USA: Senat przyjął budżet, ale shutdown i tak staje się faktem

Sytuacja w Waszyngtonie przypomina wyścig z czasem, którego Kongres nie był w stanie wygrać. Choć senatorowie z obu stron politycznej barykady zdołali wypracować porozumienie w piątek wieczorem, techniczne aspekty procesu legislacyjnego okazały się nie do przeskoczenia. Jak informuje Polska Agencja Prasowa, termin na przyjęcie projektu upływa o północy, a ponieważ Izba Reprezentantów przebywa obecnie na przerwie w obradach, weekendowy shutdown stał się nieunikniony. Eksperci podkreślają jednak, że tym razem paraliż może mieć charakter przejściowy i nie powinien trwać dłużej niż kilka dni.

Liderzy Republikanów i Demokratów wyrazili nadzieję, że prezydent Donald Trump będzie mógł podpisać dokument już na początku przyszłego tygodnia. Do tego czasu jednak tysiące pracowników federalnych w kluczowych sektorach państwa musi liczyć się z przerwami w wypłatach lub koniecznością pracy bez gwarancji natychmiastowego wynagrodzenia. – Technicznie rzecz biorąc, o północy w sobotę nastąpi częściowe zawieszenie działalności rządu – zauważyła Rosiland Jordan, korespondentka Al Jazeery w Waszyngtonie. Dodała ona również, że najwcześniejszy termin, w którym Izba Reprezentantów może zająć się poprawkami naniesionymi przez Senat, to poniedziałek.

Główną przyczyną obecnego pata budżetowego nie są tym razem spory o ogólne kwoty wydatków, lecz głęboki konflikt ideologiczny dotyczący polityki migracyjnej i działań służb federalnych. Jak donosi Reuters, atmosfera na Kapitolu uległa gwałtownemu pogorszeniu po tragicznych wydarzeniach w Minneapolis, gdzie funkcjonariusze federalni zastrzelili dwoje uczestników protestu przeciwko instytucjom imigracyjnym – Alexa Prettiego oraz Renee Good. Te incydenty stały się punktem zapalnym, który usztywnił stanowisko Demokratów w kwestii finansowania Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego (DHS).

Przedstawiciele Partii Demokratycznej kategorycznie sprzeciwiają się zwiększeniu funduszy dla DHS bez wprowadzenia radykalnych zmian w sposobie funkcjonowania podległych mu służb. Domagają się oni między innymi nałożenia na funkcjonariuszy obowiązku noszenia kamer nasobnych, zakazu używania masek podczas operacji oraz zakazu patrolowania miast i wchodzenia do domów bez wyraźnego nakazu sądowego. W obecnej wersji przepisów nakazy mogą być wystawiane przez samych urzędników imigracyjnych, co zdaniem opozycji prowadzi do nadużyć i braku transparentności.

Aby uniknąć całkowitego zablokowania państwa, prezydent Donald Trump poinformował w czwartek o wypracowaniu kompromisu, który pozwolił na odseparowanie najbardziej kontrowersyjnych kwestii od reszty budżetu. Zdecydowano się na wyłączenie finansowania DHS z głównego pakietu i przedłużenie go na dotychczasowym poziomie o zaledwie dwa tygodnie. To rozwiązanie pomostowe ma dać negocjatorom czas na wypracowanie nowych wytycznych dla służb granicznych, jednocześnie pozwalając na uchwalenie budżetów dla innych resortów.

Obecny kryzys dotyka sektorów, które zatrudniają zdecydowaną większość pracowników federalnych w USA. Pakiet budżetowy, nad którym głosował Senat, obejmuje fundusze dla Pentagonu, a także resortów transportu, mieszkalnictwa, zdrowia, edukacji i pracy. To właśnie te instytucje odczują skutki weekendowego braku finansowania. Przypomnijmy, że jest to już drugi przypadek shutdownu w obecnej kadencji prezydenta Trumpa, co pokazuje, jak głęboka jest polaryzacja w amerykańskim parlamencie.

Warto zaznaczyć, że poprzedni paraliż państwa, który trwał od października do połowy listopada ubiegłego roku, zapisał się w historii jako rekordowy. Trwał on 43 dni i doprowadził do bezprecedensowych utrudnień w funkcjonowaniu lotnisk, parków narodowych oraz instytucji skarbowych. Obecna sytuacja wydaje się mniej groźna dla gospodarki, o ile Izba Reprezentantów faktycznie dopełni formalności w poniedziałek. Media w USA zauważają jednak, że elastyczność Białego Domu w kwestii dwutygodniowego finansowania DHS jest sygnałem, że administracja dostrzega konieczność złagodzenia kursu po wydarzeniach w Minneapolis.

Mimo optymizmu liderów Kongresu, istnieje ryzyko, że shutdown może się przedłużyć, jeśli nastroje społeczne wokół działań służb imigracyjnych będą nadal eskalować. Lider Demokratów w Senacie, Chuck Schumer, podkreślił w rozmowie z mediami, że priorytetem pozostaje zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom i egzekwowanie odpowiedzialności od funkcjonariuszy federalnych. Z kolei Republikanie argumentują, że całkowite odcięcie funduszy dla ochrony granic w obliczu kryzysu migracyjnego byłoby działaniem nieodpowiedzialnym. Najbliższe dni pokażą, czy dwutygodniowe "zawieszenie broni" w sprawie DHS wystarczy do trwałego uspokojenia sytuacji w Waszyngtonie.

Źródło: PAP