Ocenili, jak mogłaby ucierpieć Polska w razie wojny. Trzy scenariusze

Raport został zaprezentowany przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) oraz zajmującą się doradztwem strategicznym firmę Defence Institute podczas kongresu Defence24 Days w Warszawie. Jego autorami są gen. rezerwy Jarosław Gromadziński, redaktor Defence24 Jakub Palowski i dr hab. Konrad Trzonkowski, ekonomista, bankier inwestycyjny i korporacyjny z ponad 25-letnim doświadczeniem. Autorzy wskazują, że współczesne konflikty prowadzą do głębokiego załamania gospodarczego i długotrwałych strat cywilizacyjnych.

Opracowanie przedstawia trzy scenariusze agresji Rosji na Polskę. Scenariusz pierwszy zakłada spadek realnego PKB o 11,2 proc., wzrost inflacji do 80 proc. oraz wzrost długu publicznego do 85 proc. PKB. Głównym problemem jest tzw. mechanizm "War risk", który podnosi koszty transportu o 30 proc. i zamraża inwestycje. Autorzy raportu zakładają w tym scenariuszu, że precyzyjne uderzenia w Naftoport i Rafinerię Gdańską odcinają główne kanały importu ropy, powodując 20 proc. niedobór diesla, a zniszczenie terminalu przeładunkowego w Małaszewiczach eliminuje Polskę z lądowego "Jedwabnego Szlaku".

Pod groźbą użycia broni jądrowej z jednej strony i presją uderzeń na rosyjską infrastrukturę energetyczną z drugiej, po dwóch miesiącach zawarte zostaje zawieszenie broni. W jego ramach Rosja uzyskuje zniesienie sankcji i prawo do eksportu węglowodorów do Europy. Rosja utrzymuje kontrolę nad państwami bałtyckimi. Polsce narzucane są ograniczenia w obecności wojsk sojuszniczych we wschodniej części kraju, jednak nie zostają one całkowicie wycofane z terytorium RP. Wiarygodność NATO i UE zostaje poważnie zakwestionowana.

Drugi scenariusz zakłada inwazję regionalną i okupację północno-wschodnich obszarów Polski (Podlasie, Warmia i Mazury) oraz spadek PKB o 29,4 proc. i rozkręcenie się inflacji do poziomu 160 proc., przy jednoczesnym pojawieniu się ok. 2 mln uchodźców wewnętrznych. Jego ważnym założeniem jest to, że zniszczenie "Bramy Północnej" (Via Baltica) doprowadza do wzrostu kosztów transportu międzynarodowego o ponad 90 proc.

Po 20 dniach wojny Rosja występuje z propozycją zawieszenia broni. Propozycja zakłada stopniowe wycofanie się wojsk rosyjskich z okupowanego terenu Polski w ciągu 10 dni oraz utrzymanie kontroli nad krajami bałtyckimi. Z uwagi na duże straty strony polskiej i opór społeczny przed mobilizacją, a także ponawiane groźby użycia taktycznej broni jądrowej, propozycja zostaje przyjęta. Pomimo zawieszenia broni i skutecznej obrony większości terytorium Polski, kraj ponosi znaczące straty. Bardzo poważnie zakwestionowana, jeśli nie w ogóle zniszczona, zostaje wiarygodność NATO i Unii Europejskiej.

Scenariusz trzeci, czyli wojna o pełnej intensywności, zakłada pełnoskalową inwazję z trzech kierunków, linia frontu stabilizuje się na Wiśle i Sanie. Dochodzi do totalnej dewastacji. W pasie do 100 km od terenu okupowanego zniszczeniu ulega 80 proc. kluczowej infrastruktury. PKB spada o 55 proc., inflacja dochodzi do 850 proc., bezrobocie w wolnych rejonach przekracza 43 proc., a destabilizacja monetarna prowadzi do spontanicznego rozpoczęcia stosowania euro i dolara w obrocie.

Po 120 dniach siły NATO przechodzą do kontruderzenia. W ramach zakrojonej na szeroką skalę, wielodomenowej operacji, poprzedzonej działaniami mylącymi i stworzeniem środowiska walki radioelektronicznej, rosyjskie siły zostają pobite i zmuszone do wycofania się poza terytorium Polski. W kolejnej operacji wyzwolone zostają kraje bałtyckie. Wojska NATO nie zajmują jednak trwale terytorium w granicach Rosji i Białorusi.

Według raportu największym komponentem strat byłaby infrastruktura krytyczna, w tym energetyka, transport i telekomunikacja. Koszty jej odbudowy oszacowano na 550 mld zł w najłagodniejszym scenariuszu i nawet 3 bln zł w wariancie pełnoskalowej wojny. Łączne koszty odbudowy całej gospodarki mogłyby wynieść od 0,8–1,2 bln zł do 3,5–5,5 bln zł, w zależności od skali konfliktu.

Autorzy raportu podkreślają również długofalowe skutki społeczne, w tym ryzyko masowej traumy oraz trwałego odpływu wysoko wykwalifikowanych pracowników. Emigracja specjalistów oraz szkody środowiskowe - takie jak skażenie gleb czy zaminowanie terenów - mogłyby na lata ograniczyć potencjał rozwojowy kraju.

Wśród rekomendacji eksperci wskazują m.in. na konieczność budowy "cyfrowej odporności państwa", w tym przeniesienia kluczowych systemów administracyjnych i finansowych do infrastruktury chmurowej ulokowanej w krajach sojuszniczych. Postulują także planowanie odbudowy w modelu "build back better", opartym na bardziej rozproszonej i odpornej strukturze gospodarki.

- Cena nieprzygotowania państwa na agresję byłaby nieporównywalnie wyższa niż koszt konsekwentnego wzmacniania armii, odporności państwa i świadomości społeczeństwa - podkreślił prezes grupy Defence24 Piotr Małecki, cytowany w raporcie. Z kolei gen. Jarosław Gromadziński zwrócił uwagę, że raport pokazuje realne skutki zaniedbań w budowie systemu bezpieczeństwa i powinien stanowić impuls do długofalowego finansowania sił zbrojnych.

Prezes ZPP Cezary Kaźmierczak wezwał z kolei do zdecydowanego zwiększenia nakładów na obronność, argumentując, że są one inwestycją pozwalającą uniknąć znacznie wyższych kosztów w przypadku konfliktu. - Warto wydać każde pieniądze na zbrojenia, bo inaczej zapłacimy znacznie większą cenę. Odstraszanie zaczyna się w głowie. Agresor musi wiedzieć, że wejście do Polski to nie będzie defilada, tylko krwawa łaźnia, w której bierze udział całe społeczeństwo, a nie tylko zawodowa armia - podkreślił Kaźmierczak.

Wskazał również na znaczenie rozbudowy obrony cywilnej jako relatywnie taniego, a skutecznego elementu odstraszania. - Trudno okupować kraj, w którym zza każdego rogu może ktoś do ciebie strzelać. Nad okupacją Szwajcarii, której obywatele są uzbrojeni po zęby i wyszkoleni, to musiałaby się nawet zastanowić armia amerykańska. Po prostu koszty ludzkie są zbyt duże. Powinniśmy dążyć do tego, żeby podobnie było w Polsce - żeby nikomu się nie opłacało. Obrona cywilna jest relatywnie tania w stosunku do najnowocześniejszej broni - podsumował.

Źródło: PAP