Czerwony poranek na GPW. Groźba ceł i sprawa Grenlandii topią indeksy

Początek tygodnia na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie przyniósł realizację negatywnego scenariusza, który wpisuje się w globalny trend. Tuż po otwarciu notowań większość blue chipów zaświeciła się na czerwono. Liderem spadków w pierwszych minutach handlu stało się LPP, tracąc ponad 1,8 proc. i schodząc do poziomu 19 950 zł za akcję. Wyraźna przecena dotknęła również sektor bankowy oraz przemysłowy. Akcje Banku Pekao zniżkowały o ponad 1,6 proc., a Grupa Kęty notowała spadki rzędu 1,64 proc. Pod presją znalazł się także koncern paliwowy PKN Orlen, którego walory potaniały o blisko 1,6 proc., spadając poniżej poziomu 99 zł.

Wyjątkiem na tle spadającego rynku w pierwszych minutach był KGHM, który jako jedna z nielicznych dużych spółek notował wzrosty przekraczające 2 proc. Nie zmienia to jednak ogólnego, pesymistycznego obrazu rynku, gdzie dominującym kolorem pozostaje czerwień. Przeceny nie ominęły także sektora gamedev, reprezentowanego przez CD Projekt (spadek o ponad 1,4 proc.), oraz handlowego giganta CCC (minus 1,5 proc.).

Dzisiejsze zachowanie rynku nie jest zaskoczeniem dla obserwatorów. Jeszcze przed pierwszym dzwonkiem przy ulicy Książęcej analitycy wskazywali, że inwestorzy muszą przygotować się na trudną sesję. Prognozy oparte na zachowaniu kontraktów futures na indeksy europejskie jednoznacznie sugerowały otwarcie z luką spadkową.

Patryk Pyka, Dyrektor Zespołu Analiz i Doradztwa Inwestycyjnego DI Xelion, w porannym komentarzu zwracał uwagę na pogorszenie nastrojów globalnych. – Kontrakty futures na najważniejsze indeksy europejskie sugerują, że czeka nas otwarcie z ponad 1-procentową luką spadkową. Niewątpliwie dzisiejsza sesja będzie najpoważniejszym testem dla byków od początku roku – pisał ekspert jeszcze przed rozpoczęciem handlu.

Argumentował on, że eskalacja napięć handlowych jest istotnym ryzykiem dla rynków akcji, co potwierdziła pierwsza reakcja inwestorów na rynku terminowym. Choć rynek w ostatnim roku przywykł do specyficznego stylu negocjacji Białego Domu, obecna sytuacja wywołała nową falę niepewności.

Głównym powodem nerwowości na rynkach są weekendowe zapowiedzi Donalda Trumpa. Prezydent USA zagroził nałożeniem od 1 lutego 10-procentowych ceł na osiem państw europejskich. Jest to bezpośrednia reakcja na obecność wojskową tych krajów na Grenlandii w ramach ćwiczeń "Arctic Endurance", co Waszyngton interpretuje jako sprzeciw wobec amerykańskich roszczeń do wyspy.

Retoryka Białego Domu jest ostra. Trump zapowiedział, że jeśli do czerwca nie zostanie sfinalizowana umowa zakupu wyspy, stawki celne wzrosną do 25 proc. Prezydent USA łączy kwestie handlowe z bezpieczeństwem narodowym, twierdząc, że przejęcie kontroli nad Grenlandią jest kluczowe dla interesów Stanów Zjednoczonych.

Sytuacja jest dynamiczna, a stanowisko administracji Trumpa budzi sprzeciw nie tylko w Europie, ale również wewnątrz samych Stanów Zjednoczonych. W Kopenhadze przebywa ponadpartyjna delegacja Kongresu USA, która dystansuje się od pomysłów prezydenta. Republikańska senatorka Lisa Murkowski podkreśliła, że Grenlandię należy postrzegać jako sojusznika, a nie zasób do przejęcia. Wraz z demokratami przygotowuje ona inicjatywę ustawodawczą, która miałaby zakazać użycia środków rządowych do aneksji terytorium państwa NATO bez jego zgody.

Fala spadków, która dotarła do Warszawy, przelała się wcześniej przez rynki azjatyckie. W momencie, gdy inwestorzy w Polsce przygotowywali się do sesji, parkiety na Dalekim Wschodzie notowały wyraźne straty. Indeks Hang Seng w Hongkongu tracił około 1 proc., a japoński Nikkei zniżkował o 0,7 proc. Inwestorzy globalni wyceniają ryzyko nowej wojny handlowej, która może uderzyć w kruche ożywienie gospodarcze.

Nadzieją na deeskalację konfliktu może być rozpoczynające się w tym tygodniu Światowe Forum Ekonomiczne w Davos. Obecność najważniejszych światowych przywódców, w tym Donalda Trumpa, może stworzyć przestrzeń do rozmów dyplomatycznych. Dodatkowym czynnikiem ryzyka, ale i szansy, jest oczekiwany we wtorek wyrok Sądu Najwyższego USA w sprawie legalności ceł. Jak zauważa Patryk Pyka, scenariusz, w którym sąd podważyłby działania administracji, mógłby znacząco wzmocnić pozycję negocjacyjną Europy.

Warto odnotować, że dzisiejsza sesja odbywa się bez udziału inwestorów z USA. Z powodu Dnia Martina Luthera Kinga Wall Street jest zamknięta, co zazwyczaj przekłada się na niższą płynność obrotu na rynkach europejskich w drugiej części dnia. Brak drogowskazu zza oceanu może sprawić, że nastroje ukształtowane podczas porannego handlu utrzymają się do końca sesji.