Drugie życie Rafako. Powiedzieli, co zrobią z upadłym zakładem

W połowie kwietnia premier Donald Tusk zapowiedział, że państwo zainwestuje w utrzymanie firmy Rafako, której upadłość w grudniu 2024 roku ogłosił sąd. W zakładzie, działającym przez lata w branży energetycznej, miałaby zostać uruchomiona produkcja zbrojeniowa. We wtorek szef rządu ogłosił decyzję o przekazaniu ponad 700 mln zł do ARP na pomoc m.in. dla Rafako i firmy Rafamet.

W marcu Ministerstwo Aktywów Państwowych przekazało PAP, że szuka dla Rafako rozwiązań, aby firma mogła nadal funkcjonować. Resort wskazał, że ARP uczestniczy w rozmowach z potencjalnym inwestorem ws. przejęcia spółki i stworzenia modelu jej finansowania. W środę ARP podała szczegóły uzgodnionych działań. Jak wynika z komunikatu Agencji, we wtorek spółka, w której udziały posiadają ARP, Polimex Mostostal i TF Silesia, zdecydowała o zawarciu wiążącego porozumienia ws. dzierżawy majątku Rafako.

"To strategiczne porozumienie stanowi impuls rozwojowy dla całego regionu raciborskiego, wzmacniając lokalny łańcuch dostaw, kooperantów i przedsiębiorców związanych z działalnością Rafako" - skomentowała ARP. Inwestorzy wcześniej uzyskali zgodę Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na koncentrację, polegającą na utworzeniu wspólnego przedsiębiorcy. ARP sprzedała po jednej trzeciej udziałów swojej spółki ARP Doradztwo partnerom – Polimexowi Mostostal i TF Silesia. "Następnie spółka, po podwyższeniu kapitału o 27 mln zł i zmianie nazwy na RFK sp. z o.o., po uzyskaniu zgody na koncentrację na dzierżawę przejmie kluczowe aktywa Rafako S.A." - wyjaśniła ARP.

Dodała, że działalność spółki RFK w sektorach kolejowym i zbrojeniowym zabezpieczy miejsca pracy, a także zaktywizuje regionalnych dostawców i usługodawców, przyczyniając się do wzmocnienia konkurencyjności całego śląskiego przemysłu. Cytowany w komunikacie ARP prezes Agencji Wojciech Balczun podkreślił, że nowy podmiot RFK, przy udziale partnerów, będzie tworzył warunki do odbudowy i modernizacji lokalnego ekosystemu gospodarczego.

- Jako lider partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce ARP szczególnie docenia zaangażowanie obu spółek w tworzenie rozwiązań, które przekładają się nie tylko na wsparcie Rafako, ale przede wszystkim na wzmocnienie pozycji regionu jako centrum kompetencji przemysłowych - zaznaczył Balczun.

Podziękował zarządom obu firm za efektywną współpracę, która pozwoliła wypracować model biznesowy mający gwarantować długofalowe korzyści dla raciborskich firm i pracowników. - Wierzę, że RFK stanie się katalizatorem rozwoju, otwierając nowe możliwości przed miejscowymi przedsiębiorcami i potwierdzając znaczenie Śląska w polskim przemyśle - dodał Balczun.

Prezes Polimeksu Mostostalu Jakub Stypuła zadeklarował przyjęcie z zainteresowaniem możliwości uczestnictwa w "strategicznym projekcie, który otwiera perspektywy rozwoju w sektorach kolejowym oraz obronnym". Stypuła wyraził przekonanie, że doświadczenie i zaangażowanie firmy dadzą istotny wkład w efektywne wykorzystanie potencjału nowej spółki.

ARP podkreśliła, że dalsze działania dotyczące RFK będą realizowane w ścisłej współpracy z organami nadzoru, z zachowaniem pełnej transparentności i zgodności z obowiązującymi przepisami. W środę premier Donald Tusk pytany o Rafako w Hucie Częstochowa zapewnił, że raciborski zakład "będzie produkował i będzie produkował rzeczy opłacalne". - Pracujemy - nie ukrywam - nad tym, aby umieścić w Raciborzu, być może właśnie tam, gdzie produkowano kotły, bardziej taką wyspecjalizowaną produkcję zbrojeniową - wskazał.

- Pracujemy nad kilkoma wariantami - powiedział premier. - Jak będziemy gotowi z konkretnym projektem, to w Raciborzu przedstawimy szczegóły tego projektu - zadeklarował. - Jeśli więc zdecydowaliśmy się, żeby przeznaczyć grube pieniądze na podtrzymanie Rafako, to proszę mi wierzyć, z dobrymi pomysłami na uruchomienie tej produkcji w przyszłości. Ale dzisiaj przechodzimy przez ten czas, w którym musimy uratować to miejsce na mapie Raciborza i Polski, i zrobimy to - podsumował w środę Donald Tusk.

Rafako to spółka akcyjna, notowana na GPW. Większość akcji należy - wg informacji zarządu - do obligatariuszy upadłej spółki PBG. Była wykonawcą bloków energetycznych i producentem urządzeń dla energetyki, a przy tym jednym z największych pracodawców w regionie raciborskim.

Zarząd Rafako złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we wrześniu 2024 r. Wskazał na brak możliwości uzgodnienia z kluczowymi wierzycielami szczegółowych zasad konwersji zobowiązań spółki na akcje w podwyższonym kapitale zakładowym lub alternatywnego scenariusza dalszej restrukturyzacji zobowiązań spółki.

Zarząd Rafako tłumaczył, że do utraty płynności finansowej i konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości doprowadziło wypowiedzenie w ub. roku przez JSW Koks mediacji prowadzonych z Rafako przed Prokuratorią Generalną, pobranie kaucji gwarancyjnej i żądanie wypłaty gwarancji.

Umowa JSW Koks z Rafako dotyczyła budowy kogeneracyjnego bloku energetycznego opalanego gazem koksowniczym o mocy ok. 32 MW elektrycznych oraz 37 MW cieplnych. JSW Koks tłumaczyła swe działania znacznym przekroczeniem przez Rafako terminów i kosztów kontraktu.

Wcześniej Rafako było m.in. wykonawcą bloku 910 MW dla Taurona w Jaworznie. Po wielomiesięcznych sporach wokół przyczyn nieprawidłowości w funkcjonowaniu bloku Tauron i Rafako zawarły ugodę, na mocy której gwaranci Rafako (PKO BP, BGK, mBank i PZU) wypłacili Tauronowi 240 mln zł, dołączając do wierzycieli raciborskiej firmy.

W grudniu 2024 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości Rafako. Stało się ono prawomocne 21 stycznia 2025 r. Zwolnienia grupowe w firmie przeprowadzono w lutym.

Na początku kwietnia Agencja Rozwoju Przemysłu informowała, że Polimex chce przystąpić do spółki z ARP i TF Silesia w celu przejęcia wybranych aktywów Rafako.