NIK skontrolował szpitale powiatowe. To stan przedzawałowy

Lekarze pracujący przez kilka dni bez przerwy - w skrajnym przypadku nawet przez 73 godziny, wykorzystywanie w leczeniu aparatury bez ważnych przeglądów technicznych, czy zapaść finansowa szpitali powiatowych. NIK nie pozostawia złudzeń, co do kondycji polskich placówek medycznych. Sytuacja jest poważna.

Aż 217 wniosków pokontrolnych i prawie 500 mln zł finansowych skutków nieprawidłowości – to efekty kontroli NIK dotyczącej funkcjonowania szpitali powiatowych w latach 2020-2022.

Jak wskazuje NIK, polskie szpitale mają poważny problem ze bilansowaniem swojej działalności. Pandemia zafałszowała obraz polskiej opieki zdrowotnej.

W związku z ogłoszeniem stanu epidemii zmieniono sposób finansowania szpitali, co spowodowało przejściową poprawę ich wyników finansowych i tylko zaciemniło obraz. W 2021 r. 16 z 22 skontrolowanych szpitali osiągnęło dodatni wynik finansowy. Natomiast po pierwszym półroczu 2022 r. już tylko trzy podmioty objęte kontrolą odnotowały zysk netto, a reszta (19 szpitali) poniosła stratę netto - czytamy w komunikacie.

To jedynie szczyt góry lodowej. Kontrolowane szpitale z opóźnieniami regulowały płatności, co wiązało się z koniecznością płacenia odsetek. Takie postępowanie było przejawem niegospodarności i stanowiło naruszenie ustawy o finansach publicznych.

Według danych Ministerstwa Zdrowia, w latach 2019–2021 zobowiązania ogółem szpitali powiatowych stale rosły i wynosiły odpowiednio - ponad 6 mld zł, niemal 6,9 mld zł oraz niecałe 7,3 mld zł.

Jednocześnie zobowiązania wymagalne szpitali powiatowych na przestrzeni tych lat wynosiły – odpowiednio – ok. 803 mln zł, 724 mln zł i prawie 602 mln zł. Według stanu na 30 czerwca 2022 r., zobowiązania ogółem szpitali powiatowych przekroczyły 7,3 mld zł, w tym zobowiązania wymagalne wyniosły prawie 777 mln zł.

Zagrożeniem dla pacjentów było również wykorzystywanie w leczeniu sprzętu bez ważnego przeglądu technicznego. Dotyczyło to prawie co trzeciej aparatury medycznej, którą poddano kontroli.

W niektórych przypadkach przeglądy stanu technicznego tej aparatury przeprowadzano nawet z dwuletnim opóźnieniem, co było niezgodne z ustawą o wyrobach medycznych.

NIK zwraca również uwagę na przekraczane normy czasu pracy personelu medycznego. W trzech szpitalach lekarze zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych świadczyli pracę przez kilka dni bez przerwy, w skrajnym przypadku nawet przez 73 godziny.

NIK przypomina, że nadmierne obciążenie pracą personelu medycznego mogło negatywnie wpływać na jakość świadczonych usług, a w skrajnych przypadkach – stwarzać zagrożenie dla zdrowia pacjentów i lekarzy.

Co istotne, zapis w ustawie o działalności leczniczej dotyczący odpoczynku lekarzy pełniących dyżur medyczny nie obowiązuje lekarzy udzielających świadczeń na podstawie umów cywilnoprawnych - podkreślają w raporcie kontrolerzy.

W aż 17 szpitalach nie ustalano minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych lub robiono to w sposób nieprawidłowy. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 2012 r. w tej sprawie kierownik podmiotu leczniczego ma obowiązek ustalania takich norm co najmniej raz na trzy lata.