Koniec zerowego VAT na żywność. Ceny tych produktów pójdą w górę. Długa lista

Ministerstwo Finansów zdecydowało, że zerowa stawka VAT na żywność nie zostanie przedłużona. A to oznacza, że już od 1 kwietnia żywność znów będzie objęta 5 proc. VAT. Zmiana dotyczy konkretnej - długiej listy produktów.

• zboża,
• pieczywa cukiernicze,
• warzywa oraz niektóre korzenie i bulwy,
• przetwory z warzyw, owoców, orzechów,
• jadalne mięso i podroby, jelita, pęcherze i żołądki zwierząt (z wyjątkiem rybich),
• jadalne ryby i skorupiaki, mięczaki i pozostałe bezkręgowce wodne - z wyłączeniem homarów i ośmiornic,
• przetwory z mięsa, ryb, skorupiaków, mięczaków itp.,
• jaja,
• miód naturalny,
• mleko początkowe, preparaty do dalszego żywienia niemowląt, mleko modyfikowane dla dzieci,
• tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego,
• owoce i orzechy,
• słód,
• skrobie, inulina, gluten pszenny,
• nasiona i owoce oleiste,
• przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka,
• zupy i buliony i preparaty do nich,
• lody,
• tłuszcze złożone z produktów roślinnych lub zwierzęcych,
• wody: mineralne, gazowane, aromatyzowane,
• napoje bezalkoholowe (z wyłączeniem soków owocowych, z orzechów i warzywnych),
• dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego.

Przypomnijmy: obniżona stawka VAT na podstawowe produkty spożywcze zaczęła obowiązywać od 1 lutego 2022 r. i była przedłużana w 2023 r. Gdy wprowadzał ją rząd Mateusza Morawieckiego, inflacja wynosiła 9,2 proc. w ujęciu rocznym (za styczeń 2022 r.).

W grudniu 2023 r. minister finansów Andrzej Kosztowniak (członek tzw. dwutygodniowego rządu PiS) przedłużył obowiązywanie zerowej stawki VAT na żywność o kolejne trzy miesiące - od stycznia 2024 r. do końca marca 2024 r. Kolejną decyzję w tej sprawie musiał podjąć już rząd Donalda Tuska.

Zerowy VAT na żywność to duże obciążenie dla budżetu państwa. Resort finansów szacował w grudniu, że po kolejnym przedłużeniu tej stawki dochody budżetu z tytułu podatku od towarów i usług mogą zmniejszyć się o ok. 2,93 mld zł.

Przedstawiciele rządu Donalda Tuska od miesięcy wysyłali sygnały, że los zerowego VAT po marcu 2024 r. jest niepewny.

Ministerstwo Finansów tłumaczy teraz, że powody ukrócenia tego rozwiązania są dwa: trend spadkowy inflacji i spadek tempa wzrostu cen żywności.

Według wstępnych danych GUS inflacja w styczniu obniżyła się do 3,9 proc. rok do roku i było to najniższe tempo wzrostu cen konsumpcyjnych w tym ujęciu od marca 2021 r. Wyraźnie spadło także roczne tempo wzrostu cen żywności i napojów bezalkoholowych - do 4,9 proc. w styczniu (najniżej od września 2021 r.) - wskazuje teraz resort finansów.

- W budżecie na 2024 r. ten VAT był podniesiony do 5 proc. Po wejściu do Ministerstwa Finansów, po dokładnym zapoznaniu się ze stanem finansów publicznych, podejmiemy stosowną decyzję - mówił w grudniu poseł PO i współtwórca programu gospodarczego KO Andrzej Domański, jeszcze przed objęciem resortu finansów.

- Z jednej strony ceny żywności spadają, z drugiej koszt żywności dla niektórych gospodarstw stanowi bardzo dużą część koszyka - stwierdził natomiast pod koniec lutego, pytany o decyzję ws. VAT na żywność.