Renta wdowia. Oto co trzeba wiedzieć. ZUS rozwiewa wątpliwości

Renta wdowia to świadczenie łączące własną emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy z rentą rodzinną po zmarłym małżonku. Od 1 stycznia 2027 r. świadczenie dodatkowe, obecnie wynoszące 15 proc. renty rodzinnej, wzrośnie do 25 proc. Jednak nie wszyscy wdowcy i wdowy mogą liczyć na wypłatę tego świadczenia. Niezbędne jest spełnienie kilku kluczowych warunków:

• Wdowa musi mieć co najmniej 60 lat, a wdowiec – 65 lat.
• Para musiała pozostawać we wspólności małżeńskiej aż do śmierci jednego z małżonków.
• Uprawnienie do renty rodzinnej musiało zostać nabyte po ukończeniu odpowiedniego wieku – 55 lat dla wdowy i 60 lat dla wdowca.
• Osoba ubiegająca się o rentę wdowią nie może pozostawać w nowym związku małżeńskim.

Jeśli wdowiec lub wdowa zawrze ponowne małżeństwo, prawo do renty wdowiej wygasa - przypomina "Rzeczpospolita".

Pojęcie wspólności małżeńskiej nie jest jasno określone w ustawie emerytalnej, jednak orzecznictwo wskazuje, że chodzi o realną więź łączącą małżonków. Obejmuje ona wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego, pożycie oraz współdziałanie dla dobra rodziny. Istotne są również więzi duchowe, emocjonalne i uczuciowe. Aby potwierdzić wspólność małżeńską, osoba ubiegająca się o rentę wdowią musi złożyć stosowne oświadczenie - czytamy.

Kwota renty wdowiej zależy od rodzaju i wysokości świadczeń przysługujących zarówno wdowcowi lub wdowie, jak i zmarłemu małżonkowi. Jedno z tych świadczeń jest wypłacane w pełnej wysokości (100 proc.), a drugie – w częściowej (15 proc. lub w przyszłości 25 proc.).

Suma świadczeń nie może jednak przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury, która od 1 marca 2025 r. wynosi 5342,88 zł. W przypadku przekroczenia tego limitu świadczenia są odpowiednio redukowane.

Choć renta wdowia będzie wypłacana od 1 lipca 2025 r., wnioski można składać już teraz. Aby uzyskać świadczenie od dnia wejścia przepisów w życie, należy złożyć wniosek najpóźniej do 31 lipca 2025 r.

Dokumenty można przekazać osobiście, za pośrednictwem poczty, elektronicznie przez ePUAP lub za pomocą osoby trzeciej. W przypadku wyboru tej ostatniej opcji nie jest wymagane pełnomocnictwo, chyba że osoba trzecia miałaby załatwiać pozostałe sprawy związane z rentą wdowią - czytamy.

W sprawie renty wdowiej pojawia się wiele pytań - informuje "Rzeczpospolita". Oto najczęściej zadawane pytania:

• Czy do wniosku trzeba dołączyć dokumenty? - ZUS i KRUS zazwyczaj posiadają wymagane dokumenty, jeśli senior ma już prawo do renty rodzinnej lub własnego świadczenia emerytalno-rentowego. W razie braków urząd może poprosić o dostarczenie dodatkowych aktów.
• Co to jest zbieg świadczeń? - Zbieg świadczeń oznacza prawo do otrzymywania co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych jednocześnie, wypłacanych w odpowiednich proporcjach. Przykładowo, może to być 100 proc. emerytury i 15 proc. renty rodzinnej lub odwrotnie.
• Co zrobić, gdy nie można osobiście złożyć wniosku? - Jeśli wnioskodawca nie może złożyć wniosku osobiście, może poprosić bliską osobę o jego przekazanie. Kluczowe jest, aby dokument był własnoręcznie podpisany przez wnioskodawcę.

Osoby otrzymujące rentę wdowią powinny pamiętać o kwestiach podatkowych. W przypadku świadczeń wypłacanych przez dwa różne organy, zaliczka na podatek dochodowy może być naliczana podwójnie. Aby uniknąć niedopłaty podatku, warto złożyć wniosek o odpowiednie zmniejszenie zaliczki w jednym z urzędów.