Amerykańskie media piszą o przekopie Mierzei Wiślanej. "Demonstracja"

Amerykańskie media zauważyły przede wszystkim nieprzypadkowy termin otwarcia kanału żeglugowego, który łączy Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską.

"Wydarzenie zostało zaplanowane, by zaznaczyć 83. rocznicę sowieckiej inwazji Polski podczas II wojny światowej i by symbolicznie zademonstrować koniec wpływu Rosji na gospodarkę i rozwój regionu, który graniczy z rosyjską eksklawą Kaliningradu" - napisała w depeszy agencja Associated Press.

Artykuł zamieściły m.in. "Washington Post", portal telewizji ABC i tygodnika "US News & World Report". Znalazła się w nim wypowiedź prezydenta Andrzeja Dudy, który mówił na przekopanej Mierzei, że wynoszący 2 mld zł koszt inwestycji zwróci się w postaci rozwoju regionu i wzrostu wartości ziemi dzięki wpływom z turystyki i handlu.

Amerykańskie media odnotowały, że kanał skrócił żeglugę z Bałtyku do Elbląga o 100 km i spowodował, że odtąd wpłynięcie na Zalew Wiślany nie będzie wymagało zezwolenia władz rosyjskich, które kontrolują Cieśninę Piławską - do soboty jedyną drogę wodną łączącą Zalew z Zatoką.

Associated Press nie przemilczała sporu wokół portu Elbląg, o którym w szczegółach pisaliśmy w money.pl. Chodzi o to, że Skarb Państwa zamierza zakończyć pogłębianie toru wodnego na rzece Elbląg 900 m przed portem.

Co to oznacza w praktyce? Elbląski port co prawda zyska na przekopie, ale w mocno ograniczonym stopniu. Odczuwalnym pozytywem będzie na pewno skrócona trasa i czas dopłynięcia do portów trójmorskich, a co za tym idzie - ograniczenie kosztów transportu. Pogłębienie jest jednak niezbędne, by do Elbląga zawijały większe jednostki.

Pełne pogłębienie rzeki Elbląg pozwoli tamtejszemu portowi obsługiwać jednostki, które mogą transportować od 5 tys. do nawet 8 tys. ton. Obecnie - ze względu na możliwe maksymalnie zanurzenie do 2 m - do terminali zawijają barki z ładownością do 1 tys. lub 1,5 tys. ton.

Spór polega na tym, że państwowy inwestor nie chce pogłębić ostatnich 900 m, bo te znajdują się w granicach miasta. Elbląg natomiast odpowiada, że rzeka jest własnością Skarbu Państwa i nie może w nią ingerować. Poza tym pogłębiarka i tak przekroczy administracyjne granice Elbląga. - Konia z rzędem temu, kto przyjmie tę logikę - mówił money.pl Witold Wróblewski, prezydent miasta.

Rząd proponuje samorządowi doinwestowanie miejskiej spółki Zarząd Portu Morskiego (ZPM) Elbląg, która zarządza ok. 30 proc. powierzchni portu. Reszta należy m.in. do sektora prywatnego oraz Skarbu Państwa. Ministerstwa Aktywów Państwowych i Infrastruktury proponują dokapitalizowanie spółki kwotą 100 mln zł w zamian za pakiet kontrolny.

Co na to Elbląg? Zarówno prezydent, jak i dyrektor spółki ZPM mówią, że należy dojść w tej sprawie do konsensusu z rządem, bo ten byłby gwarantem rozwoju portu, a co za tym idzie - także miasta. Samorząd otrzymuje sygnały od prywatnych inwestorów, którzy są zainteresowani wokółportowymi działkami.

1 września wysłaliśmy do resortów aktywów państwowych i infrastruktury pytania ws. planów rządu wobec portu Elbląg. Odpowiedzi nie udzieliły, chociaż ministerstwa deklarowały, że zrobią to w minionym tygodniu.

Budowa nowej drogi wodnej, łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską, podzielona została na trzy etapy. Łącznie pochłoną ok. 2 mld zł, z czego najwięcej, bo ok. 66 proc. kwoty, pójdzie na pierwszą część inwestycji, która zakończyła się oficjalnie 17 września. Chodzi głównie o przekop Mierzei, ale też budowę portu osłonowego od strony Bałtyku oraz rozbudowę dróg w okolicy kanału, czyli stworzenie dwóch mostów obrotowych.

Drugi etap to przebudowa toru wodnego na rzece Elbląg, polegająca m.in. na obudowie brzegów, wykonaniu kotew gruntowych oraz na pracach drogowych, zakładających np. postawienie mostu obrotowego w miejscowości Nowakowo. Ta część jest wykonana w ponad połowie. Zakończyć ma się wiosną przyszłego roku.

W 2023 r. ma także zakończyć się trzeci etap inwestycji, kluczowy dla opisywanej przez nas sprawy. Zakłada scalenie dwóch pierwszych części. Zakłada m.in. pogłębienie drogi wodnej na Zalewie Wiślanym i rzece Elbląg.