Zaskakujący zwrot akcji. Islandia podnosi stopy procentowe

Decydenci z islandzkiego banku centralnego (Sedlabanki) zdecydowali się na krok, który wyraźnie wyłamuje się z obecnych europejskich trendów, podnosząc główną stopę procentową. Jak relacjonuje Tadeusz Stasiuk na łamach "Pulsu Biznesu", powołując się na doniesienia agencji Bloomberg, koszt pieniądza w tym wyspiarskim kraju wzrósł do poziomu 7,50 proc. Głosowanie wewnątrz komitetu decyzyjnego nie było jednak jednomyślne. Trzech członków opowiedziało się za umiarkowaną podwyżką, podczas gdy dwóch pozostałych domagało się jeszcze bardziej radykalnego zaostrzenia kursu.

Środowa decyzja władz monetarnych w Reykjaviku stanowi istotny punkt zwrotny dla tamtejszej gospodarki. Przypomnijmy, że jest to pierwsza podwyżka kosztów kredytu w Islandii od drugiej połowy 2023 roku. Tym samym brutalnie przerwany został cykl łagodzenia polityki pieniężnej, który trwał od jesieni 2024 roku. W tamtym czasie bank centralny decydował się na stopniowe cięcia, jednak zmieniające się realia rynkowe wymusiły porzucenie tej strategii i powrót do wysoce restrykcyjnego podejścia.

Z informacji przekazanych przez "Puls Biznesu" wynika, że u podstaw tej decyzji leżą dwa główne zjawiska. Pierwszym z nich jest wysoce niestabilna sytuacja międzynarodowa. Władze banku centralnego z niepokojem obserwują konflikt na Bliskim Wschodzie z udziałem Iranu, obawiając się jego negatywnego wpływu na globalne łańcuchy dostaw oraz ceny surowców energetycznych. Podobne obawy o tak zwaną inflację importowaną skłoniły wcześniej do działania władze monetarne Australii. Islandia dołącza do tego grona, wyraźnie dystansując się od postawy wyczekującej, którą wciąż prezentują między innymi Europejski Bank Centralny, a także banki w Wielkiej Brytanii, Szwajcarii czy Szwecji.

Kluczowym problemem pozostaje jednak wskaźnik wzrostu cen konsumpcyjnych, który na wyspie wciąż utrzymuje się znacznie powyżej wyznaczonego celu inflacyjnego. Z danych przytaczanych przez Bloomberga wynika, że na początku bieżącego roku inflacja nie chciała odpuścić, a prognozy lokalnych instytucji finansowych sugerują, że w kolejnych miesiącach dynamika wzrostu cen może jeszcze przyspieszyć. To zmusza instytucję odpowiedzialną za stabilność pieniądza do zdecydowanych reakcji obronnych.

Drugim, równie istotnym powodem zacieśnienia polityki monetarnej jest wewnętrzna sytuacja gospodarcza Islandii. Eksperci cytowani w raporcie zwracają uwagę na niesłabnącą presję płacową. Problem polega na tym, że wynagrodzenia obywateli rosną w tempie przewyższającym wzrost produktywności, co staje się silnym bodźcem proinflacyjnym. Zjawisko to występuje pomimo ogólnego spowolnienia gospodarczego i pierwszych oznak ochłodzenia, jakie można zaobserwować na lokalnym rynku nieruchomości.

Sytuacja wydaje się na tyle poważna, że islandzcy decydenci nie zamierzają składać broni. Jak podaje "Puls Biznesu", władze monetarne otwarcie deklarują gotowość do dalszego podnoszenia stóp procentowych, jeśli zajdzie taka potrzeba. Co istotne, są w stanie zaakceptować nawet najbardziej drastyczne skutki uboczne swoich działań. Walka z inflacją stała się absolutnym priorytetem, do tego stopnia, że bank centralny jest skłonny zaryzykować wprowadzenie krajowej gospodarki w stan kontrolowanej recesji, byle tylko ustabilizować ceny i powstrzymać postępującą utratę siły nabywczej pieniądza.

Źródło: Agencja Reutera