Syria upada. Dyktator w kontakcie z Moskwą i Teheranem?

Upadek reżimu Baszara al-Assada wydaje się bliższy niż kiedykolwiek wcześniej - informują zagraniczne media. Rebelianci od ponad tygodnia walczą z siłami prezydenta Syrii z dwóch kierunków - zarówno z północy, jak i z południa - zbliżając się do Damaszku, stolicy kraju.

Syryjscy rebelianci ogłosili w sobotę przejęcie kontroli nad miastem Al-Kunajtira na południowym zachodzie Syrii przy granicy z Izraelem i nad miastem As-Sanamajn, 20 km na południe od Damaszku.

Libański Hezbollah wysłał 2 tys. bojowników, aby wzmocnić obronę miasta Al-Kusajr, jednego ze swych bastionów w Syrii przy granicy z Libanem - podała z kolei w sobotę agencja AFP powołując się na źródło bliskie temu proirańskiemu ugrupowaniu, wspierającemu reżim Baszara el-Asad

Zajmująca północny zachód i popierana przez Turcję Syryjska Armia Narodowa (SNA) walczy nie tylko z armią rządową, ale i ze wspieranymi przez Zachód Syryjskimi Siłami Demokratycznymi (SDF), które kontrolują północny wschód kraju. Frakcje południowe różnią się od frakcji na północy, dowodzonych przez islamistyczną grupę rebeliancką Hayat Tahrir al-Sham (HTS), która zdobyła już dwa duże miasta podczas trwającej obecnie ofensywy. Wszystkie jednak mają wspólny cel: obalić dyktatora.

"Nasze siły zdobyły ostatnią wieś na drodze do Homsu i stoją teraz u bram miasta" - przekazała w mediach społecznościowych islamistyczna grupa Hajat Tahrir asz-Szam (HTS). To główna siła kampanii rebeliantów, którzy w błyskawicznej ofensywie zdobyli już m.in. drugie pod względem wielkości miasto kraju Aleppo i liczącą ok. pół miliona mieszkańców Hamę.

Położone w strategicznym miejscu Homs to trzecie pod względem liczby mieszkańców miasto Syrii. Jego opanowanie przez rebeliantów odcięłoby Damaszek od wybrzeża, będącego bastionem grupy religijnej alawitów, z której wywodzi się Asad. Na wybrzeżu znajdują się też bazy Rosji. Kraj ten wspiera reżim w Damaszku.

CNN poinformowała, że w piątek wieczorem syryjskie siły opozycyjne przejęły też kontrolę nad miastem Daraa w południowo-zachodniej. To miejsce, w którym rozpoczęło się syryjskie powstanie w 2011 roku.

Obecne trwające walki to najpoważniejsze starcia w Syrii od 2020 r., gdy doszło do "zamrożenia" linii frontu w toczącej się od kilkunastu lat wojnie domowej. Przypomnijmy, że w tym czasie reżim prezydenta Asada zdołał odzyskać kontrolę nad większością terytorium kraju, w dużej mierze dzięki wsparciu Rosji i Iranu.

Słabość sił reżimu Asada częściowo można wyjaśnić nieobecnością Hezbollahu, zdewastowanego niedawną wojną w Libanie, oraz redukcją rosyjskich bojowników, ponownie rozmieszczonych na Ukrainie - analizuje Christopher Phillips, ekspert instytutu politycznego Chatham House.

Według niego pozycja Asada okazuje się słabsza, niż zakładano. Cztery lata po zawieszeniu broni wynegocjowanym przez Turcję i Rosję, Syryjczycy pod kontrolą Asada nie dostali żadnej gwarancji pokoju. Reżim pozostał wobec nich represyjny, natomiast gospodarka została sparaliżowana przez zniszczenia wojenne oraz sankcje.

Według Phillips rozprzestrzeniająca się korupcja doprowadziła do zagarnięcia ostatnich możliwych łupów przez ​​sojuszników Asada: Rosję oraz Iran, zaś cierpliwość do Asada straciła Ankara, o czym świadczyć mają równoczesne ataki tureckiej milicji syryjskiej, Syryjskiej Armii Narodowej, na północ i wschód od Aleppo.

Wszystko to - zdaniem Phillipsa - może doprowadzić do upadku reżimu Assada. Nie można też wykluczyć zamachu stanu. Pojawiły się sugestie, że Rosja i Iran mogą chcieć zastąpić Asada, aby wzmocnić swoje interesy w regionie, co nie oznacza, że prezydent Syrii nie jest w stałym kontakcie z Moskwą i Teheranem.

PAP poinformowała, że Stany Zjednoczone wezwały w piątek swoich obywateli do bezzwłocznego opuszczenia Syrii.

"Departament (Stanu USA) wzywa obywateli USA do natychmiastowego opuszczenia Syrii, dopóki pozostają dostępne komercyjne możliwości podróży" - oznajmiły amerykańskie władze w komunikacie opublikowanym w mediach społecznościowych.

Islamistyczni rebelianci z organizacji Hajat Tahrir asz-Szam (HTS) i ich sojusznicy rozpoczęli kampanię przeciwko wojskom reżimu Baszara al-Asada 27 listopada.