Kraków w drodze do zeroemisyjności

Władze Krakowa zadeklarowały, że za 20-30 lat miasto stanie się neutralne klimatycznie, będzie miastem czystym i przyjaznym.

W 2019 roku Kraków jako pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej przystąpił do europejskiej inicjatywy, koordynowanej i finansowanej przez Climate-KIC, której celem jest właśnie zeroemisyjność.

To duże wyzwanie, bo gwarancją sukcesu jest w tym przypadku zaangażowanie wszystkich: społeczności lokalnych, mieszkańców, władz i przedsiębiorców.

- Coraz więcej samochodów ma zieloną rejestrację. To najlepszy dowód na to, że konsument indywidualny jest zainteresowany przejściem na pojazdy elektryczne, ponieważ faktycznie całe miasto stoi dla niego otworem, zwłaszcza Śródmieście w ramach drugiej obwodnicy. Ideą Krakowa w ciągu najbliższych lat jest doprowadzenie do sytuacji, w której wyprowadzimy źródło niskiej emisji transportu komunikacyjnego poza drugą obwodnicę – mówi Jerzy Muzyk, zastępca prezydenta Krakowa.

Na prąd jeżdżą nie tylko samochody prywatne. Również korporacje, zajmujące się przewozem osób, starają się dostosować do ekologicznych trendów. Przykład Krakowa pokazuje, że warto.

- W 2019 roku uruchomiliśmy w Krakowie usługę Uber Green, która umożliwia mieszkańcom i turystom korzystanie z floty w pełni elektrycznych pojazdów. To rozwiązanie cieszy się w tej chwili ogromną popularnością i wierzymy, że to jest przyszłość. (…) Uber do 2040 roku planuje całkowite przejście na pojazdy zeroemisyjne – mówi Michał Konowrocki z Ubera.

Pandemia Covid-19 zmieniła postrzeganie transportu publicznego. Szacuje się, że z powodu koronawirusa korzystanie z komunikacji miejskiej spadło o około 40 proc.

W całej Europie widoczna jest wyraźna tendencja powrotu mieszkańców do samochodów. Na razie trudno jednoznacznie stwierdzić w jakim kierunku zmierzają zmiany, ale bez względu na wnioski, celem Krakowa jest ciągłe unowocześnianie floty pojazdów.

- W Krakowie przeprowadzamy wymianę taboru w ramach pojazdów elektrycznych, a więc autobusów. To w tej chwili jest nasza główna linia działania. Oprócz tego planujemy radykalny wzrost liczby linii tramwajowych. Niezależnie od koncepcji metra, na pewno będziemy bardzo mocno rozwijać transport szynowy - mówi Jerzy Muzyk.

Współpraca miast z rządem czy firmami prywatnymi w ramach rozwoju np. transportu jest zdaniem Jerzego Muzyka nieodzowna. Tego typu inwestycje to bardzo duże koszty finansowe, ale w odniesieniu do celów zrównoważonego rozwoju, budowy społeczeństwa troszczącego się o środowisko i o przyszłość kolejnych pokoleń, są to niezbędne wydatki.

- Bez tej współpracy nie ma mowy, żebyśmy osiągnęli pozytywne rezultaty. W Krakowie dzięki licznym kontaktom z sektorem prywatnym i częstym kontaktom z organizacjami rządowymi, w kontekście różnych projektów czy programów, dostrzegam oczywiście możliwości szerszej współpracy. Tym bardziej że kwestia finansowania pewnych projektów nie może opierać się wyłącznie o środki budżetowe gmin, bo to są często projekty wysokokosztowe, więc bardzo często chcielibyśmy aplikować o różnego rodzaju środki zewnętrzne, w tym również centralne - powiedział zastępca prezydenta Krakowa.

Doskonałym przykładem takiego współdziałania jest organizacja transportu intermodalnego na terenie Krakowa oraz województwa małopolskiego. Współpraca samorządu z PKP i Kolejami Małopolskimi pozwala mieszkańcom Krakowa oraz turystom, odwiedzającym Małopolskę, na sprawne i korzystne cenowo poruszanie się zarówno komunikacją miejską, jak również pociągami - już poza miastem.

Strategia rozwoju Krakowa do roku 2030 zakłada rozwijanie miasta przyjaznego do życia i koncentruje się na poprawie jakości powietrza, tworzeniu wydajnego i ekologicznego systemu transportu, budowie efektywnych energetycznie budynków i wzroście świadomości ekologicznej mieszkańców.

Do udziału w projekcie zaproszono uczelnie wyższe, przedsiębiorców i organizacje pozarządowe. Jednym z priorytetów są tzw. Deep Demonstrations, które mają spowodować głębokie zmiany systemowe mające na celu dekarbonizację. To oparcie pozyskiwania energii na naturalnych źródłach, takich jak: słońce, wiatr i woda.

Do Deep Demonstrations przystąpiły do tej pory dwa polskie miasta: Kraków i Rybnik. Kolejny pomysł na nowoczesny Kraków, to stworzenie Klimatycznego Kwartału na terenie Grzegórzek i Kazimierza. To projekt urbanistyczny uwzględniający zasadę miasta piętnastominutowego.

- Należy w urbanizacji dążyć do takiego projektowania miast, aby kwestia transportu została zminimalizowana. Koncepcja kwadransowych miast opiera się o możliwości dotarcia w każde miejsce, z którego chcą skorzystać mieszkańcy, w mniej niż 15 minut idąc pieszo lub rowerem: w tym kierunku trzeba iść – podsumowuje Jerzy Muzyk.

Dzięki kwadransowej koncepcji mieszkańcy będą mogli realizować swoje potrzeby życiowe w bezpośrednim sąsiedztwie domu, bez konieczności podróżowania na większe odległości. To droga do szkoły, do pracy, na uczelnię czy zakupy. Takie działanie ma mieć znaczący wpływ na obniżenie emisji CO2.

Połączenie działań edukacyjnych prowadzonych wśród mieszkańców, promowania czystego transportu oraz inwestycji w zielone technologie przybliża Kraków do ambitnego celu, jaki sobie założył – zeroemisyjnego miasta, w którym chce się żyć.