W takiej sytuacji pracodawca ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę. W niektórym przypadkach oznacza to zwolnienie dyscyplinarne.

Gdy umowa o pracę trwa, urlop wypoczynkowy musi być wykorzystany albo przeniesiony na następny rok. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop może być wypłacony jedynie wtedy, gdy wygasa umowa o pracę, a stosunek pracy nie będzie kontynuowany.

Jak obliczyć ekwiwalent za urlop?

Zasady liczenia ekwiwalentu za urlop wskazane są w odpowiednim rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej. Wystarczy odjąć od wszystkich dni w roku niedziele i dni wolne. Potem wynik podzielić przez 12. Wynik jest współczynnikiem pomocnym w obliczeniu ekwiwalentu. Datą rozliczenia ekwiwalentu jest dzień rozwiązania umowy, a wypłaty ostatni dzień zatrudnienia.

Wybrane dla Ciebie
Wakacje mogą mocno podrożeć. Oto efekt konfliktu na Bliskim Wschodzie
Wakacje mogą mocno podrożeć. Oto efekt konfliktu na Bliskim Wschodzie
Wenezuela wraca do gry. Oto nowe umowy z USA
Wenezuela wraca do gry. Oto nowe umowy z USA
Polska potrzebuje 6 mln min. "Jednorazowy zakup nie rozwiązuje problemu"
Polska potrzebuje 6 mln min. "Jednorazowy zakup nie rozwiązuje problemu"
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Cieśnina Ormuz zablokowana przez Iran. USA będą eskortować tankowce?
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Rośnie napięcie na linii USA-Hiszpania. Jest odpowiedź na słowa Trumpa
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Biały Dom chce umożliwić Amerykanom opuszczenie Bliskiego Wschodu. Szykuje plan
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Specjalne wsparcie dla tankowców. Trump wzywa do "natychmiastowych działań"
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Konflikt na Bliskim Wschodzie. Rośnie kolejka po ropę z Kanady
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Szkody na ponad 142 mln zł. Kolejna osoba aresztowana ws. afery HREIT
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Wzrost o 600 procent. Wojna na Bliskim Wschodzie uderzyła w interesy Putina
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Tak wabią tanimi wczasami na Bliskim Wschodzie. "Nikt nie będzie mordował turystów"
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 03.03.2026