Ochrona Polski przed dronami? Ekspert: nie można tego nazwać systemem obrony kraju

Wybuch drona w nocy z 20 na 21 sierpnia w Osinach na Lubelszczyźnie wzbudził w Polsce, co naturalne, spore emocje i mnóstwo pytań. Obiekt spadł na pole, a eksplozja była na tyle silna, że wybiła szyby w pobliskich domach. W ostatnich dniach doszło do kolejnych - choć znacznie mniej groźnych - takich incydentów.

W nocy z piątku na niedzielę niewiadomego pochodzenia dron spadł na pole we wsi Majdan-Sielec w woj. lubelskim. W poniedziałek, 8 września, policja poinformowała natomiast, że w rejonie przejścia granicznego z Białorusią pod Terespolem znaleziono szczątki niezidentyfikowanego obiektu. Według prokuratury był to dron, prawdopodobnie nieuzbrojony, miał napisy cyrylicą.

Czy takie zdarzenia to dowód na słabą odporność Polski na ataki dronami?

Incydent w Osinach uruchomił dyskusję o poziomie bezpieczeństwa Polski na ataki dronami. Głos zajęli wojskowi, eksperci i przedstawiciele branży zbrojeniowej.

Gen. Stanisław Koziej, były szef BBN, ocenił to zdarzenie jako test polskich zdolności. - Test ten najwyraźniej wskazał, że nie mamy zdolności obrony przeciwdronowej, bo w ogóle o tym dronie nie wiedzieliśmy. To jest następstwem braku u nas strategicznego podejścia do spraw bezpieczeństwa - mówił krótko po odnotowaniu eksplozji w TVN24.

Gen. Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, podczas prezentacji założeń Tarczy Wschód podkreślał priorytetowe znaczenie obrony antydronowej. - Jeśli chodzi o zdolności budowane w ramach tego programu, to przede wszystkim systemy antydronowe, antydronowe i jeszcze raz antydronowe. Taktyczne systemy do zwalczania, wręcz postawienia pewnej bariery elektromagnetycznej - podkreślał pod koniec sierpnia.

W podobnym tonie wypowiadał się komandor Maksymilian Dura z branżowego portalu Defence24.

Systemów antydronowych potrzebujemy tu i teraz. Powinniśmy kupić ich jak najwięcej - alarmował.

Dr Radosław Piesiewicz z firmy Advanced Protection Systems, produkującej systemy antydronowe, mówił o potrzebie korzystania z nowoczesnych technologii. - Modernizacja powinna przede wszystkim obejmować efektory kinetyczne, bez których nie można skutecznie zwalczać wielu typów dronów, chociażby FPV prowadzonych po światłowodzie, autonomicznych czy wykorzystujących złożone sposoby komunikacji radiowej - wyjaśniał w rozmowie z "Rzeczpospolitą".

Efektory kinetyczne to fizyczne środki niszczenia dronów - pociski, sieci czy inne urządzenia, które dosłownie zestrzelą lub schwytają wrogi obiekt. Drony FPV (First Person View) to bezzałogowce sterowane przez operatora, który widzi obraz "oczami drona" dzięki kamerze pokładowej - często używane jako latające bomby kamikadze.

O tym, że kwestia dronów jest polskiego wojska paląca, mówił już pod koniec lipca wiceszef MON Cezary Tomczyk. Podczas wizyty w Parku Technologii Kosmicznych w Zielonej Górze zapowiadał przełom. - Chcemy w Polsce przeprowadzić rewolucję dronową. W pierwszej kolejności będzie to zakup tysięcy dronów szkoleniowych (...) a jednocześnie rozpoczynamy proces produkcji i certyfikacji dronów bojowych - mówił.

Potrzebę zakupu nowych systemów potwierdził w rozmowie z money.pl ekspert od nowoczesnych środków obrony przeciwdronowej Zenon Łupina. - Możemy bez ogródek stwierdzić, że w Polsce w ogóle brakuje kompleksowego systemu obrony przed dronami. To, co obecnie posiadamy, to zaledwie ochrona pojedynczych, wybranych obiektów - nie można tego nazwać systemem obrony kraju. Praktycznie wszystkie lotniska w Polsce, może poza jednym wyjątkiem, pozostają bez odpowiedniego zabezpieczenia przed zagrożeniem dronowym - stwierdził w rozmowie z money.pl, przeprowadzonej pod koniec sierpnia.

Jego zdaniem incydent w Osinach obnażył brak gotowości kraju na ataki dronami. - Gdyby Polska dysponowała rzeczywistym systemem obrony antydronowej, natychmiast wiedzielibyśmy, co to za obiekt, skąd nadleciał i dokładnie gdzie się znajduje w każdej sekundzie lotu - podkreślał.

Wśród rozwiązań, które mogłyby być użyte w Polsce wymienia się m.in. system Hawk produkowany przez zielonogórską firmę Hertz Technologies. Jest obecnie testowany w strukturach NATO, a Ukraina już z niego korzysta. System będzie też szerzej wykorzystywany w Polsce. Firma nawiązała współpracę z Polską Grupą Zbrojeniową, w ramach której będzie m.in. ochraniać infrastrukturę krytyczną PGZ. Spółka oferuje także swoje systemy Wojsku Polskiemu.

Technologia stosowana w polskim urządzeniu umożliwia ciągłe monitorowanie przestrzeni powietrznej z jednoczesną identyfikacją typu obiektu. System skutecznie odróżnia bezzałogowce od załogowych statków powietrznych czy ptaków, minimalizując do zera możliwość błędnej neutralizacji celu.

W dziedzinie technologii antydronowych Polska zajmuje ważną pozycję na światowym rynku. Oprócz firmy Hertz, gdyńskie przedsiębiorstwo APS dostarcza systemy radarowe z serii FIELDctrl 3D MIMO, które także znalazły zastosowanie w ukraińskich działaniach bojowych. W przeciwieństwie do rozwiązania Hertza, radary APS charakteryzują się kierunkowym polem obserwacji o kącie 90 stopni.

Robert Kędzierski, dziennikarz money.pl