Szczyt klimatyczny. Węglowa Polska nie należy do wyjątków. Razem z nami gospodarcze potęgi

Szwedzka 16-latka Greta Thunberg twierdzi, że zabrano jej marzenia i dzieciństwo i protestuje na szczycie klimatycznym. Szczególnie nienawidzić musi Polski, bo nasza energia bierze się głównie z węgla. Na czarnej liście ma też pewnie Chiny, Rosję, Australię, Ukrainę i USA.

Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, który działa także w Polsce, został zainspirowany przez działania 16-letniej Szwedki.
Źródło zdjęć: © Agencja Gazeta | Jędrzej Nowicki
Jacek Frączyk

W poniedziałek w Nowym Jorku zaczął się szczyt klimatyczny, zorganizowany przed debatą generalną Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Biorą w nim udział szefowie rządów i państw z 60 krajów.

Polska wydaje się być w tym gronie pariasem. Politycy całego świata w pocie czoła trudzą się nad tym, jak tu zredukować emisję CO2, by klimat się nie ocieplał, a my w najlepsze otwieramy nowe bloki węglowe. Co prawda mniej emisyjne niż te poprzednie, ale jednak. Co więcej, przymierzamy się do budowy podobno ostatniej nowej elektrowni węglowej na świecie - w Ostrołęce. Ma kosztować nawet 6 mld zł.

Zobacz też: Pęka symbol Szwajcarii. Naukowcy alarmują

Świat kończy z węglem

Na świecie w ubiegłym roku po raz pierwszy zamknięto więcej elektrowni węglowych niż powstało nowych - podał kilka miesięcy temu Bloomberg. Finansowy serwis wyliczył, że o ile w ciągu ostatniej dekady produkcja energii z węgla spadła w Europie o około 25 proc., a w Ameryce Północnej o 40 proc., to w tym czasie w Azji zwiększyła się o 63 proc.

W przypadku Polski udział węgla maleje, ale nadal to najważniejsze paliwo do produkcji prądu. W 2018 r. jego udział w miksie energetycznym wyniósł 78,1 proc. wobec 78,4 proc rok wcześniej. To w skali świata największa proporcja, ale jeszcze w 2010 roku wynosiła aż 90 proc., a w 1990 - 98 proc. Postęp jest.

Oprócz Polski węgiel dominuje w miksie energetycznym: Rosji (68 proc.), Australii (60 proc. w 2018 roku), Chin (59 proc.), Ukrainy (58 proc. energii) i Indii (56 proc.). W USA 16 proc. energii powstaje z węgla, a 63 proc. w gazu i ropy naftowej.

Węgiel najtańszy

Ostatnio okazało się, że nawet już nie chodzi o to, że wysoki poziom wykorzystania węgla w polskiej energetyce wynika z chęci wykorzystania krajowego czarnego złota. Węgiel już w coraz większym stopniu importujemy, głównie z Rosji. Część krajowych kopalń wydobywa już za drogo i wydobycie spadło obecnie do poziomu z 1950 roku.

Właściwie jest dla wykorzystania węgla powód ekonomiczny. Jak niedawno wykazaliśmy, węgiel, to mimo gigantycznych opłat za emisję CO2, wciąż najtańsze źródło energii.

W Europie niższe niż w Polsce ceny prądu dla firm (z wyłączeniem podatków) są tylko w czterech krajach (Finlandia, Holandia, Ukraina i Turcja), a dla gospodarstw domowych w sześciu państwach. Najtaniej jest na Ukrainie, która unijnymi obostrzeniami się nie przejmuje i 58 proc. prądu wytwarza z węgla.

Nastolatki ruszyły do walki z gobalnym ociepleniem

Problem jest tylko z globalnym ociepleniem. O powstrzymanie zmian klimatycznych walczy 16-letnia Szwedka Greta Thunberg, która najpierw ogłosiła jednoosobowy strajk, a teraz stoi na czele buntu młodocianych i występuje przed kamerami na szczycie klimatycznym w Nowym Jorku. Twierdzi, że "zabrano jej marzenia i dzieciństwo". Na całym świecie na jej wezwanie odbyły się strajki dzieci, a szkoły w wielu krajach świeciły pustkami.

O co walczy? By mniej produkować dwutlenku węgla. W jakim celu? Żeby zmniejszyć wpływ człowieka na globalne ocieplenie. Dlaczego akurat CO2? Bo wpływa na efekt cieplarniany.

Jak mówi Wikipedia, CO2 odpowiada za 9-26 proc. efektu cieplarnianego (głównym gazem cieplarnianym jest para wodna). Człowiek odpowiedzialny jest, nawet po ostatnich wzrostach, za ponad 4 proc. globalnej emisji CO2.

Mnożąc wpływ CO2 na efekt cieplarniany przez udział ludzkiej gospodarki w jego emisji, otrzymujemy 0,4-1,2 proc. wpływ człowieka na globalne ocieplenie. Energetyka odpowiada za około jedną czwartą z tego (IPCC - Intergovernmental Panel of Climate Change). Gdyby wyeliminować węgiel w 100 procent z energetyki, to zmniejszy się wpływ na efekt cieplarniany o 0,1-0,3 proc.

Z taniej energii z węgla korzystają największe gospodarki. Chiny produkują ponad jedną czwartą ludzkiego CO2 i choć teoretycznie planują dołączyć do porozumienia w Kioto, to niewiele na razie w tym kierunku robią. USA, które też ignorują Kioto - niecałe 15 proc. globalnej emisji. Emisję zwiększają coraz szybciej rozwijające się Indie. Polska ze swoim 0,8 proc. jest na 23. miejscu i 29. jeśli chodzi o emisję na mieszkańca.

Część naukowców argumentuje, że to nie CO2 jest przyczyną ocieplenia, ale aktywność Słońca. Na razie trzymamy się jednak walki z dwutlenkiem węgla. Problem w tym, że nie chcą z nim walczyć jego najwięksi emitenci. Greta Thunberg będzie musiała dalej strajkować. Najlepiej w Chinach.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Wybrane dla Ciebie
Ryanair tnie ofertę lotów ze znanego belgijskiego lotniska. Reakcja na nowy podatek
Ryanair tnie ofertę lotów ze znanego belgijskiego lotniska. Reakcja na nowy podatek
USA zamrażają wizy dla 75 krajów. W tym dla Rosji
USA zamrażają wizy dla 75 krajów. W tym dla Rosji
Niższe czynsze, koniec chaosu prawnego. Czeka na to nawet milion Polaków
Niższe czynsze, koniec chaosu prawnego. Czeka na to nawet milion Polaków
RPP utrzymuje stopy procentowe. Eksperci komentują koniec serii obniżek
RPP utrzymuje stopy procentowe. Eksperci komentują koniec serii obniżek
Polskie firmy stawiają na AI. Tak chcą obniżać koszty
Polskie firmy stawiają na AI. Tak chcą obniżać koszty
Kontrole żywności spoza UE. Minister: będzie wniosek do Komisji
Kontrole żywności spoza UE. Minister: będzie wniosek do Komisji
Nie chodziło o likwidację "śmieciówek". Szef PIP mówi o odwołanej przez Tuska reformie
Nie chodziło o likwidację "śmieciówek". Szef PIP mówi o odwołanej przez Tuska reformie
Strefa Czystego Transportu w Krakowie. Sąd zdecydował
Strefa Czystego Transportu w Krakowie. Sąd zdecydował
Jest decyzja sądu ws. spółki-córki HREIT
Jest decyzja sądu ws. spółki-córki HREIT
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 14.1.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 14.1.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 14.1.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 14.1.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 14.1.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 14.1.2026