Ustawa "ratunkowa" o kryptoaktywach. Ten projekt ma przełamać impas

Prezydent Karol Nawrocki zawetował dwa projekty dotyczące regulacji rynku kryptowalut w Polsce. Rządowy projekt zakłada wdrożenie unijnego rozporządzenia MiCA i nadzór nad rynkiem kryptowalut przez KNF. Spór między rządem a prezydentem dotyczy jednak zakresu tej kontroli. Nawrocki uzasadniał weta "nadregulacją", zwłaszcza wobec kantorów, opłat i procedury blokowania domen.

Pierwsze weto prezydenta ws. ustawy o kryptoaktywach miało miejsce 1 grudnia. Kilka dni później w Sejmie pojawił się projekt Polski 2050, jednak rząd pominął go i podjął się drugiej próby z własną inicjatywą. Przy drugim wecie Pałac Prezydencki informował, że Rada Ministrów nie wzięła pod uwagę wcześniejszych uwag, a z parlamentu wyszedł "praktycznie identyczny projekt", który - w ocenie prezydenta - nakłada zbyt dalece idące regulacje w branży krypto.

Projekt Polski 2050 przedstawiany jako "ratunkowy" w kontekście skutecznego uregulowania rynku kryptoaktywów. Ugrupowanie wskazało, że bez przyjęcia ustawy nowe działalności w sektorze nie mogą być zakładane, a od 1 lipca 2026 r. problem może dotknąć również podmioty działające na starych zasadach.

Należy podkreślić, że projekt poselski pokrywa się z rządowym w najważniejszym punkcie - objęciu rynku kryptoaktywów nadzorem. Różnice dotyczą zakresu regulacji branży krypto. Poseł Adam Gomoła (niezrzeszony), wyznaczony do reprezentowania projektu, zapowiadał m.in. pięciokrotne obniżenie maksymalnych opłat za emisję tokenów oraz usunięcie części przepisów uznawanych przez klub za nadregulacyjne.

W projekcie "ratunkowym" dla branży krypto nie ma przepisów obejmujących internetowe kantory walutowe, które znalazły się w rządowej wersji i były jednym z argumentów Pałacu Prezydenckiego o "nadregulacji".

Pierwsza różnica to opłaty. Rządowa ustawa przewidywała roczne wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. W projekcie z grudnia 2025 r. dostawca usług w zakresie kryptoaktywów miał wnosić roczną wpłatę w wysokości nie większej niż 0,4 proc. średniej wartości przychodów ogółem z ostatnich trzech lat obrotowych, przy minimalnej kwocie 500 euro.

Polska 2050 proponuje łagodniejsze podejście. Według zapowiedzi Adama Gomoły projekt zakłada pięciokrotne obniżenie maksymalnych opłat za emisję tokenów względem propozycji rządowej. To odpowiedź na zarzut, że wysokie koszty nadzoru mogłyby wypychać firmy za granicę.

Druga różnica to traktowanie internetowych kantorów. Ministerstwo Finansów wskazywało wprost, że uregulowana powinna zostać, obok samych kryptowalut, także działalność internetowych kantorów walutowych. Projekt Polski 2050 usuwa ten element, a autorzy dowodzą, że nie jest on konieczny do wdrożenia MiCA.

Kolejna różnica dotyczy blokowania domen internetowych. Rządowe przepisy przewidywały rejestr domen wykorzystywanych do prowadzenia działalności naruszającej przepisy MiCA (np. bez wymaganego zezwolenia). W projekcie Polski 2050 mechanizm blokowania domen ma być bardziej ograniczony. Jak relacjonował serwis XYZ, propozycja zakłada, że KNF mogłaby sięgnąć po blokadę dopiero po wyczerpaniu innych środków.

KNF już wcześniej ostrzegała, że do 1 lipca 2026 r. na unijnym rynku mogą działać dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów bez zezwolenia i potencjalnie niedostosowani do nowych zasad. Urząd podkreślał też, że MiCA nie eliminuje wszystkich ryzyk związanych z kryptoaktywami, ale ma poprawić dostęp inwestorów do informacji, uczciwość obrotu i stabilność profesjonalnych uczestników rynku.

Dla inwestorów ustawa ma oznaczać większą przejrzystość rynku. Regulacje mają wymusić jasne informacje o ryzykach, materiałach marketingowych i podmiotach prowadzących działalność w sektorze kryptoaktywów. Dla firm kluczowe jest natomiast uzyskanie jasnej ścieżki licencyjnej i możliwość działania pod polskim nadzorem, zamiast szukania licencji w innych krajach UE.