Kamienica Banasia. Brak dowodów na to, by darczyńca faktycznie był żołnierzem Kedywu AK i działaczem Solidarności

Czy zmarły kilka lat temu mężczyzna, od którego Marian Banaś miał dostać kamienicę w centrum Krakowa, rzeczywiście był żołnierzem Kedywu AK i opozycjonistą, jak twierdzi szef NIK? Dziennikarze prześwietlili poświęcone mu w IPN materiały i odkryli wiele nieścisłości.

Marian Banaś od wybuchu afery przekonywał, że kamienicę dostał od znajomego żołnierza Kedywu AK
Źródło zdjęć: © East News | WOJTEK LASKI
Martyna Kośka

Marian Banaś kilkakrotnie zapewniał, że kamienice w Krakowie dostał – w zamian za dożywocie, czyli utrzymanie do śmierci i opiekę – od żołnierza Kedywu AK i późniejszego działacza solidarnościowego, Henryka Stachowskiego. Dziennikarze "Rzeczpospolitej" przeanalizowali dostępne w krakowskim i warszawskim IPN informacje na temat jego przeszłości, a wyniki ich kwerendy stawiają opowieść Banasia pod znakiem zapytania.

W archiwach nie ma śladu, by Stachowski był żołnierzem Kedywu AK (Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej). W zachowanym w archiwum liście znajduje się złożone przez niego osobiście zapewnienie, że w AK służył od 1943 r. Prawdą jest, że w 1945 r. został skazany przez sąd wojskowy na 5 lat pozbawienia wolności (amnestią wyrok złagodzono o połowę) za udział w napadzie na Komunalną Kasę Oszczędności w Myślenicach.

W marcu 1999 r. Stachowski wystąpił o zadośćuczynienie i odszkodowanie za działalność na rzecz niepodległego Państwa Polskiego w latach 1945-1980. Chciał 120 tys. zł za to, że z powodu niesłusznego, jak przekonywał, skazania, przez wiele kolejnych lat miał problem ze znalezieniem pracy oraz traktowany był "jak obywatel gorszej kategorii".

Obejrzyj: Afera Mariana Banasia. Opinie polityków nt. szefa NIK

Tyle tylko, że w IPN brak dowodów na represjonowanie Stachowskiego czy choćby wzmożone zainteresowanie służb jego osobą. W odtajnionej notatce z 1950 r. oficer UB napisał tylko, że Stachowski jest "dobry pod względem moralnym" i "do obecnego ustroju wrogiej działalności nie przejawia".

W okresie stanu wojennego miał być wielokrotnie nachodzony przez SB, o czym przekonywał w pozwie z 1999 r. Tylko że znów – w archiwach brak informacji o tym, by służby w jakikolwiek sposób się nim interesowały.

Wreszcie, w IPN brak materiału potwierdzającego działalność Stachowskiego w czasach opozycji PRL. Nie kojarzą go też działacze Solidarności, choć Edward Nowak, prezes Stowarzyszenia Sieć Solidarności nie neguje, że mógł był wśród założycieli "S" w Domu Handlowym Jubilat, w którym przez wiele lat pracował.

Sąd przyznał mu ostatecznie 68 tys. zł za 2,5 roku więzienia za napad na Kasę Oszczędności.

"Rzeczpospolita" zauważa, że Stachowski starał się o odszkodowanie, bo chciał wykupić na własność mieszkanie w Krakowie przy ul.Potebni, które zajmował od 40 lat. Tłumaczył się obawą przed eksmisją w razie, gdyby nie był w stanie ponosić wysokich kosztów utrzymania lokum.

Mieszkania nigdy nie wykupił, a zaledwie pół roku później, 29 maja 2000 r., krakowski sąd wpisał do księgi wieczystej kamienicy przy Krasickiego 24 Mariana Banasia. "Starszy pan, któremu jeszcze niedawno sen z oczu spędzał brak własnego lokum, w kilka miesięcy zdążył odzyskać kamienicę i darował ją Banasiowi w zamian za dożywocie" – wyrażają zdziwienie dziennikarze "Rz".

O wątpliwościach dotyczących własności kamienicy przed 2000 rokiem pisaliśmy na początku października.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Wybrane dla Ciebie
Trump zdecydował ws. sankcji USA przeciwko Rosji Putina
Trump zdecydował ws. sankcji USA przeciwko Rosji Putina
UE ma odpowiedź na Trumpa. Polska w "wielkiej szóstce"
UE ma odpowiedź na Trumpa. Polska w "wielkiej szóstce"
Kilka miliardów złotych na dwie inwestycje. O jedną dopominały się USA i MON
Kilka miliardów złotych na dwie inwestycje. O jedną dopominały się USA i MON
Paliwa po 10 zł za litr? Atak na Iran może podnieść nie tylko ceny ropy, ale i gazu [OPINIA]
Paliwa po 10 zł za litr? Atak na Iran może podnieść nie tylko ceny ropy, ale i gazu [OPINIA]
"Znaczenie szersze niż jeden przetarg". O losach Rail Baltiki zdecyduje sąd
"Znaczenie szersze niż jeden przetarg". O losach Rail Baltiki zdecyduje sąd
Ulga na dziecko bez zmian od 13 lat. RPO interweniuje
Ulga na dziecko bez zmian od 13 lat. RPO interweniuje
Tyle kosztuje euro. Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.02.2026
Tyle kosztuje euro. Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.02.2026
Tyle kosztuje dolar. Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.02.2026
Tyle kosztuje dolar. Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.02.2026
Tyle kosztuje frank szwajcarski. Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.02.2026
Tyle kosztuje frank szwajcarski. Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.02.2026
Tyle kosztuje funt. Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.02.2026
Tyle kosztuje funt. Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.02.2026
"Jeden z najważniejszych projektów w historii". Minister mówi o rurociągach NATO
"Jeden z najważniejszych projektów w historii". Minister mówi o rurociągach NATO
Konduktor nie będzie już sprawdzał biletów? PKP Intercity przetestuje nowy system
Konduktor nie będzie już sprawdzał biletów? PKP Intercity przetestuje nowy system