Unijny portfel – kilka podstawowych faktów
Czym jest budżet Unii Europejskiej? Skąd biorą się w nim pieniądze? I w końcu najważniejsze – na co są wydawane środki europejskie? Na te i inne pytania dotyczące finansów publicznych Wspólnoty odpowiada Artur Adamczak w programie Statistica.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Budżet UE: Skąd pochodzą fundusze i na co są przeznaczane?
Budżet Unii Europejskiej tworzą głównie dochody pochodzące z państw członkowskich – aktualnie jego poziom szacuje się na 1 proc. wartości dochodu narodowego brutto całej UE. Środkami tymi decydenci zarządzają w ramach budżetów rocznych oraz długoletniego planu finansowego, nazywanego także Perspektywą Finansową Unii Europejskiej.
To właśnie na podstawie tego dokumentu ustala się poziom dochodów i wydatków Wspólnoty oraz określa cele, na które unijne pieniądze powinny zostać przeznaczone. Perspektywa Finansowa uchwalana jest zawsze na okres 7 lat.
Fundusze w budżecie UE pochodzą z kilku głównych źródeł. Należy tu wymienić przede wszystkim odsetek od dochodu narodowego brutto każdego kraju, którego wysokość uzależniona jest od zamożności danego państwa. Bogatsze kraje Wspólnoty wpłacają do unijnej kasy więcej. Innym źródłem finansowania budżetu są cła nakładane na produkty importowane spoza UE.
Bardzo ciekawą formą zasilania budżetu unijnego jest składka wyliczana na podstawie ilości wytwarzanych odpadów z tworzyw sztucznych nie nadających się do recyklingu. Im więcej dany kraj wyprodukuje odpadów zaliczanych do tej kategorii, tym wyższe płaci składki.
Na co wydawane są pieniądze z tego wspólnego worka? Przoduje tu realizowanie Polityki Spójności, czyli zmniejszanie dysproporcji w rozwoju różnych krajów i regionów Unii Europejskiej. Kolejnym bardzo ważnym celem jest Polityka Rolna – inwestowanie w rozwój europejskiego rolnictwa.
Pieniądze z europejskiego budżetu przeznacza się także na badania, rozwój i innowacje. Dobrym przykładem może być program Horizon Europe, którego celem jest ulepszanie bazy naukowej i technologicznej Wspólnoty, aby unijne produkty i usługi były atrakcyjne na tle światowej konkurencji. Spora część środków budżetowych UE wydawana jest w także formie pomocy humanitarnej oraz na potrzeby współpracy z krajami sąsiednimi.
Efekty unijnych inwestycji każdy z nas może dostrzec na co dzień. W ostatnich latach w wielu polskich miastach zrealizowano niezwykle kosztowne projekty infrastrukturalne, które w całości lub części sfinansowane zostały z budżetu Wspólnoty. Przykładem może być druga linia metra w Warszawie, Trasa Autobusowo-Tramwajowa we Wrocławiu czy rewitalizacja poznańskiego rynku.
Więcej o budżecie Unii Europejskiej można dowiedzieć się z kolejnego odcinka programu Statistica, na który zaprasza jego gospodarz – Artur Adamczak. Wideo znajdziesz poniżej.
